100

95

75

25

5

0

NIEDAWNO

W ROYAN

Przedmowa

Pragnę nadać bieg marzeniom, wierząc w ich wielką moc

zdolną odmienić cierpiącą i skorumpowaną cywilizację. To

sprzeciw wobec status quo przez prezentację wizji przywrócenia etosu sprawiedliwości, zapewnienia słabszym równych szans

i lepszych warunków życia. Pragnę przywrócić wiarę w moż-

liwość unicestwienia wszelkiego zła i urzeczywistnienia świa-

ta naszych marzeń. Chcę, by idee, które przedstawiam i wy-

znaję, stały się bliskie czytelnikowi.

Dążę do stworzenia szczególnej relacji z osobami, które

wierząc w moc marzeń, nie myślą stereotypowo, śmiało kie-

rują się własną intuicją, odrzucając fałszywe wzory, innowa-

cyjnymi, pragnącymi lepszego świata. Budując w wyobraźni

i realnym świecie obrazy szlachetnej globalnej wioski, robią to

dla siebie samych, a także następnych pokoleń. Wiara w lepsze

jutro i jej upowszechnianie jest inspiracją książki.

Fabułę kilku spośród szesnastu nowel kształtują mistycyzm,

ezoteryka i metafizyka. To tytułowe opowiadanie – Niedawno

w Royan – a także: Candice i Pascal, Wigilia, Brylant, Cień

oraz Paryska historia. Losy bohaterów kreuje nieznane prze-znaczenie. Miejsca akcji położone są w Europie i Ameryce Pół-

nocnej. W jednym z wiodących wątków, niemal przesłaniem,

jest konstatacja, by nie odrzucać miłości, którą obdarza nas los.

Odwaga, wierność zasadom i otwartość są cechami pozytyw-

nych bohaterów. Nie wszystkich z nich uchronią jednak przed

zemstą mafijnych bossów. Jedno z opowiadań – Nie oczekuj-

cie, że wam wybaczą – jest odrębną, ale szczególną pozycją,

przedstawia bowiem dalsze losy bohaterów wydanego wcze-

śniej kryminału autora: Nie proście o wybaczenie.

Uzupełnieniem zbioru szesnastu nowel jest pięć pozycji

prozy, także poetyckiej. Jedna z nich, nasycona wrażliwością

i miłością do przyrody, o tytule Czas poczęcia, mówi o prze-trwaniu i przeznaczona jest dla bardzo młodych czytelników.

NIEDAWNO W ROYAN – zbiór opowiadań wraz z prozą poetycką jest trzecią książką autora.

Wcześniej ukazały się następujące pozycje:

NIE PROŚCIE O WYBACZENIE – opowiadanie kryminalne wydane w 2012 roku. Jest dostępne w wersji e-booka na por-talu księgarni internetowej www.legimi.pl

Wydanie drugie tej książki, w wersji papierowej, ukazało się

w 2013 roku nakładem P. Ryma.

Hiszpańska wersja tej książki nosi tytuł: NO ESPERÉIS QUE

OS PERDONEN NOVELA POLICIACA – pseudonim autora – Steve L. Grotte.

PO WĄSKICH ŚCIEŻKACH – druga książka autora, który posłużył się pseudonimem Wojciech Poraj, ukazała się w 2015

roku. W tym samym roku ukazało się jej drugie wydanie –

wersja rozszerzona. Jest to zbiór opowiadań opartych na fak-

tach – przede wszystkim własnych doświadczeniach autora.

wojciech.wilczynski23@wp.pl

w.wilczynski.23@icloud.com

Wojciech Wilczyński

NIEDAWNO

W

ROYAN

OPOWIADANIA I PROZA POETYCKA

Copyright © by Wojciech Wilczyński

wojciech.wilczynski23@wp.pl

w.wilczynski.23@icloud.com

Projekt okładki:

Orfi s.c. Tomasz Godlewski

Zdjęcie mężczyzny na okładce:

Krystian Data

Wydanie I

Warszawa 2017

Skład, druk i oprawa:

Dział Wydawnictw IERiGŻ-PIB

00-002 Warszawa

ul. Świętokrzyska 20

ISBN 978-83-947605-0-2

SPIS TREŚCI

Opowiadania

Niedawno w Royan

11

Podsłuchane późną nocą

21

Candice i Pascal

29

Noc sylwestrowa

39

List

47

Gawęda

55

Paryska historia

63

Wiecie dobrze, co to za miejsce, ale... poczytajcie

77

Wigilia

85

Brylant

103

Cień

123

Wartości

133

Trzynastka

143

Nie oczekujcie, że wam wybaczą

155

Winda

183

Tylko muzyka

205

Proza i proza poetycka

Myśli rozbiegane

221

Bez tytułu

227

Czego oczekiwać?

229

Gonitwa

231

Czas poczęcia

232

OPOWIADANIA

Niedawno

w

Royan

Richard siedział tu już blisko godzinę. Od kiedy Sophie wyjechała, nie wiedział, co ze sobą począć. Przynajmniej wtedy, kiedy jej pomagał, był przydatny. Nie chciał kolejny rok

z rzędu, tkwiąc w domu, wspominać rocznicę tragicznej śmier-

ci Françoise. Wypadek zabrał mu ją tak nagle, wciąż tego nie

przebolał. Przyjechał na weekend z Bordeaux, nie był tu po raz

pierwszy. Przyjeżdżali tu czasem z Françoise i zaglądali do tego baru. Niczego w nim nie zmieniano od lat, w końcu stał się po

prostu obskurny. Mogliby wymienić lakierowane ciemnobrą-

zowe meble pamiętające czasy de Gaulle’a albo przynajmniej

odświeżyć ściany. Pił wino małymi łykami, wpatrując się w ob-

raz wiszący na przeciwległej ścianie. Robił to zawsze, ilekroć

tu przychodził. Próbował dociec, co malarz chciał przekazać

i – co dziwne – wciąż zmieniał własne interpretacje.

No bo co miała oznaczać granatowa łódź rybacka, wywróco-

na do góry dnem, z wielką owalną dziurą? Z napisu na dziobie

pozostała jedynie pierwsza litera „M. .” Pozostałe zmyła woda

i starł piasek. Nie był pewien, czy wyrzuciło ją morze, czy też

starą, zużytą łajbę porzucił jej właściciel, uznając, że naprawa nie ma już sensu.

Jeśli pierwsza wersja jest prawdziwa, jej załoga mogła uto-

nąć, gdy sztorm szalał na oceanie. W tej małej mieścinie na Bi-

skajach znikąd nie można było oczekiwać pomocy. Teraz łódź

13

od lat leży na plaży, bo nie ma właściciela. Może dlatego nikt jej nie uprzątnął, a desek nie użył na opał. Ale czy smołowane

drewno nadaje się do pieca? – Nie miał pojęcia.

W barze było kilka osób. Jeden kąt zajmowała starsza para.

Pili zwykłe, domowe wino, delektując się nim niczym starym

Château Prignac. Dwoje młodych, skromnie odzianych zaj-

mowało stolik na końcu sali. Wpatrzeni w siebie jedli jakąś

rybę. Mówili niewiele. Wyglądali na zakochanych, którzy pra-

gną we dwoje odmienić los, z którym mierzą się na co dzień.

Co dwie istoty to nie jedna, pomyślał Richard, nawiązując do

własnej samotności. We dwoje będzie im łatwiej, a jeśli przy

tym się kochają? Przy barze na wysokim stołku siedział mło-

dy blondyn. Do kawy wrzucił już czwartą kostkę cukru i mie-

szał, mieszał…

Barman wystukiwał palcami rytm melodii, która płynęła

ze starego radia stojącego na drewnianej półce. Falujące tony

akordeonu nie były w stanie odmienić sennej atmosfery baru,

wręcz ją potęgowały. Znów wzrok Richarda podążył w stronę

obrazu, gdy nagle, tuż nad głową, usłyszał:

– Mogę się przysiąść?

Obok siebie zobaczył starego mężczyznę z siwą kędzierza-

wą brodą. Na jego twarzy, pooranej wiatrem, słoną wodą i opa-

lonej słońcem, błąkał się pogodny uśmiech.

– Proszę! – odpowiedział.

Kogoś o tak ekscentrycznym wyglądzie zobaczył po

raz pierwszy.

– Jestem Pierre – rzekł starzec i usiadł naprzeciwko.

Szeroka czapka z podniesioną z przodu, wywiniętą ku gó-

rze krawędzią zapewne dobrze chroniła przed sztormem i wia-

14

trem. Gruba, sztywna kurtka skutecznie osłaniała ciało przed zimnem i wilgocią. Spodnie w kolorze białym, dość obcisłe

w kolanach, rozszerzały się w stronę pasa. Wysokie i długie

buty z surowej niefarbowanej skóry wydzielały silny zapach.

– Miło pana poznać, Pierre – zagaił. I zaraz szczerze kon-

tynuował:

– Pana buty po prostu pachną rybą, czy to możliwe?

– Są namoczone w rybim tłuszczu – zrobiłem to, by skórę

uodpornić na działanie morskiej wody.

Barman przyniósł butelkę starej brandy i dwie duże szklanki.

– Trunek zamówił pana gość – dodał, patrząc mu w oczy.

Gdy barman odszedł, Pierre odezwał się pierwszy:

– Pozwól, Richard, że coś ci opowiem – rzekł. Ten otwo-

rzył szeroko oczy ze zdumienia.

– Skąd znasz moje imię, Pierre?

– Posłuchaj mnie, proszę.

Pierre nalał szklanki do pełna.

– Dawno temu mieszkała tutaj, w Royan, od wielu pokoleń,

rodzina rybaków. Dwaj bracia bliźniacy zakochali się w Made-

leine. Urocza blondynka o niebieskich oczach mieszkała w są-

siedniej wiosce. Nie odstępowali Madeleine, pożerając wzro-

kiem każdy jej ruch, gest, uśmiech. Świata poza nią nie widzieli.

Jeden pilnował drugiego, z obawy, by brat mu jej nie za-

brał. Na połów, na targ, zawsze wyruszali razem. Prześcigali się w zalotach, dawaniu prezentów. Na zabawach Madeleine tań-

czyła tylko z nimi, żaden amant nawet nie próbował poprosić

ją do tańca – ze strachu przed bliźniakami. Nie tylko jedno-

czesna, szalona miłość braci do Madeleine rozpalała ich ser-

ca. Z czasem rozgorzała w nich wzajemna zazdrość, obopól-

15

na podejrzliwość i chorobliwa nienawiść. Madeleine przez lata przyjmowała od braci dowody ich miłości, kokietowała obu,

wciąż nie wybierając żadnego. A oni myśleli wyłącznie o niej.

Ich rywalizacji towarzyszyła narastająca, nieskrywana wrogość.

Pewnego wieczoru, a było to na dwa tygodnie przed Bożym

Narodzeniem, bracia uznali, że czas rozstrzygnąć spór o Made-

leine. Umówili się, by ten, którego połów będzie tej nocy ob-

fitszy, został jej mężem. Niech rozstrzygną umiejętności, los

i szczęście. Nikt, kto przyglądał się dwóm łodziom, granatowej

i zielonej, wypływającym na nocny połów, nie wiedział o ich

postanowieniu. Zawziętość odebrała im zdrowy rozsądek, bo

tego dnia pozostali rybacy zrezygnowali z połowu z uwagi na

nadciągający sztorm.

