Niedawno w Royan

Richard siedział tu już blisko godzinę. Od kiedy Sophie wyjechała nie wiedział, co ze sobą począć. Przynajmniej wtedy, kiedy jej pomagał, był przydatny. Nie chciał kolejny rok z rzędu, tkwiąc w domu, wspominać rocznicę tragicznej śmierci Françoise. Wypadek zabrał mu ją tak nagle, wciąż tego nie przebolał. Przyjechał na weekend z Bordeaux,  nie był tu po raz pierwszy. Zaglądali tu czasem z Françoise i wstępowali do tego baru. Niczego w nim nie zmieniano od lat, w końcu stał się po prostu obskurny. Mogliby wymienić lakierowane, ciemnobrązowe meble pamiętające czasy de Gaulle’a albo przynajmniej odświeżyć ściany. Pił wino małymi łykami, wpatrując się w obraz wiszący na przeciwległej ścianie. Robił to zawsze, ilekroć tu przychodził. Próbował dociec, co malarz chciał przekazać i  - co dziwne     - wciąż zmieniał własne interpretacje.

No bo co miała oznaczać granatowa łódź rybacka, wywrócona do góry dnem, z wielką, owalną dziurą? Z napisu na dziobie pozostała jedynie pierwsza litera „M…..” Pozostałe zmyła woda i starł piasek. Nie był pewien, czy wyrzuciło ją morze, czy też starą, zużytą łajbę porzucił jej właściciel, uznając, że naprawa nie ma już sensu.

Jeśli pierwsza wersja jest prawdziwa, jej załoga mogła utonąć, gdy sztorm szalał na oceanie. W tej małej mieścinie na Biskajach znikąd nie można było oczekiwać pomocy. Teraz łódź od lat leży na plaży, bo nie ma właściciela. Może dlatego nikt jej nie uprzątnął, a desek nie użył na opał.  Ale, czy smołowane drewno nadaje się do pieca?.. Nie miał pojęcia.

W barze było kilka osób. Jeden kąt zajmowała starsza para. Pili zwykłe, domowe wino, delektując się nim, niczym starym Château Prignac. Dwoje młodych, skromnie odzianych, zajmowało stolik na końcu sali. Wpatrzeni w siebie jedli jakąś rybę. Mówili niewiele. Wyglądali na zakochanych, którzy pragną we dwoje odmienić los, z którym mierzą się na co dzień. Co dwie istoty to nie jedna, pomyślał Richard, nawiązując do własnej samotności. We dwoje będzie im łatwiej, a jeśli przy tym się kochają? Przy barze, na wysokim stołku siedział młody blondyn. Do kawy wrzucił już czwartą kostkę cukru i mieszał, mieszał…

Barman wystukiwał palcami rytm melodii, która płynęła ze starego radia, stojącego na drewnianej półce. Falujące tony akordeonu nie były w stanie odmienić sennej atmosfery baru, wręcz ją potęgowały. Znów wzrok Richarda podążył w stronę obrazu, gdy nagle, tuż nad głową, usłyszał:

- Mogę się przysiąść?

Obok siebie zobaczył starego mężczyznę z siwą, kędzierzawą brodą. Na jego twarzy, pooranej wiatrem, słoną wodą i opalonej słońcem błąkał się pogodny uśmiech.

- Proszę ! -  odpowiedział.

Kogoś o tak ekscentrycznym wyglądzie zobaczył po raz pierwszy.

- Jestem Pierre, - rzekł starzec i usiadł naprzeciwko.

Szeroka czapka, z podniesioną z przodu, wywiniętą ku górze krawędzią zapewne dobrze chroniła przed sztormem i wiatrem. Gruba, sztywna kurtka skutecznie osłaniała ciało przed zimnem i wilgocią. Spodnie w  kolorze białym, dość obcisłe w kolanach, rozszerzały się w stronę pasa. Wysokie i długie buty z surowej, niefarbowanej skóry wydzielały silny zapach.