Bracia łowili jak zwykle, w niewielkiej odległości od siebie,

mając drugą łódź w zasięgu wzroku. Wybrali miejsce położo-

ne dość blisko lądu, ale niebezpieczne z powodu wysokiego

klifu i ukrytych pod wodą skał. Tego wieczoru ocean był nie-

spokojny. Wysokie fale i wiatr niosły łodzie wzdłuż wybrzeża,

ku wysuniętemu cyplowi, którego skały wystawały złowrogo,

mieniąc się srebrnym księżycowym światłem.

Granatowa łódź, nie zdążywszy umknąć ogromnej fali, na-

brała dużo wody i stopniowo pogrążała się w odmętach. Prąd

znosił bezbronną łupinę ku skałom. Płynący nią jeden z bra-

ci, stojąc już po pas w wodzie, ruszył wpław. Po czasie, który

trwał niemal całą wieczność, dopłynął do zielonej łodzi swo-

jego brata i rękami uchwycił burtę. Nie miał już siły dostać

się na pokład. Upływały długie, niekończące się chwile, gdy

jego ręce i palce słabły, ciało zamarzało w lodowatej wodzie,

a wzrok zaczęła ogarniać mgła.

16

Gdy otworzył oczy, leżał przykryty płachtą brezentu. Ujrzał pochylonego nad sobą brata, który trzymał go mocno za

rękę. Odzyskawszy świadomość, uniósł się nieco i ponad kra-

wędzią burty zobaczył nadbrzeżne wydmy. Ocean na chwi-

lę zapomniał o swoim żywiole i pozwolił falom nieść łódź ku

plaży, gdzieś daleko, za cyplem i portem.

Położył się na dnie łodzi i przymknął oczy. Fale monoton-

nymi szarpnięciami przemieszczały łajbę po piasku, wciąż da-

lej i dalej, ku wydmie.

Nazajutrz Madeleine nadaremnie czekała na swoich adora-

torów. Wieści o zdarzeniu, które mogło skończyć się ogromną

tragedią, dotarły do niej po tygodniu. Dzień za dniem upły-

wały na czekaniu na coś, co nie nastąpiło nigdy. Żaden z bra-

ci nie przyszedł do niej ani nawet nie odwiedził wsi, w któ-

rej mieszkała.

Tu Pierre przerwał swoje opowiadanie, zwracając się do

niego:

– Richard, ja wiem, że jesteś tu nie pierwszy raz i nie przy-

jeżdżasz tu przypadkiem. Nieodparta siła powoduje, że choć

niewiele wiesz o tej mieścinie, wracasz, by patrzeć na ten obraz.

Pewnie domyślasz się, że wyblakły napis widniejący kiedyś na

burcie granatowej łajby, rozbitej i wyrzuconej na brzeg, to imię Madeleine. To była łódź Roberta. Obie łupiny nosiły jej imię.

– Widzisz, Richard, jesteś delikatnym i dobrym człowie-

kiem, myśląc o łodzi i imaginując możliwe wątki dawnej hi-

stori , uruchomiłeś pewien ciąg napięć i myśli, które mogą od-

mienić czyjś los. Śmierci twojej żony Françoise już nic nie od-

mieni, nic na to nie poradzisz. Masz jednak coś do zrobienia:

17

musisz to wiedzieć – twoja córka Sophie idzie śladami Madeleine. Nie strać i jej.

– Pierre, powiedz mi, jak miał na imię brat bliźniak, któ-

ry uratował Roberta?

– Obejrzyj obraz Richard, obejrzyj go dobrze – powie-

dział Pierre.

W tym momencie w barze zgasło światło, a gdy zapaliło

się ponownie, Richard poczuł, że ktoś lekko szarpie go za ra-

mię. Nad sobą zobaczył barmana.

– Proszę pana, jest bardzo późno, już zamykamy. Śpi pan

od godziny, nie chciałem pana budzić, ale już naprawdę pora.

Rzeczywiście, siedział sam, a w lokalu poza barmanem nie

było nikogo. Zerwał się od stolika i pobiegł do obrazu. Było

na nim wszystko to, co już wcześniej zapamiętał. Zdjął ramę

ze ściany i spojrzał na odwrotną stronę. Dostrzegł tam napis:

Mojemu Bratu, Robertowi Besson, na pamiątkę – Pierre.

Royan, 1887.

Richard dał barmanowi duży napiwek i poprosił, by ten

pozwolił mu pobyć w barze jeszcze przez chwilę. Usiadł i wy-

brał numer komórki Sophie. Po chwili usłyszał:

– Papa? Papa?

– Sophie, kiedy przyjedziesz? Tęsknię za tobą, musimy

porozmawiać! Nie dzwonisz i nie piszesz, wciąż martwię się

o ciebie!

– Jeszcze nie wiem, to zależy. Papa, czy to naprawdę coś

pilnego?

18

– Tak, to dla nas obojga coś bardzo, bardzo ważnego.

Uwierz mi, Sophie!

Uzgodnili, że przyjedzie w sobotę, za tydzień. Richard

w nocy wrócił do Bordeaux. Po przyjeździe szczegółowo prze-

glądnął wpisy Sophie na Facebooku, Instagramie i Twitterze.

Przeczytał mailową korespondencję od niej i SMS-y z ostat-

nich miesięcy. Doszedł do wniosku, że Pierre miał rację. Cze-

kało go trudne i delikatne zadanie. Wiedział, że jako ojciec,

miał obowiązek je wykonać. Nie mógł zawieść Françoise, sie-

bie, a przede wszystkim samej Sophie.

19

Podsłuchane

późną nocą

– Śpisz? – zapytała, choć była pewna, że tak jest w istocie.

– Spałem... o co ci chodzi? – usłyszała po dłuższej chwili.

– Jak chcesz, to opowiem ci mój sen.

– A jutro nie możesz? – Adam z trudem uchylił nieco po-

wieki. Do oczu, przez niedomkniętą zasłonę dotarł promień

światła z ulicznej latarni.

– Nie, muszę teraz, bo mogę zapomnieć. . – powiedziała

wolno, z lekko wyczuwalnym naciskiem.

– Zgoda, opowiadaj, ale nie rozwlekaj, proszę. Rano mu-

szę wstać wcześniej niż zwykle.

Co jej przyszło do głowy? pomyślał. Ciągle mówi, że jest

zmęczona. I na taką wygląda. Ostatnio śpi jak zabita, przez co

fizycznie jesteśmy ze sobą coraz rzadziej.

– To było tak – powiedziała Dominika – około pierwszej

nie zeszłam jak zwykle na lunch do barku na piętrze, lecz zje-

chałam windą na dół i ruszyłam w kierunku Świętokrzyskiej.

Gdy minęłam Czackiego i Mazowiecką, zobaczyłam stoliki,

ustawione bardzo ciasno, zajmujące znaczną część chodnika.

Ten bar pojawił się niedawno, zaraz po oddaniu metra. Wszyst-

kie miejsca były zajęte.

Weszłam do środka i lawirując w tłumie gości, znalazłam

jedno wolne krzesło. Po drugiej stronie siedział brunet. Bez

wątpienia był cudzoziemcem. Wskazywały na to jego rysy,

23

niemal zrośnięte brwi, smagła twarz i długie włosy sięgające prawie do ramion. Pomyślałam, że jest artystą albo pisarzem.

Spojrzał na mnie z jakąś dojmującą łagodnością i – nic nie mó-

wiąc – wskazał mi miejsce naprzeciwko.

Skinęłam głową i usiadłam, zakładając nogę na nogę. Czyta-

łam menu z karty, od czasu do czasu zerkając na niego z trudną

do ukrycia ciekawością. Jego ruchy i wygląd cechowała niedbała

elegancja. Miał pewnie około czterdziestki, może nieco mniej.

– Jestem Rafael – przedstawił się nieoczekiwanie i uśmiech-

nął – a ty? – zapytał.

– Dominika – odpowiedziałam zgodnie z prawdą, po czym

podaliśmy sobie dłonie. Moją rękę przytrzymał o ułamek se-

kundy dłużej niż to się robi zazwyczaj.

Czy chciał tym dać coś do zrozumienia? – przemknęło mi

przez głowę. Jadłam spaghetti po bolońsku, a on kontynuował

rozmowę. Mówił z obcym akcentem. Wkrótce dowiedziałam

się, że jest Hiszpanem, z Sewilli. Od dwóch lat studiuje litera-

turę polską na studiach doktoranckich. Z Uniwersytetu War-

szawskiego ma tu blisko, a ten bar i jego klimat bardzo mu

się podobają.

– Czym się zajmujesz? – zapytał.

W paru słowach dowiedział się o mojej pracy w studiu fil-

mowym. O tym, że zajmuję się wieloma rzeczami na raz, od

organizacji i marketingu po bezpośredni udział w produkcji.

Wydawał się bardzo mną zainteresowany, zadawał mi różne

pytania, na które odpowiadałam z przejęciem. Powiedziałam

mu, że kocham swoją pracę, pochłania mnie bez reszty. Do tego

stopnia, że nie przykładam wielkiej wagi do życia osobistego.

Realizuję jakiś jego zwyczajny, pospolity standard.

24

Adam uniósł się i energicznym ruchem przesunął poduchę ku plecom łóżka. Wsparty o nie, siedząc, słuchał jej nar-

racji. Sen całkowicie go opuścił. Nie odzywał się słowem, mil-

czał, podczas gdy Dominika relacjonowała swój sen.

Czas już naglił, bo został mi kwadrans do spotkania ze sce-

narzystą. Wstając, podałam Rafaelowi rękę.

– Miło było Cię poznać!

– Mnie również – powiedział. – Czy możesz podać mi numer

swojej komórki? Mój jest tutaj – dodał, wręczając wizytówkę.

– Oczywiście – powiedziałam, a on zapisał go w niewiel-

kim notesiku, który wyciągnął z kieszeni marynarki.

– Dominiko, będziesz tu jutro? – zapytał.

– Nie potrafię Ci powiedzieć, bo plan dnia zmienia się

u nas co chwila.

Wracałam lekko oszołomiona tym spotkaniem. Spóźniłam

się kilka minut, a ekipa na mój widok wskazała zegar wiszący

w sali. Myśli o Rafaelu musiały ustąpić, szykowała się dysku-

sja, nie wątpiłam, że będzie ostra i zawzięta jak zwykle.

Cały wieczór miałam przed oczami spotkanie z Rafaelem.

Nazajutrz poszłam do baru o tej samej godzinie. Rafael pił

kawę, czytając jakąś gazetę.

– Hola, mi cara! Witaj, moja droga! – powiedział. Od tego

dnia spotykaliśmy się i rozmawialiśmy ze sobą coraz częściej.

Czekałam na jego telefon, a gdy trwało to zbyt długo, było mi

smutno. Rafael wynajmował mieszkanie w centrum i nalegał,

bym zobaczyła, jak je urządził. Wiedziałam, że to w końcu na-

stąpi. Okazja nadarzyła się niebawem, gdy uznałam, że sce-

nariusz nowego filmu ma wiele słabych scen. Rafael z ochotą

zgodził się nad nim popracować. Przeczytał go z dnia na dzień

25

i oświadczył, że ma gotowe notatki, które możemy u niego w domu, na gorąco, przedyskutować.