- Miło pana poznać Pierre, zagaił. I zaraz szczerze kontynuował:

- Pana buty po prostu pachną rybą, czy to możliwe?

- Są namoczone w rybim tłuszczu, zrobiłem to, by skórę uodpornić na działanie morskiej wody.

Barman przyniósł butelkę starej brandy – i dwie duże szklanki.

- Trunek zamówił pana gość, dodał, patrząc mu w oczy.

Gdy barman odszedł,  Pierre odezwał się pierwszy:

- Pozwól, Richard, że coś ci opowiem,- rzekł. Ten otworzył szeroko oczy ze zdumienia.

- Skąd znasz moje imię, Pierre?

- Posłuchaj mnie, proszę. Pierre nalał szklanki do pełna.

- Dawno temu mieszkała tutaj, w Royan, od wielu pokoleń, rodzina rybaków. Dwaj bracia bliźniacy zakochali się w Madeleine. Urocza blondynka o niebieskich oczach mieszkała w sąsiedniej wiosce. Nie odstępowali Madeleine, pożerając wzrokiem każdy jej ruch, gest, uśmiech. Świata poza nią nie widzieli.

Jeden pilnował drugiego, z obawy, by brat mu jej nie zabrał. Na połów, na targ, zawsze wyruszali razem. Prześcigali się w zalotach, dawaniu prezentów. Na zabawach Madeleine tańczyła tylko z nimi, żaden amant nawet nie próbował poprosić ją do tańca - ze strachu przed bliźniakami. Nie tylko jednoczesna, szalona miłość braci do Madeleine rozpalała ich serca. Z czasem rozgorzała w nich wzajemna zazdrość, obopólna podejrzliwość i chorobliwa nienawiść. Madeleine przez lata przyjmowała od braci dowody ich miłości,  kokietowała obu,  wciąż  nie wybierając żadnego. A oni myśleli wyłącznie o niej. Ich rywalizacji towarzyszyła narastająca, nieskrywana wrogość.

Pewnego wieczoru, a było to na dwa tygodnie przed Bożym Narodzeniem, bracia uznali, że czas rozstrzygnąć spór o Madeleine. Umówili się, by ten, którego połów będzie tej nocy obfitszy, został jej mężem. Niech rozstrzygną: umiejętności, los i szczęście. Nikt, kto przyglądał się dwóm łodziom, granatowej i zielonej, wypływającym na nocny połów nie wiedział o ich postanowieniu. Ich zawziętość odebrała im zdrowy rozsądek, bo tego dnia pozostali rybacy zrezygnowali z połowu z uwagi na nadciągający sztorm.

Bracia łowili jak zwykle, w niewielkiej odległości od siebie, mając drugą łódź w zasięgu wzroku. Wybrali miejsce położone dość blisko lądu, ale niebezpieczne z powodu wysokiego klifu i ukrytych pod wodą skał. Tego wieczoru ocean był niespokojny. Wysokie fale i wiatr niosły łodzie wzdłuż wybrzeża, ku wysuniętemu cyplowi, którego skały wystawały złowrogo, mieniąc się srebrnym, księżycowym światłem.

Granatowa łódź, nie zdążywszy umknąć ogromnej fali, nabrała dużo wody i stopniowo pogrążała się w odmętach. Prąd znosił bezbronną łupinę ku skałom. Płynący nią jeden z braci, stojąc już po pas w wodzie, ruszył wpław. Po czasie, który trwał niemal całą wieczność, dopłynął do zielonej łodzi swojego brata i rękami uchwycił burtę. Nie miał już siły  dostać się na pokład. Upływały długie, nie kończące się chwile, gdy jego ręce i palce słabły, ciało zamarzało w lodowatej wodzie, a wzrok zaczęła ogarniać mgła.

Gdy otworzył oczy, leżał przykryty płachtą brezentu. Ujrzał pochylonego nad sobą brata, który trzymał go mocno za rękę. Odzyskawszy świadomość uniósł się nieco i ponad krawędzią burty zobaczył nadbrzeżne wydmy. Ocean na chwilę zapomniał o swoim żywiole i pozwolił falom nieść łódź ku plaży, gdzieś daleko, za cyplem i portem.

Położył się na dnie łodzi i przymknął oczy. Fale monotonnymi szarpnięciami przemieszczały łajbę po piasku,  wciąż dalej i dalej, ku wydmie.

Nazajutrz Madeleine nadaremnie czekała na swoich adoratorów. Wieści o zdarzeniu, które mogło skończyć się ogromną tragedią, dotarły do niej po tygodniu. Dzień za dniem upływały na czekaniu na coś, co nie nastąpiło nigdy. Żaden z braci nie przyszedł do niej ani nawet nie odwiedził wsi, w której mieszkała.

Tu Pierre przerwał swoje opowiadanie, zwracając się do niego:

- Richard, ja wiem, że jesteś tu nie pierwszy raz i nie przyjeżdżasz tu przypadkiem. Nieodparta siła powoduje, że choć niewiele wiesz o tej mieścinie, wracasz, by patrzeć na ten obraz. Pewnie domyślasz się, że wyblakły napis widniejący kiedyś na burcie granatowej łajby, rozbitej i wyrzuconej na brzeg to imię Madeleine. To była łódź Roberta. Obie łupiny nosiły jej imię.

- Widzisz, Richard, jesteś delikatnym i dobrym człowiekiem, myśląc o łodzi i imaginując możliwe wątki dawnej historii, uruchomiłeś pewien ciąg napięć i myśli, które mogą odmienić czyjś los. Śmierci twojej żony, Françoise, już nic nie odmieni, nic na to nie poradzisz. Masz jednak coś do zrobienia: musisz to wiedzieć - twoja córka, Sophie, idzie śladami Madeleine. Nie strać i jej.

-  Pierre, powiedz mi, jak miał na imię brat bliźniak, który uratował Roberta?

-  Obejrzyj  obraz Richard, obejrzyj go dobrze, powiedział Pierre.

W tym momencie w barze zgasło światło, a gdy zapaliło się ponownie Richard poczuł, że ktoś lekko szarpie go za ramię. Nad sobą zobaczył barmana.

- Proszę pana, jest bardzo późno, już zamykamy. Śpi pan od godziny, nie chciałem pana budzić, ale już naprawdę pora.

Rzeczywiście, siedział sam, a w lokalu poza barmanem nie było nikogo. Zerwał się od stolika i pobiegł do obrazu. Było na nim wszystko to, co już wcześniej zapamiętał. Zdjął ramę ze ściany i spojrzał na odwrotną stronę. Dostrzegł tam napis:

Mojemu Bratu, Robertowi Besson, na  pamiątkę  - Pierre.      Royan , 1887.

Richard dał barmanowi duży napiwek i poprosił, by ten pozwolił mu pobyć w barze jeszcze przez chwilę. Usiadł, i wybrał numer komórki Sophie. Po chwili usłyszał : - Papa ? - Papa?

- Sophie, kiedy przyjedziesz? Tęsknię za tobą, musimy porozmawiać! Nie dzwonisz i nie piszesz, wciąż martwię się o ciebie!

-  Jeszcze nie wiem, to zależy. Papa, czy to naprawdę coś pilnego?

- Tak, to dla nas obojga coś bardzo, bardzo ważnego. Uwierz mi, Sophie!

Uzgodnili, że przyjedzie w sobotę, za tydzień. Richard w nocy wrócił do Bordeaux. Po przyjeździe szczegółowo przeglądnął wpisy Sophie na Facebook’u, Instagramie i Twitterze. Przeczytał mailową korespondencję od niej i smsy z ostatnich miesięcy. Doszedł do wniosku, że Pierre miał rację. Czekało go trudne i delikatne zadanie. Wiedział, że jako ojciec, miał obowiązek je wykonać. Nie mógł zawieść Françoise, siebie, a przede wszystkim, samej Sophie.

Copyright©wojciech.wilczynski