Było fantastycznie. Miał nowoczesny nieduży apartament.

Na ciekawie pomalowanych ścianach wisiały hiszpańskie, nie-

banalne grafiki. Cały wieczór dyskutowaliśmy o scenariuszu.

Prawie wszystkie jego uwagi były trafne. Ujął mnie swoją in-

teligencją, wrażliwością i wiedzą. Podczas kolacji słyszałam ci-

chą muzykę, a gdy zatańczyliśmy, delikatnie mnie pocałował.

Nasze spotkania stawały się coraz dłuższe. Po trzech mie-

siącach, gdy mieliśmy już za sobą kilka wspólnie spędzonych

nocy, jakich nie przeżyłam nigdy wcześniej, uświadomiłam

sobie, że moje dotychczasowe życie już nie powróci. Bezgra-

niczne zaangażowanie w pracę wynikało z faktu, że mężczyzna,

z którym byłam, nie potrafił uruchomić we mnie takich uczuć,

emocji i radości, jakie towarzyszyły mi, gdy byłam z Rafaelem.

Adam, słuchając snu Dominiki, powoli kojarzył zdarzenia

z ostatnich miesięcy. Przestała pytać mnie o moją pracę – po-

myślał. Jasne, agent ubezpieczeniowy, do tego początkujący,

co w tym szczególnego. Pani producent ma inne aspiracje.

Coraz częściej kręciła z ekipą ujęcia nocą – wcześniej zdarza-

ło się to rzadko. W ciągu dnia często nie odbierała od niego

połączeń, a rozmowy kończyła czasem w pół zdania. Nie zgo-

dziła się na wakacje na Islandii, które – zafascynowany tam-

tejszą przyrodą – perfekcyjnie przygotowywał od niemal pół

roku, z myślą o najbliższym lecie. Intensywna praca była naj-

prostszą wymówką.

Ich współżycie stało się jakieś mechaniczne i – co dziw-

ne – postawiła mu warunek, by używał prezerwatywy. Wie-

26

działa, że tego nie znosił. I po co od kilku miesięcy robiła regularnie testy ciążowe?

– Rafael powiedział mi. . – Dominika chciała kontynu-

ować swój sen, ale przerwała, widząc, że Adam wstał i poszedł

do łazienki.

Gdy z niej wyszedł, miał w rękach swój płaszcz kąpielowy

i torbę z kosmetykami. Poszedł do garderoby, przemieszczał

się po drugim pokoju i kuchni. Przez kilkanaście minut do-

chodziły do niej szmery. Leżała na łóżku i nie odzywała się.

W końcu stanął w drzwiach, całkowicie gotowy do wyjścia,

w butach, garniturze, płaszczu, z parasolem w jednej ręce i wa-

lizką w drugiej.

– Adam, jest bardzo wcześnie – powiedziała. – Nic nie mó-

wiłeś, że jedziesz w delegację?

Spojrzał na nią przenikliwym wzrokiem i cicho powiedział:

– Pieniądze, które byłem ci winien, zostawiłem w kopercie,

w kuchni na stole. Aha, te rzeczy, które zostały, wrzuć do po-

jemnika na używaną odzież albo zanieś do punktu Sue Ryder.

Usłyszała stuk zatrzaskiwanych drzwi, a po chwili odgłos

windy. Za oknem budził się świt, a wraz z nim kolejny dzień.

27

Candice i Pascal

Na lotnisko w Zurychu przyjechała najtańszą taksówką Air-port Taxi, na trzy godziny przed wylotem. Na co dzień uni-

kała podróżowania taksówkami, które w żadnym innym mie-

ście na świecie nie są tak drogie jak w Zurychu. Za kurs z cen-

trum zapłaciła pięćdziesiąt franków. Nie było czego żałować,

miasto po południu mogło zakorkować się w jednej chwili.

Klaus chciał odprawić ją przez internet, ale nie zgodziła się.

Tak dawno już nie latała, dręczył ją stres. A jeśli coś będzie nie tak? Zdecydowała się na odprawę na terminalu. Na stanowisku

check-in można zamienić z pracownikami dwa słowa. Może

będzie miała jakieś pytania?

Na wielkiej tablicy elektronicznej znalazła swój lot, nazwę

i numer rejsu – planowany start o 12.45. Odprawę do Marsy-

lii uruchomiono na dwie godziny przed odlotem. Przyjecha-

ła wcześnie, kolejka była mała. Poczuła się spokojniejsza, gdy

transporter zabrał dużą walizkę i z boarding pass podążyła da-

lej, ciągnąc za sobą oznakowaną podręczną walizeczkę. Ode-

tchnęła, gdy po odprawie paszportowej i kontroli bezpieczeń-

stwa mogła usiąść w wolnej strefie – wypić kawę, popijając ją

chłodną wodą. Miała czas, do odlotu była jeszcze godzina. Mo-

gła być z siebie zadowolona, wszystko poszło gładko. Wiele

bagaży piszczało podczas prześwietlania, taśma z pojemnika-

mi stawała, a bramki co chwila wykrywały u podróżnych ja-

31

kieś metale. W strefie duty-free, pełnej perfumeri , odzieży, bi-

żuterii i zegarków, barów i kawiarni panował ożywiony ruch.

Nic się nie zmieniło, pomyślała. Ludzi ogarniał tu amok, nie-

odparta chęć zaoszczędzenia, prowadząca zazwyczaj do nie-

potrzebnych i wcale nie tanich zakupów.

Na karcie pokładowej wydrukowano miejsce nr 16A, wej-

ście z poczekalni do samolotu przez bramkę numer 36. Lubiła

liczby parzyste, dobry znak – pomyślała. Dotarła do wskazanej

bramki i rozejrzała się wokoło. Zobaczyła spory tłum. Z pew-

nością w samolocie nie będzie wiele wolnych miejsc – pomy-

ślała. Niecierpliwi pasażerowie stali w kolejce do gate’u, ale

większość zajmowała ławki.

Samolot EasyJet Switzerland podstawiono pod rękaw, któ-

rym przeszła wprost do kabiny. Współpasażer siedzący od stro-

ny korytarza pomógł jej umieścić walizeczkę w luku nad gło-

wą. Pierwszy raz leciała tanimi liniami, ale wbrew obawom

jej miejsce było wygodne. Wysłała SMS-a do Klausa: „jestem

w samolocie, wszystko ok!” – po czym włączyła w komórce

tryb „samolot”.

Start nie trwał długo, samolot szybko osiągnął właściwą

prędkość i ostro wzniósł się w górę. Poczuła ulgę, gdy mogła

rozpiąć pas. Siedziała przy oknie, od współpasażera oddziela-

ło ją wolne miejsce. Za oknem zobaczyła niebieski pas jezio-

ra, który zaraz zniknął.

Młody mężczyzna mógł mieć nie więcej niż 20 lat. Bru-

net, średniego wzrostu, siedział bez ruchu. Nie robił nic. Jego

wzrok biegł gdzieś w dal. Zauważyła, że w ogóle nie reagował

na to, co dzieje się w samolocie.

32

Na propozycję stewardesy pokręcił odmownie głową. Wydawał się nieobecny. Candice przyglądała mu się z uwagą. Był

w luźnym szarym swetrze, obcisłych dżinsach i mokasynach.

Miał dość ciemną karnację, szlachetny profil i delikatną opra-

wę oczu.

– Czy pozwoli pan, że się przedstawię? – powiedziała po

francusku, przełamując jakiś wewnętrzny opór. – Mam na imię

Candice, rzadkie imię, prawda?

– Miło mi – odpowiedział.

Candice, niezrażona, kontynuowała:

– Tak dawno nie leciałam. Mamy z mężem wil ę nad jezio-

rem, czujemy się tam wspaniale, już nas nie pociągają dalekie

podróże. Wolimy spokój, od dziesięciu lat mieszkamy w niej

od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Jesteśmy tam samotni,

najbliżsi sąsiedzi są dość daleko. Pan wybaczy, rzadko mam

okazję z kimś porozmawiać. Muszę lecieć do Francji. Moja

córka Monique mieszka pod Marsylią. Niedawno poważnie

zachorowała, jest sama. Jej mąż, Stephane, przebywa daleko,

na kontrakcie w Chile. Pewnie i tak by nie przyleciał, są w se-

paracji od dwóch lat.

– Przepraszam, a pan mieszka w Marsylii, czy jedzie coś

tam załatwić?

– Proszę mi wybaczyć, ale nie chcę mówić o moich spra-

wach, z pewnością nie są interesujące – odpowiedział. – Jeśli

pani chce mówić o sobie, to proszę. Mnie to nie przeszkadza.

Sam nie mam rodziny, ale mogę posłuchać.

– Powiem więc coś o sobie – odparła nieco skonfundowa-

na, ale nie zniechęcona słowami nieznajomego.

33

– Kiedyś, wiele lat temu, mieszkałam w Lyonie. Byłam tam nauczycielką, mąż, znacznie starszy ode mnie, zmarł nagle. Zostałam z dwiema córkami, Lucette i Monique. Było mi

bardzo ciężko. Rodzice mieszkali daleko, w małym miastecz-

ku w Bretanii, nie byli w stanie mi pomóc. Wychowywali ro-

dzeństwo młodsze ode mnie. Pracowałam dużo, starałam się

zapewnić dziewczynkom dobre warunki materialne. Jednak

miałam dla nich za mało czasu. Gdy wracałam po pracy, zwy-

kle późno, nie byłam w stanie znaleźć z nimi dobrego kontak-

tu. Brakowało im ojca. Samotnej matce ciężko jest wychować

dorastające panny.

Spojrzała na sąsiada, czy słucha jej słów. Skinął głową,

by kontynuowała.

– Lucette, starsza o dwa lata od Monique, bardzo szybko

chciała się usamodzielnić. Wtedy wydarzyło się coś, czego ża-

łuję do dzisiaj. I nie mogę sobie wybaczyć tego, jak postąpiłam.

Lucette poznała dość przystojnego chłopaka, starszego od sie-

bie. Pochodził z mieszanej rodziny, jego ojciec był imigrantem

z Afryki Północnej, zaś matka Francuzką. Zakochała się w Na-

sirze. Miała dopiero 18 lat! Powinna zacząć studia, zdobyć jakiś zawód, by móc pracować. Kochałam moją pierworodną córkę

i nie chciałam pozwolić, by rzuciła naukę i zmarnowała sobie

życie. Jej związek z Nasirem trwał, mimo że go nie akceptowa-

łam. Nie pomagały żadne słowa i argumenty. Przyszedł wresz-

cie dzień, którego nigdy nie zapomnę. Wieczorem odwiedzi-

li mnie oboje. Lucette powiedziała, że jest w ciąży i zapytała,

czy mogliby zamieszkać na poddaszu, w dawnym pokoju ojca.

Byłam wstrząśnięta i w szoku im odmówiłam.

34

– Nigdy więcej mnie nie zobaczysz! – krzyknęła Lucette. – Nigdy nie próbuj mnie szukać, już nie jestem twoją córką!

Patrzyłam osłupiała na nią i Nasira, gdy odchodzili przy-

tuleni do siebie. Monique była świadkiem całej sceny.

– Jak mogłaś?! Jak mogłaś?! – wykrzyczała do mnie kilka

razy i wybuchnęła strasznym płaczem. Nigdy nie otrząsnęły-

śmy się z tego nieszczęścia. Od tego dnia codziennie myślimy

o Lucette. Bardzo pragnę ją zobaczyć, tli się we mnie nadzieja,

że mi wybaczy, spotkamy się i poznam jej dziecko.

Nieznajomy przyglądał jej się z uwagą, z pewnością zasko-

czony jej wylewną szczerością.

Candice zreflektowała się nieco. Lot samolotem, podróż

do poważnie chorej córki wzmogły w niej niewygasłe emocje

i spotęgowały napięcie. Może był w nich także strach przed ko-

lejną stratą? Chęć podzielenia się swoimi przeżyciami z obcym

człowiekiem była spontaniczna. Przecież za chwilę każde z nas

wyjedzie z lotniska i nie zobaczymy się już nigdy – pomyślała.

Nieznajomy zapytał ją niespodziewanie:

– Czy po tym zdarzeniu nie miała pani już nigdy jakiejkol-

wiek wiadomości od starszej córki?

Oczy zaszły jej łzami.

– Jeden, jedyny raz. Trzy lata później przyszedł list – na ko-

percie nie było adresu nadawcy, a w środku jedno jedyne zdję-

cie. Zawsze mam je ze sobą, to ostatnia od niej wiadomość. Jest

dla mnie czymś najcenniejszym, nadzieją, że jeszcze ją zobaczę.

Otworzyła swoją torebkę i drżącymi rękami wyciągnęła

z bocznej kieszonki zdjęcie wielkości pocztówki.

– Jest na nim Lucette, Nasir i mój wnuk Pascal, jego imię

jest napisane na odwrocie.

35

Popatrzyła na nie i wręczyła nieznajomemu, ze wzrusze-nia chowając twarz w dłoniach.

Wziął je do ręki. Potwierdziły się jego przypuszczenia. Na

fotografii zobaczył swoją mamę Lucette, ojca i siebie, lepiące-

go krokodyla z piasku. Pamiętał to zdjęcie.

Nie był w stanie opanować napięcia, które go ogarnęło.

Oddał Candice fotografię.

– Proszę pani, tak się składa, że znam Lucette – i dodał –

oprócz syna ma także córkę.

Candice zamarła, wpatrując się w niego z wielkim natęże-

niem, ale nie zdążyła go o nic zapytać.

Po chwili namysłu młody mężczyzna podjął decyzję. Wstał

i powoli skierował się w stronę toalety. Poszedł jednak dalej,

ku kabinie pilotów. Odsunął zasłonę i wszedł do korytarzyka,

w którym siedzieli stewardesa i steward.

– Chcę pilnie rozmawiać z kapitanem, zajmuję miejsce

16C – powiedział prędko.

– Drzwi są zamknięte, zaraz dam panu słuchawkę – po-

wiedziała dziewczyna.

– Panie kapitanie, jeden z pasażerów chciałby z panem roz-

mawiać.

– Słucham – powiedział kapitan.

Po chwili rozmowy Pascal wrócił na swoje miejsce. Lucet-

te zdążyła schować zdjęcie, piła sok ze szklanki. Wzruszona,

chciała kontynuować rozmowę, gdy nagle zapaliły się lamp-

ki sygnalizacji „zapiąć pasy” i rozległ się komunikat kapita-

na samolotu:

36

– Szanowni państwo, zbliżamy się do strefy silnych tur-bulencji, prosimy wszystkich o natychmiastowe zapięcie pa-

sów bezpieczeństwa.

Obok Pascala przeszedł steward, kontrolując wykona-

nie polecenia kapitana. Część z pasażerów spała i trzeba było

ich budzić.

Nagle, w tylnej części samolotu rozległ się straszny krzyk.

Pasażer w średnim wieku, siedzący na miejscu 23C, porażo-

ny przez stewarda paralizatorem, stracił przytomność. Został

natychmiast skuty kajdankami i rzucony na podłogę. Zdję-

to z niego ubranie, spodnie, koszulę. Stewardesa zrobiła mu

zastrzyk. Zabrano mu komórkę, laptopa, wszystkie posiada-

ne przedmioty.

Steward podszedł do Pascala, który bez oporu dał sobie skuć

ręce kajdankami. Zabrał mu komórkę i cały sprzęt elektronicz-

ny. W samolocie słychać było płacz kilkorga maluchów. Do-

rośli pasażerowie, przypięci pasami, milczeli, w napięciu cze-

kając na jakieś wyjaśnienia. Kolejny komunikat kapitana nie

napawał optymizmem:

– Pragnę państwa poinformować, że w związku z niewiel-

ką awarią techniczną samolot musi pilnie zawrócić i lądować

w Genewie. Prosimy zachować spokój. Państwa bezpieczeń-

stwu nic nie zagraża. Po wylądowaniu zostaną państwo – wraz

z bagażami – skierowani do innego samolotu. Proszę pozostać

z zapiętymi pasami. Przepraszamy za niedogodności. Dzięku-

ję za uwagę.

Tymczasem wieża kontrolna lotniska w Genewie odebrała

komunikat, który postawił na nogi wszystkie służby.

37

„Tu lot numer 6456 Zurych-Marsylia. Zgłaszamy zagrożenie terrorystyczne. W luku bagażowym znajduje się podejrza-

ny ładunek. Dwaj zamachowcy zostali zakuci w kajdanki. We-

dług informacji jednego z nich bomba ma mechanizm czaso-

wy, który zadziała za piętnaście minut, dokładnie o godzinie

13.50. Prosimy o zgodę na awaryjne lądowanie na Cointrin oraz

wskazanie postoju w martwej strefie, maksymalnie oddalonej

od terminala. Mamy dziesięć minut lotu do lotniska, prosimy

o czyste niebo, lądowanie musi nastąpić bezpośrednio z kie-

runku zachodniego, nie mamy czasu na kołowanie. Odbiór”.

Po dwóch minutach z hangarów wyjechały karetki, wozy

straży pożarnej oraz brygada antyterrorystyczna. Na lotni-

sku ogłoszono alarm. Nie można było go uniknąć, pomimo

obaw, że zamachowcy, dowiedziawszy się o akcji, wcześniej

podejmą próbę zdalnego zdetonowania ładunku umieszczo-

nego w samolocie.

38

Noc sylwestrowa

Godzina 20.30. Warszawa w okowach siarczystego mro-

zu. W mieście sypie gęsty śnieg, niesiony porywistym wia-

trem. Mocny akcent na pożegnanie Starego Roku. Do pół-

nocy pozostały trzy godziny, ale do odjazdu pociągu ze Śród-

mieścia – zaledwie jedna. Uczestniczę w ostatnich przygoto-

waniach do sylwestra, w którym sam nie będę brać udziału.

Mam siedemnaście lat i dość swoich „starych”, wraz z ich to-

warzystwem. Znowu zabawa w naszym domu. Nikt rodziców

nie musiał szczególnie namawiać – sami zaproponowali no-

woroczną imprezę u siebie. Stary Mokotów, duże mieszkanie,

niedaleko Łazienki Królewskie i Belweder – chętnych nie bra-

kowało. Który to już raz?

A niania, jak zwykle, biega po kuchni w mieszaninie zapa-

chów: barszczu, schabu i ryby. Sernik i fura innych specjałów

czekają już od wczoraj. Kiedy zjawi się dwadzieścia osób żąd-

nych wrażeń, zabawy i atrakcji, trzeba mieć oko na wszystko.

Niedopałki, kieliszki, talerze, sztućce lądują w nieoczekiwanych miejscach, słychać dźwięk pękającego szkła. I toasty – ale. . tych nie chcę już wysłuchiwać, czas nagli.

Jadę przecież pod Błonie, na „sylwka” do Przyjaciela. Robi

się późno, czas pędzić na dworzec. Biegnę po schodach do

góry, mijam kino Moskwa i jestem na Puławskiej, na przystan-

ku. Czas ucieka szybko. Nie przyjeżdża żaden tramwaj, nie ma

41

autobusów. Patrzę na zegarek – pociąg mam za piętnaście minut. Już wiem, że nie zdążę. Kiedy docieram na dworzec, elek-

tryczny do Sochaczewa dawno już odszedł. Nie wiem, czy cze-

kać na następny, bo będzie dopiero za pół godziny. Do dzie-

siątej pozostał kwadrans.

Rzecz w tym, że jadę tam pierwszy raz, nie znam adre-

su, telefonu. Skąd miałbym zadzwonić, gdy w automacie ja-

kiś wandal urwał słuchawkę, a w drugim panuje głucha cisza.

Umówiliśmy się, że ktoś będzie na mnie czekać na stacji. Jak

zobaczą, że nie wysiadam z pociągu, który przyjeżdża przed

dziesiątą, pomyślą, że już nie przyjadę. Na samą myśl o po-

wrocie na Mokotów przechodzą mnie ciarki. A pod Błoniem

czeka na mnie, przystojnego chłopaka z Warszawy, stęsknio-

na dziewczyna. Hanię widziałem wcześniej jeden raz, sympa-

tyczna czarnulka, krewna mojego Przyjaciela. Wtedy zaiskrzy-

ło, więc co, mam ją zawieść?

Przez głowę przebiegają setki myśli. Stoję na peronie, a czas

płynie. Pociąg wjeżdża z opóźnieniem, wsiadam. Jest prawie

całkiem pusty. Kto miałby w nim być, skoro od dawna trwa-

ją huczne zabawy?

Gdy docieram na stację Płochocin, dochodzi jedenasta.

Noc jest wyjątkowo ciemna. Jako jedyny pasażer wysiadam na

niezadaszony, otwarty peron, na którym nie ma żywej duszy.

Mocny wiatr usiłuje zerwać z mojej głowy czapkę z daszkiem,

silny mróz wdziera się pod kurtkę. Czuję, że zamarzają moje

odsłonięte uszy. Nacieranie nie pomaga. Nie wpadam w pani-

kę, mimo że nawet nie mam kogo zapytać o drogę. Gdyby na-

wet ktoś taki był, to co mam właściwie powiedzieć? Nie wiem

42

nic, bez skutku usiłuję przypomnieć sobie nazwisko Hani, bo to u niej jest zabawa.

Po kilku minutach rozumiem, że nie ma sensu dłużej stać

na peronie, nikt się nie zjawi. Czas ruszać – ale dokąd? Naj-

bliższe zabudowania widzę na skraju wielkiej, śnieżnej prze-

strzeni, nie prowadzi do nich żadna droga. Pewnie gdzieś jest,

przysypana zwałami świeżego śniegu. Patrzę na swojego MIR-a

– tylko księżyc oświetla cyferblat, wokół nie ma żadnych lamp.

Jest już po jedenastej. Dookoła rozciąga się ledwie widoczne

w świetle księżyca bezkresne, śnieżne pole, na którym szaleją-

cy wiatr utworzył wielkie zaspy. Na horyzoncie stoją oddalo-

ne od siebie pojedyncze chaty, przy niektórych rosną drzewa.

Nowy Rok tuż, tuż. Cały trzęsę się z zimna, nie mogę opa-

nować drżenia. Głośno szczękają mi zęby. Czarne wyjściowe

buty o cienkiej skórzanej podeszwie ślizgają się po peronie

skutym grubą warstwą lodu. Wiatr próbuje mnie z niego ze-

pchnąć, co chwilę tracę równowagę. Idę na wprost ku chatom.

Brnę po śniegu powoli, zapadając się po kolana, niemal po pas.

W połowie drogi słyszę, że psy, których zajadłe szczekanie do-

cierało do mnie już wcześniej, są teraz blisko. Czuję się bez-

bronny jak nigdy dotąd. W rękach trzymam butelkę radziec-

kiego szampana i nie mam niczego, czym mógłbym się bronić.

Jestem sam na pustkowiu. Czworonogi zachowują do mnie

niewielki dystans, mam nadzieję, że nie odważą się zaatakować.

Jest ich chyba z pięć. Zastanawiam się, kto wypuścił tę wata-

hę w taki mróz? Niestety, zdaję sobie sprawę, że są po prostu

bezpańskie. Żyją z tego, co upolują, zwędzą albo dostaną z czy-

jejś ręki. To nie Wigilia, nie pogadam z nimi ludzkim głosem.

43

Przedzieram się przez śnieg, prosząc niebiosa o ratunek, wiem, że zaraz może zdarzyć się coś najgorszego. Gdy w śnież-

nej zawierusze docieram do pierwszej chaty, psy gdzieś znika-

ją. W oknach ciemność, żadnego śladu życia, cisza, tylko wiatr

szaleje po podwórzu. Na stukanie w drzwi i szyby brak odpo-

wiedzi. Kieruję się więc do następnego domostwa, położone-

go w odległości jakichś stu kilkudziesięciu metrów. Znów bez

powodzenia. Nie ma nikogo, a może gospodarze boją się otwo-

rzyć drzwi obcej osobie?

Gdy dochodzę do trzeciej chaty, nie mam już żadnej nadziei.

Okna ciemne, nie ma żadnych oznak obecności jej mieszkań-

ców. Stukam i stukam, odpowiada mi cisza. Desperacko na-

ciskam klamkę i drzwi, ku mojemu zaskoczeniu, uchylają się.

Wchodzę do sieni – nic nie wskazuje, żeby ktoś był w domu.

Powoli otwieram drzwi do pokoju i. . nie wierzę własnym

oczom. Na jego końcu, gdzieś daleko pod przeciwległą ścianą,

stoi duże łóżko, na którym na wielkich poduchach śpią dwie

starsze osoby. Mężczyzna głośno chrapie, zaś kobietę ledwo

widać spod naciągniętej na głowę kołdry. Panuje chłód – piec

dawno wygasł.

– Przepraszam! – mówię głośno, choć zlodowaciała twarz

wykoślawia moje słowa.

Brak reakcji, więc mówię jeszcze głośniej:

– Bardzo Państwa Przepraszam!

Budzą się oboje, są nieco przestraszeni, ale chyba bardziej

zdziwieni. Dziadek pyta:

– Co pan tu robi? – czego pan szuka?

– Pomocy szukam! – odpowiadam głośno – zgubiłem się.

– Cooo?!

44

– Przyjechałem z Warszawy, nie znam drogi, nie wiem, gdzie jest dom dziewczyny, Hani, u której jest zabawa. Od godziny błądzę po okolicy!

– A ona jak się nazywa? – pyta rozbudzony dziadek, dalej

leżąc z babką pod kołdrą, zza której widać tylko głowy.

– Nie pamiętam – mówię – to koleżanka mojego Przyjacie-

la... – i w rozpaczy podaję jego nazwisko, widząc w tym ostat-

nią deskę ratunku.

– To chyba u Majewskich – słyszę w odpowiedzi. – Trzeci

dom za naszym. Pan idzie, tam się bawią.

Nie mogę uwierzyć swojemu szczęściu.

– Dziękuję! – krzyczę. – Dobranoc!

Gdy wychodząc, zamykam drzwi, kątem oka widzę, że dzia-

dek z babką z powrotem naciągają kołdrę na głowę, układając

się na boku do snu – w przeciwne strony.

Szybko mijam dwa najbliższe domy i zbliżam się do trze-

ciego. Okna rozświetlone, słychać głośną muzykę. Próbuję zaj-

rzeć do środka, ale niczego nie widzę, bo para i mróz skutecz-

nie zasłoniły szyby. Stukam parę razy w drzwi, wreszcie ktoś

je otwiera.

Powoli wchodzę do środka. Światło i ciepło dosłownie po-

rażają mi wzrok. Prawie niczego nie widzę, ale zauważam, że

na mój widok wszyscy umilkli, zapanowała zupełna konster-

nacja. Domyślam się, że wyglądam jak ktoś z zaświatów. Lek-

ko nieprzytomny idę dalej na środek pokoju. Dobiega do mnie

siostra Przyjaciela, Zuzia, wołając:

– Robert, na miłość boską – jak tu dotarłeś?! Czekaliśmy

na peronie, nie było Cię.

45

Teraz widzę Hanię, która uśmiecha się i podchodzi do mnie.

Obejmuję ją mocno i całuję, po czym wręczam butelkę, której

jakimś cudem nie rozbiłem po drodze. Jest wyraźnie wzruszo-

na, z wrażenia ma zaczerwienione policzki. Wszyscy krzyczą,

jeden przez drugiego:

– On zamarzł, nalejcie mu, prędko!!!

W pokoju słychać duży, stary zegar podłogowy osadzony

w dębowej skrzyni. Jego wahadło wychyla się cyklicznie – gru-

ba wskazówka stoi na tarczy pionowo, a druga zmierza ku niej

żwawo. Jest za pięć dwunasta i zaraz wybije północ.

Rozglądam się wokół, szukając Przyjaciela.

– Krzyśka nie ma! – mówi Zuzia. – Poszedł na sylwestra

gdzieś indziej!

46

List

Klucz zgrzytnął w zamku, po czym otworzyły się drzwi i stanął w nich Piotr Siergiejewicz – wszedł do sieni cały ob-sypany śniegiem, w kurtce sztywnej od syberyjskiego mrozu,

futrzanej czapie, szerokich czarnych spodniach, walonkach,

i od razu zawołał:

– Natalia!!! Nataaaszaaa!!! A ty gdzie? Wróciłem, miła,

przyjdź do mnie, natychmiast!

– Czego się drzesz? – odpowiedziała z kuchni. – Już idę,

idę, zaraz, zaraz... ziemniaki przebierałam, ręce mam brudne!

– Jak ja się za tobą stęskniłem, nawet sobie nie wyobrażasz.

Godzinę brnę od stacji po śniegu, w końcu jestem. No zobacz,

co ci przywiozłem!

– No co ty, pomyślałeś o mnie? Kochany, nie było cię tyl-

ko tydzień!

– Każdego dnia mi ciebie brakowało, mój skarbie złoty!

Dzień wcześniej przez to jestem!

Pietia zsunął z siebie plecak, postawił go na deskach pod-

łogi, rozwiązał sznurek i wyjął tekturowe pudełeczko.

– Masz, trzymaj, to dla ciebie – dając jej prezent, uśmiech-

nął się szeroko:

– No i jak? Podoba ci się?

Natasza ostrożnie otworzyła pudełeczko. W środku bły-

snęły kamienie nanizane na sznureczku.

49

– Mój ty Boże! Co za cudo! – Cała rozpromieniona zawo-

łała z zachwytem – A gdzieś ty taki skarb znalazł?

– Wszystko dla ciebie, moja droga, będziesz świecić jak

gwiazda nocą na zimowym niebie!

Chwycił ją w pół, uniósł do góry i zaniósł do sąsiedniej

izby. Tam umieścił ją na łożu. A sam szybko zrzucał z siebie

całe ubranie. Natasza powoli rozpinała serdak, który po chwili

rozchylił się i odsłonił jej białe nabrzmiałe piersi. Włosy rozsypane szeroko utworzyły jasną aureolę wokół niebieskich oczu,

dumnie uniesionych brwi i uchylonych warg czekających na

pocałunek. Sam goły jak go Pan Bóg stworzył, w okamgnie-

niu ściągnął z niej spódnicę i resztę tego, co miała na sobie.

Obcałowywał ją całą, ale tak strasznie jej pragnął, że nie

trwało to długo. Po chwili, zespoleni, kołysali się w oparach

namiętności, zapominając o całym świecie.

– Droga, miła, żyć nie mogę bez ciebie – szeptał, wdycha-

jąc ze wszystkich sił zapach jej ciała, napawając się bezgranicznym oddaniem i miłością.

Wyzwolił wreszcie z siebie moce, które od wielu dni nie

dawały mu spokoju. Drżąc przez chwilę, zległ w końcu obok

Nataszy, której piersi wciąż falowały rytmicznie, wraz z przy-

spieszonym oddechem.

– Nalać ci wódki? – zapytała, unosząc się lekko na łokciach.

– Nie – odpowiedział. Właśnie zastanawiał się, skąd nagle

powiało w izbie zimnym powietrzem. Zimą nigdy nie uchyla-

my okien, pomyślał – wietrzymy szeroko i zaraz zamykamy.

Dlaczego wraz z tym powiewem czuję zapach jej perfum,

przecież nie miała kiedy ich użyć, nie stoją w kuchni. Na co

dzień ich nie używa, zastanowił się. Pod serdakiem nie miała

50

niczego, a zwykle jest jej zimno i chodzi okutana. I majtki jakieś cienkie, dlatego spódnica tak lekko z niej zjechała. Czy mi się zdawało, że miała zaczerwienione ucho? Co u licha? Zimą

wredne komary nie latają, więc skąd?

Dalej po izbie leciał chłód, więc wstał i poszedł zobaczyć,

skąd wieje. Okno było uchylone – światło księżyca rozjaśnia-

ło srebrzyste pole. Spojrzał przez nie i zawołał:

– Natasza!!! Ktoś u nas był?!!!

– Nie, ależ skąd, wiesz, że mieszkamy na uboczu. Diabeł

tu nawet nie zagląda.

– Tak? – powiedział – to podejdź do okna!

Zadrżała, ale zbliżyła się do niego, jak kazał.

– Widzisz to, co ja widzę?! Te ślady?! Prowadzą przez pole

prosto do lasu!

Komuś, kto wyskoczył przez okno i biegł w stronę lasu,

buty głęboko zapadały się w zaspy. Ślady, mimo padającego

śniegu, były świeże.

– Mów mi zaraz, kto tu był?! Bo ci te kłaki ze łba wyrwę,

dziwko jedna!

Pociągnął ją za włosy i pchnął na łóżko. Zdał sobie nagle

sprawę, że jak wchodził do pokoju, niosąc ją na rękach, było

niedbale zaścielone, a nie równo i dokładnie, jak zawsze.

– Mów natychmiast, inaczej zabiję!

Zapadła długa cisza. Dyszał ciężko. Dotarło do niej, że wciąż

czeka na odpowiedź.

– Ja... nie wiem... kto to był... – odpowiedziała i po chwi-

li dodała:

– Usłyszałam stukanie do drzwi. Kiedy zapytałam: „kto

to?”, usłyszałam: „listonosz”. „Niech Pan wsunie list pod wy-

51

cieraczkę” – powiedziałam, a on na to, że: „trzeba podpisać, bo to polecony, z urzędu”. Co miałam robić? Uchyliłam drzwi,

a tu jak mi ktoś nie sypnie śniegiem w twarz! Niczego nie wi-

działam. Chwycił mnie za głowę, przewrócił na podłogę i za-

wiązał oczy. „Zabiję cię, jak zdejmiesz chustę” – zawołał. Ba-

łam się. Zaciągnął mnie na łóżko i zgwałcił. Robił to wiele razy.

Nie wiem, ile to trwało. Gdy usłyszał, że ktoś wchodzi, wysko-

czył przez okno i... uciekł.

Piotr Siergiejewicz opadł ciężko na krzesło.

– K...a mać! – zawołał na cały głos. – Że też, te jeb... pocią-

gi zawsze się spóźniają. Miałem być trzy godziny wcześniej!

Zapadła cisza. Natasza łkała, siedząc na łóżku, na którym

dosłownie przed chwilą miała seks z dwoma mężczyznami. Jak

mówi rosyjskie przysłowie, jak masz w życiu pecha, to nawet

cię nie zgwałcą. A tu dwóch – prawie naraz.

Natasza wciągnęła na siebie koc i zasnęła. Piotr Siergieje-

wicz chodził po izbie, tam i z powrotem, bez ustanku. Nie spał

do rana. Gdy tylko nastał świt, wyszedł z domu. Cały dzień go

nie było, i następny. Natasza zaczęła się martwić. Wrócił dru-

giego dnia późnym wieczorem. Do kolacji usiadł bez słowa.

Zjadł wszystko, co mu przygotowała: solankę, pielmieni, wy-

pił herbatę. Nie rozmawiali.

Życie toczyło się dalej. Piotr Siergiejewicz pracował w fa-

bryce Togliatti. Dzień w dzień wczesnym rankiem wyruszał

pociągiem do pracy i wracał wieczorem. Powiedział Nataszy,

że wypuścili niedawno nowy model żiguli. Wszyscy byli dum-

ni i na dumie się skończyło, bo kasę zgarniali tylko oligarcho-

wie i ze stu dyrektorów. A tacy ładami nie jeździli.

52

Miesiąc po zdarzeniu Natasza odwiedziła Wierę, przyjaciół-

kę z sąsiedniej wsi. Dawno się nie widziały. Rosjanki, a przy-

jaciółki w szczególności, zawsze opowiadają sobie o tym, co

się zdarzyło, z detalami. Każda wie o drugiej wszystko, ba, zna

nawet zalety fizyczne jej partnera. Natasza, kończąc spotka-

nie z Wierą, powiedziała o czymś, co umknęło jej wcześniej:

– Wiera, po tym wszystkim co się zdarzyło, zabroniłam

Alioszy przychodzić do mnie. Trochę mi żal, bo ma wszystko

na swoim miejscu i wie, co się z tym robi. Aha, zapomniałam

ci powiedzieć – tamtego dnia powiedziałam Pieti , że to był li-

stonosz. Nic innego nie przyszło mi do głowy.

– Nataszka, to nie może być!...

– A co?!

– Jakieś trzy tygodnie temu przeczytałam w lokalnych Izwie-

stiach, że ludzie znaleźli w lesie listonosza z naszego rejonu.

Powiesił się nieszczęśnik. Tego dnia była śnieżna zawierucha.

Rano go znaleźli. Nawet śledztwa nie było. Wszyscy mówią,

że to przez długi. Troje dzieci całkiem osierocił, bo trzy lata

temu zmarła mu żona.

Natasza szybko podziękowała Wierze za spotkanie. Gdy

wracała do domu, kręciło jej się w głowie, a w myślach pano-

wał zupełny zamęt.

53

Gawęda

Romek należał do organizacji harcerskiej w szkole, w któ-

rej już przed drugą wojną światową istniały tradycje skautin-

gu. Wyjazd na obóz był jego pierwszym samodzielnym poby-

tem poza domem. Mimo że był dobrze zżyty ze swoim zastę-

pem, ta eskapada wiązała się dla niego z dużym przeżyciem.

Od dwóch lat służył w zastępie złożonym z sześciu chłopców.

Od Tadka – zastępowego, Jacka i Romka zależała cała at-

mosfera i relacje w grupie. To oni wpadali na różne, mniej lub

bardziej szalone pomysły. Na obóz, naładowani energią i pełni

nadziei na fantastyczne przygody, wyjechali pod koniec czerw-

ca, zaraz po szkole. Panowały niesamowite upały. Żar doskwie-

rał w dzień, a w nocy trudno było zasnąć.

W Mierzwicach czekały na nich rozbite wcześniej dziesię-

cioosobowe namioty. Stały w lesie, nad skarpą, nad samym

Bugiem. Była to dzika, zupełnie nieuregulowana rzeka. Łachy

piasku przemieszczały się często, a silne wiry zmieniały kształt i głębokość dna. Kilkumetrowe dziury pojawiały się znienac-ka w miejscach, w których wcześniej woda sięgała co najwy-

żej do ramion.

– Wstawaj, była pobudka! – Romek poczuł, że ktoś moc-

no nim potrząsnął. Gdy otworzył oczy, zdążył zobaczyć Jac-

ka, który – już ubrany w mundur – rozpościerał koc na po-

ścieli swojego łóżka.

57

– Dzięki! – zawołał Romek i szybko stanął na równe nogi.

Miał zaledwie parę chwil, by stawić się w szeregu.

Dzień na obozie rozpoczynał się pobudką, myciem i ape-

lem, po którym było śniadanie. Właśnie tej nocy temperatu-

ra znacznie spadła, więc ranna pobudka była jak dodatkowy

kubeł zimnej wody na wychłodzone pod cienkim kocem cia-

ło. Lekki wiaterek przebiegał przez namiot – płachta w wejściu

była już podniesiona. Pod starymi ciemnozielonymi, bardzo

zniszczonymi wojskowymi namiotami stały prycze zrobione

z cienkich balików sosnowych.

Całym zastępem pobiegli do Bugu, bo mycie odbywało

się w rzece, w wartkim zimnym nurcie. Romek stał z trudem.

W wodzie jego stopy zsuwały się po piachu zmieszanym z gli-

ną. Brzeg był mocno nachylony w głąb nurtu. Drugiego dnia

obozu jedyne mydło, które miał, wyśliznęło mu się w trakcie

mycia i wpadło do wody. Gdy z trudem je odnalazł, było cał-

kiem zapiaszczone. Kto by mył się tak „drapiącym” mydłem?

Od tego dnia używał do mycia samej wody.

Czwartego dnia Romek był tak zmęczony, że poszedł spać,

nie umywszy nóg. Aż tu w środku nocy:

– Pobudka! Wstawać! Kontrola czystości!

Był tak zaspany, że długo nie mógł się wybudzić, nie dawał

ściągnąć z siebie kołdry i w końcu, półśpiący, zawołał:

– Konstytucja nie pozwala, każdy obywatel ma prawo do snu!

Kiedy komendant zobaczył jego czarne od brudu stopy,

gruchnął śmiechem, a następnego dnia Romek stanął do ra-

portu przed całym obozem – przed chłopcami i dziewczyna-

mi. Wymierzono mu jakąś standardową karę. Ale nie to było

najgorsze. Od tego dnia wszyscy zwracali się do niego: „Ej, ty,

58

konstytucja nie pozwala – stawaj do szeregu!” albo: „Ej, ty, konstytucja, znowu ziewasz? – marsz do mycia garów”.

Łatwo Romkowi nie było, bo wokół siebie należało wszyst-

ko zrobić samemu. „Dyscyplina” i „rozkaz” stały się słowami,

które na długo szczerze znienawidził.

– Romek! Pokaż swoje łóżko! – rozkaz komendanta nie

raz zagrzmiał mu nad głową, niezmiennie wywołując panicz-

ny strach. W swoim domu, rano, pędząc spóźniony do szkoły,

zwykle porządku nie robił. A tu jeszcze sprawdzali, jak poście-

lił łóżko, czy ma pod nim porządek i jak sam wygląda. A guzi-

ków w mundurze – bez liku. Co za reżim, dla jedynaka – dra-

mat. Na obozie czas płynął wartko. Były konkursy, śpiewanie

piosenek, zagadki.

Romek występował niechętnie, miał tremę przed publicz-

nymi występami. I bliżej nieokreślone poczucie własnej war-

tości. Jedną z atrakcji obozu były podchody – zastępy miały

za zadanie odnaleźć drogę, którą niewidzialna ręka wskazywa-

ła ukrytymi strzałkami. Ba, gdyby strzałki były tylko naryso-

wane na ziemi, ale one były poukrywane wszędzie, nawet na

drzewach. Były o to spory i kłótnie. Części strzałek nie udawa-

ło się znaleźć, więc trudno było ustalić drogę i namierzyć jakiś specjalnie ukryty przedmiot.

Rywalizacja była męcząca, zganiany po całym dniu stawał

do wieczornego apelu, podczas którego składano meldunki.

Komendant obozu oceniał wydarzenia dnia, wyróżniał zastę-

py. Wyznaczano kary i oczywiście nagrody.

Jedzenie było podłe i było go mało. Niestety, często trzeba

było zadowolić się dwiema kromkami podeschniętego chle-

ba posmarowanego margaryną i dżemem. Dla Romka najlep-

59

szą nagrodą byłby kawał dobrej kiełbasy ze świeżą bułką. Takich „nagród” jednak nie było, zresztą jego zastęp wyróżnień

nie otrzymywał.

Zastępowy Tadek niechętnie słuchał rozkazów komendan-

ta, na każdy temat miał własne zdanie i przez to stale podpa-

dał, a wraz z nim cały zastęp.

Największą atrakcją obozu był organizowany w jego trakcie

trzydniowy rajd. Zastępy ruszały oddzielnie i były zdane same

na siebie. To było zdobywanie sprawności, czyli: wyznacz tra-

sę, podaj ją komendantowi, po drodze „zorganizuj” sobie noc-

leg, jedzenie i rób dobre uczynki. Mottem rajdu było wykaza-

nie, że harcerze w trudnych okolicznościach są w stanie pora-

dzić sobie sami. Romkowi te trzy dni przeleciały błyskawicznie.

Zastęp Romka spał w chłopskich stodołach. Teren rozpo-

znawali z wieży kościelnej w Mielniku, skąd rozpościerał się

widok na pola ciągnące się wzdłuż Bugu. Trzeba było wejść na

nią po zniszczonych i rozchybotanych drewnianych szczeblach.

Kontakty z mieszkańcami z reguły były serdeczne. Harcerze

z zastępu starali się zrobić coś dobrego. Staruszkom nosili wodę ze studni do kuchni, rąbali drewno i układali w pryzmy. Miejscowi zaciągali gwarą nadbużańską, że hej. Byli życzliwi, po-

zwalali harcerzom przespać się na sianie. Z obawą uprzedzali:

– Chłopacy, tylko papierosów nie palcie, bo nam domo-

stwo z dymem puścicie.

Żar niemiłosiernie lał się z nieba, a jedzenia i picia w me-

nażkach stale brakowało. Odległości między wsiami i mia-

steczkami były spore. Mało ludzi tam mieszkało. Przynajmniej

z jabłkami problemów nie było – hop do przydrożnego ogrodu

i gotowe – to nic, że jeszcze małe i okropnie kwaśne. Ostatni

60

dzień i trasa powrotna dała się całemu zastępowi najbardziej we znaki. Nie było zabudowań, jedzenia i wody, a pić chcia-

ło się niemiłosiernie. Plecaki uciskały i grzały w plecy, a zawi-nięty na nich koc przeszkadzał w marszu.

Głodni i spragnieni, w koszulach i mundurach przesiąknię-

tych potem, na kilka kilometrów przez Mierzwicami natknę-

li się na malutki, zbity z desek domek, w którym mieścił się

wiejski sklepik. Oprócz korpulentnej sprzedawczyni nie było

w nim prawie niczego. Niczego, co odnowiłoby ich nadwątlone

siły. Do picia było wyłącznie miejscowe, lekko sfermentowa-

ne, nadbużańskie piwo. Chyba na moment anioł stróż o nich

zapomniał, bo pani ze sklepiku bez problemu piwo harcerzom

sprzedała. Stało i psuło się, był najwyższy czas, by się go po-

zbyć. Kto wtedy zwracał uwagę na wiek klienta!

Romek od razu wypił pół litra, tak samo zrobił cały zastęp.

W końcu wszyscy jak jeden mąż wypili po dwa piwa na pu-

ste żołądki. Z tego co działo się później – niewiele zapamię-

tali. Świat im zakołował, a głowy nie radziły sobie z utrzyma-

niem marszu w lini prostej. Zastęp, kompletnie pijany, wkro-

czył w samo południe na teren obozu 40. WDH-y, śpiewając

„ludową” piosenkę chwalącą Heimat, czyli ukochaną niemiec-

ką ojczyznę. Głosy – właśnie po mutacji – mieli donośne, więc

„hei-li, hei-la, hei-la” usłyszeli wszyscy.

Odprowadzono ich do namiotu. Wieczorem, gdy wytrzeź-

wieli, odbył się nad nimi sąd obozowy, któremu przewodni-

czył komendant. Wiedzieliśmy o nim, że nocą popija trunki

w towarzystwie jednej ładnej, wysportowanej druhny. Dla za-

stępu Romka był bezwzględny.

61

Zostali ukarani nakazem sprzątania całego terenu obozu i obierania ziemniaków przez trzy dni. Wściekli, kroili je póź-

niej w kostkę, więc po obraniu nie było czego jeść. Warunko-

wo pozwolono członkom zastępu zostać na obozie, ale za każ-

de następne przewinienie groziła im kara natychmiastowego

wyrzucenia. Najsurowiej potraktowano zastępowego Tadka,

który nie chciał wyrazić skruchy. Komendant podjął decyzję

o wydaleniu go z obozu i do stolicy niezwłocznie wysłano te-

legram. Następnego dnia nasz zastępowy wyjechał do Warsza-

wy ze swoją mamą. Obóz skończył się dla niego przedwcze-

śnie. Oj – od piwa głowa się kiwa. Szczera prawda. Było nam

go żal. Próby zmiany decyzji komendanta nie zdały się na nic.

Romek dwa razy był na obozie – pierwszy i ostatni. W dru-

giej połowie lat 60. XX wieku harcerstwo – jedyna patriotycz-

na szkolna organizacja – zaczęło „planowo” zamierać. Władza

komunistyczna nie chciała tolerować przedwojennych trady-

cji i zabrała harcerzom wszelkie dotacje. Za to wsparcie otrzy-

mał Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej. Tak oto po-

lityka zabiła polski ruch skautowski, który przed wojną był

wspaniałą kuźnią charakterów młodych Polaków. Krzewio-

na w harcerstwie dyscyplina i miłość ojczyzny były dla wie-

lu przesłaniem na całe życie. W szkole na Promienistej długo

nie udawało się założyć ZSMP – brakowało chętnych. Jak od-

notowała historia, jej uczniowie opierali się reżimowi najdłu-

żej ze wszystkich szkół w Warszawie.

62

Paryska historia

Część pierwsza

Szedł ulicą w kierunku śródmieścia, gdy zadzwoniła jego

komórka. To Luc Berton. Zatrzymał się i odebrał połączenie,

mimo hałasu wywołanego gwarem rozmów, różnymi odgłosami

i warkotem silników. Zgiełk potęgowali kierowcy aut stojących

na zakorkowanej ulicy, walczący klaksonami o wolną drogę.

– Cześć Luc! I co?

– Yves, słuchaj, cholernie się cieszę, wszystko załatwio-

ne, masz u nas angaż od października! – usłyszał uradowa-

ny głos Luca.

– Super, dzięki przyjacielu – odpowiedział Yves i po chwi-

li dodał:

– Spróbuję poszukać lokum, zamierzam przyjechać dwa

tygodnie wcześniej. Chcę mieszkać w dobrych warunkach.

Cześć Luc, zadzwonię jutro.

Yves ucieszył się z otrzymanej propozycji. To było coś!

Z kancelarii w Nantes do Paryża! Kiedy dziesięć lat wcześniej

skończył prawo na Sorbonie, nie miał żadnych szans na pozo-

stanie w stolicy. Teraz Luc, kolega z wydziału, z którym studio-

wał i razem przygotowywali się do obrony prac dyplomowych,

zaproponował mu współpracę. Dobrze się złożyło – pomyślał.

Po ostatniej rozmowie z Céline nie miał już ochoty snuć z nią

65

wspólnych planów. Wyjadę i po prostu wszystko się skończy.

Nabierał stopniowo przekonania, że ma pecha do kobiet. Pięć

lat z Céline to było aż za wiele, by upewnić się, że nie jest wła-

ściwą kandydatką na żonę i matkę. To, że nie miała pojęcia

o gotowaniu nic nie znaczyło. Problem tkwił w tym, że prze-

jęta własnym awansem w korporacji nie myślała o dziecku,

a jego samego traktowała gorzej niż kiedyś. Jakże inne relacje

istniały między nimi, gdy zaczęli mieszkać razem. Doszedł do

wniosku, że Céline, pochłonięta niemal wyłącznie pracą, stra-

ciła kobiece ciepło i delikatność – czyli akurat to, co dla niego u kobiety miało i ma największe znaczenie.

Yves wstąpił do znajomego baru, by na spokojnie przemy-

śleć nową sytuację. Usiadł przy małym stoliku i zamówił kie-

liszek szampana. Z teczki wyjął Maca. Hasło do wi-fi widnia-

ło na serwetkach. Po chwili na ekranie za pomocą Google zo-

baczył plan Paryża i wyszukał dokładną lokalizację kancela-

ri Luca. Była w XIII Dzielnicy, w okolicach metra przy Pla-

cu Włoskim. Dobra lokalizacja, metrem dojadę tam z wielu

miejsc w mieście – zauważył.

Pijąc szampana, Yves zamyślił się głęboko. Powróciły re-

miniscencje z okresu studiów, gdy był z Sophie, aż do tego fa-

talnego dnia. Kochał ją, właściwie tylko z nią czuł się szczęśli-wy. Mój Boże – skonstatował – od wyjazdu z Paryża minęło

dziesięć lat. A od momentu, gdy się rozstaliśmy i bezpowrot-

nie utraciłem kontakt z Sophie – niemal dwanaście.

Ciężko to przeżył, wpadł w depresję i był bliski przerwania

studiów. Wyobraził sobie, że Sophie dawno ułożyła sobie ży-

cie – codziennie odprowadza dzieciaki do szkoły i przedszko-

la. Wtedy ona też miała problemy z egzaminami. Nie wiedział,

66

gdzie teraz mieszka, czy zdobyła dyplom i pracuje w zawodzie, czy też zajmuje się czymś zupełnie innym.

Yves postanowił wpisać w wyszukiwarce jej imię: S-o-p-

h-i-e i nazwisko: M-e-s-s-i-e-r oraz ostatni adres, pod którym

mieszkała z przyjaciółką. Ten, gdzie się spotykali. Na ekranie

kompa od razu pojawiła się informacja, że osoba o tym imieniu

i nazwisku prowadzi pod wymienionym adresem pracownię

artystyczną. Podano też numer telefonu. Yves nie mógł w to

uwierzyć, ale wszystko się zgadzało.

Decyzję podjął od razu. Wstukał numer Sophie i czekał

na połączenie, nie wiedząc zupełnie, jak poprowadzi rozmo-

wę. Dwanaście lat bez kontaktu, od czego zacząć? – zadał so-

bie pytanie.

– Halo, słucham – usłyszał. Od razu rozpoznał jej głos.

– Halo – powtórzyła, a on wciąż milczał, by w końcu po-

wiedzieć:

– Sophie, to ty?

– Tak, mam na imię Sophie, ale kto mówi?

– Yves! – z trudem wyartykułował własne imię.

Cisza w telefonie trwała całą wieczność. Wreszcie usłyszał:

– Yves Bédier? To ty?

– Tak, to ja Sophie. Wiem, że jest ci trudno tak po prostu

ze mną rozmawiać, ale wysłuchaj mnie, proszę. Nie widzie-

liśmy się od prawie dwunastu lat. Pragnę, byś wiedziała, że

przez ten czas wciąż myślałem o tobie i nadal tak jest. Miałem

zawsze nadzieję, że jesteś szczęśliwa. Do dziś przeżywam fakt,

że masz o mnie złe zdanie. Niesłusznie zresztą. Droga Sophie,

za tydzień przyjadę do Paryża. Marzę o tym, by ciebie zoba-

czyć, choć przez chwilę, nie odmawiaj, proszę!

67

– Dobrze – odpowiedziała po namyśle – adres znasz, kiedy mam się ciebie spodziewać?

– Przyjadę z Nantes w piątek, późnym wieczorem, więc

może spotkajmy się w sobotę rano, o pół do jedenastej?

– Yves, twój telefon zupełnie mnie zaskoczył, zastanawiam

się, czy coś się stało?... No dobrze, czekam na ciebie w sobotę.

Wtedy mi powiesz. Do zobaczenia.

Połączenie zostało zakończone. Yves zamówił następny

kieliszek szampana.

Część druga

W sobotę w południe, jak zwykle na Montmartrze, pano-

wał ożywiony ruch i było głośno od gwaru i stukotu pojazdów

po brukowanych ulicach. Po godzinnej rozmowie w jej miesz-

kaniu Yves i Sophie wyszli z domu. Wspinali się schodami po

wąskiej, stromej uliczce, w sąsiedztwie zielonej winnicy, ku

szczytowi wzgórza. Obejmował ją mocno, a zarazem delikat-

nie i czule, tak samo jak przed kilkunastoma laty, gdy prze-

mierzali te miejsca połączeni pierwszą miłością. Retrospek-

cje pięknych chwil jak film przewijały mu się przed oczami.

Byli młodzi i cały świat stanął przed nimi otworem. Wła-

śnie rozpoczęli studia, gdy los zetknął ich ze sobą. W auli usia-dła tuż obok niego. Poczuł lekki zapach perfum i jakąś szcze-

gólną, zniewalającą aurę. Nie rozmawiali, choć podczas inau-

guracyjnego wykładu spoglądał na nią wiele razy, gubiąc co

chwilę wątki prelekcji. Miała ciemne oczy, niemal czarne włosy

i śmiało uniesione brwi, co przy jasnej cerze twarzy wyglądało

ekscytująco. Po wykładzie podszedł do niej i przedstawił się:

– Yves. Mam na imię Yves, a ty? – zapytał.

68

– A ja jestem Sophie! Sophie Messier – odpowiedziała, uśmiechając się, a dwa dołeczki pojawiły się na jej policzkach.

– Zaczynasz studia prawnicze, tak jak ja, czy jesteś dzisiaj

na wykładzie z innego powodu? – zapytał.

– Widzę, że nie zapamiętałeś mnie ze wstępnych egzami-

nów – odpowiedziała, dodając – stałam tuż obok ciebie, gdy

wywieszano listę przyjętych na studia, zawołałeś wtedy gło-

śno: „eureka, yes, yes, yes!”.

– Sophie, to niemożliwe, od razu zwróciłbym na ciebie uwa-

gę! – żachnął się, zdziwiony tym, że wcześniej zdążyła go za-

pamiętać, podczas gdy on w ogóle jej nie dostrzegł.

– Byłam tam i słyszałam, jak zawołałeś, a potem przybili-

ście piątki z kędzierzawym blondynem, który stał obok nas.

– Rzeczywiście tak było – potwierdził. To był Henry. – Jak

mogłem Ciebie nie zauważyć! – powiedział z wyraźnym wy-

rzutem wobec siebie.

Zaśmiała się przekornie:

– Yves, wtedy byłam blondynką i miałam duże, ciemne,

przeciwsłoneczne okulary, to chyba wszystko wyjaśnia. A tak

w ogóle, to dlaczego zacząłeś ze mną rozmowę?

– Wiesz co, mam propozycję, zajęcia kończą się o dwunastej.

Zjedzmy coś razem w jednej z kafejek na Place de la Sorbon-

ne! – zaproponował, unikając odpowiedzi na zadane pytanie.

Zgodziła się i po zajęciach usiedli w Les Patios. Jak na wcze-

sną jesień było ciepło. Goście kawiarni zdjęli płaszcze, kurt-

ki i swetry. Siedząc w samych koszulach, cieszyli się promie-

niami słońca.

– To prawdziwy kolor twoich włosów? – zapytał.

69

– Tak, z blondynką to był eksperyment – odpowiedziała zgodnie z prawdą. Nie ujawniła jednak, że wtedy chodziło jej

o wywołanie efektu Marilyn. Rozmawiali swobodnie i spra-

wiali wrażenie dobrych znajomych. Gawędząc podczas lun-

chu, sporo dowiedzieli się o sobie.

Mieli po dwadzieścia lat i pochodzili ze średniozamożnych

rodzin spoza Paryża. Ojciec Sophie prowadził duży warsztat

samochodowy w Reims. Matka nie pracowała, zajmowała się

domem i wychowaniem Erica, jej młodszego brata. Yves był

jedynakiem i wyrósł w rodzinie urzędniczej. Ojciec pracował

w merostwie Nantes, zaś matka w administracji jednego z kom-

pleksów biurowych. Ukończenie studiów prawniczych było

własnym celem każdego z nich, ale podczas wyboru kierun-

ku także ambicje i akceptacja rodzin odegrały znaczącą rolę.

– Masz partnera Sophie? – Yves zadał to pytanie niespo-

dziewanie, gdyż rozmowa toczyła się o ich zainteresowaniach

i poszukiwali wspólnych pasji.

– Miałam w Reims, ale niedawno rozstaliśmy się – odpo-

wiedziała. – A ty? Masz dziewczynę?

– Chodziłem z dwiema, ale nigdy nie było to nic poważ-

nego – odparł. – Widzę, że oboje jesteśmy na tym samym eta-

pie samotności – dodał.

Ich spotkanie potrwało znacznie dłużej, niż się spodzie-

wali. Okazało się, że pasjonują się jazdą na rowerze i żeglowa-

niem, choć na wodę nie wypływają często. On grywa w bry-

dża, zaś Sophie uwielbia malować. Studia artystyczne byłyby

jej drugim wyborem.

70

– Maluję amatorsko i gdy przyjechałam do Paryża, wspólnie z przyjaciółką wynajęłyśmy mieszkanie z dobrym światłem

i ładnym widokiem.

– W której dzielnicy? – spytał i mocno się zdziwił, gdy od-

parła:

– W XVIII, przy Rue Girardon, na Montmartrze. Niemal

codziennie jestem na Placu Dalida i patrzę na jej popiersie.

Urokliwe miejsce, szkoda, że nie spotkam już tam Pabla Pi-

cassa, Jeana Gabina, Edgara Degasa, Renoira, czy van Gogha.

– Stać cię? – nie mógł opanować zdziwienia.

– We dwie jakoś dajemy sobie radę, zresztą mieszkanie nie

jest wielkie. Duży pokój służy za kuchnię, jadalnię, salon i pracownię. Śpimy w sypialni.

Yves gotów był towarzyszyć Sophie do końca dnia, ale

ona oświadczyła:

– Muszę już iść, jestem umówiona.

– Jeśli chcesz, to wybierzemy się gdzieś jutro, po zajęciach?

– zaproponował.

– Jasne, do jutra, zobaczymy się na wykładach – odparła,

podając mu rękę na pożegnanie.

Czekając na rachunek, Yves obserwował oddalającą się

Sophie. Miała ładne i regularne rysy. Była szczupła i zgrabna.

W dżinsach i lekkiej kurtce poruszała się z wdziękiem. Spodo-

bała mu się.

Część trzecia

Po wykładach Yves i Sophie chodzili razem na lunch, a co

kilka dni spędzali ze sobą wieczór w kinie lub teatrze. Czasem

trafiały im się zaproszenia na jakieś okazyjne eventy. Sophie

71

mieszkała z osiemnastoletnią Chantal. Zdarzało się, że Yves przesiadywał u Sophie do późna, trudno im się było rozstać.

Sophie odwzajemniała jego uczucie. Zbliżyli się siebie, reagu-

jąc podobnie na wszystko, co działo się wokół. Gdy w grudniu

Chantal wyjechała do rodziców, do Marsyli , kilka dni spędzi-

li w mieszkaniu tylko we dwoje. Wtedy doszło do pierwsze-

go zbliżenia. Od tego dnia robili wszystko, by spędzać ze sobą

jak najwięcej czasu. Szybko upewnili się, że są idealnie stwo-

rzeni dla siebie.

Podczas odwiedzin u Sophie zauważył, że przyjaciółki łą-

czy pewien stopień zażyłości. Zdarzało się, że Chantal dotyka-

ła ją, niby przypadkiem, ale nie mógł oprzeć się wrażeniu, że

miało to jakiś wydźwięk erotyczny. Sophie nie zwracała żad-

nej uwagi na jej miniekscesy i nie odwzajemniała ich. W sy-

pialni dzieliły duże łoże małżeńskie, w którym, jak przypusz-

czał, nie dało się całkiem uniknąć kontaktu fizycznego. Tema-

tu relacji Sophie z Chantal nigdy nie poruszał. Zresztą nie wi-

dział w tym nic szczególnie nagannego, uznając, że są zżyte ze

sobą i traktują się jak siostry. Obruszał się jedynie na myśl, że pewnie czasem zasypiają przytulone do siebie. Współlokator-ka Sophie była ładną, wysportowaną mulatką o karnacji skó-

ry przypominającej mocną opaleniznę.

Z biegiem czasu Chantal traktowała Yves’a z rosnącą nie-

chęcią. Pozwalała sobie, zupełnie bez powodu, na złośliwe

uwagi pod jego adresem. Mimo sprzeciwów Sophie nie zmie-

niała swojego, nieco agresywnego zachowania wobec Yves’a.

Nie miał wątpliwości, że robi to z zazdrości. Nie ulegało kwe-

stii, że jego miłość z Sophie, trwająca ponad dwa lata, a szcze-

72

gólnie ich poważne plany, to dla niej sytuacja trudna do za-akceptowania.

Któregoś bardzo upalnego dnia, kiedy Yves przyszedł na

Montmartre na spotkanie z Sophie, w mieszkaniu zastał tylko

Chantal. Sophie zadzwoniła, że coś jej wypadło, prosząc, by po-

czekał. Nie czuł się komfortowo, był zmęczony i miał na sobie

przepocone ubranie. Zaraz po tym, jak zjadł ciasteczka i wypił

kawę, którą podała mu Chantal, poszedł wziąć prysznic. Kąpał

się, stojąc pod silnym strumieniem. Woda z szamponem do-

stała mu się do oczu, więc przez chwilę ich nie otwierał. Wte-

dy poczuł czyjąś rękę dotykającą jego penisa. W kabinie obok

niego stała całkiem goła Chantal. Bez najmniejszego skrępo-

wania dotykała go swoimi piersiami, usiłując ręką wywołać

u niego erekcję. Zaskoczony patrzył na nią przez moment, po

czym wyłączył prysznic, a następnie chwycił mocno za ręce

i wyciągnął siłą z kabiny, prowadząc do sypialni. Zażądał, by

się natychmiast ubrała i przestała głośno krzyczeć. Nie wyko-

nywała jego poleceń, a tuż przed sypialnią rzuciła się na dywan.

Świadkiem całego zdarzenia była Sophie, która właśnie

weszła do mieszkania. Na jej oczach Yves ciągnął do sypialni

gołą Chantal, opierającą się i krzyczącą wniebogłosy. Na widok

Sophie wypuścił ją z rąk, podszedł i z wyrzutem powiedział:

– Sophie, mieszkasz z idiotką, nimfomanką i seksoholiczką!

Rozebrana weszła bezczelnie do kabiny, kiedy brałem prysznic!

Chantal nadal leżała goła na dywanie, trzęsąc się spazma-

tycznie i płacząc. Dla Sophie scena między Chantal a Yves’em

była oczywista. Stała w szoku. Choć Yves starał się jej wytłuma-

czyć absurdalność całego zajścia, kazała mu się ubrać i wyjść.

73

Po tym wydarzeniu Sophie unikała kontaktu z Yves’em, pomimo że prosił ją, by go wysłuchała. Na uczelni przepisała

się do innej grupy, a na wspólnych wykładach siadała na dru-

gim końcu sali. Dla Yves’a rozstanie z Sophie było ciosem nie

do zniesienia, zadanym na dodatek w niewyobrażalnych oko-

licznościach. Nigdy nie pogodził się z myślą, że Sophie uważa

go za zdrajcę i zboczeńca. Chantal nie reagowała na jego wie-

lokrotne prośby, by nie niszczyła ich życia i powiedziała przy-

jaciółce prawdę. Sophie dotkliwie przeżywała swoje upokorze-

nie. Dała wiarę relacji Chantal, z której wynikało, że Yves ro-

zebrał ją wbrew jej woli, siłą zaciągnął pod prysznic, a potem

chciał zgwałcić w sypialni.

Do końca studiów Yves nie zbliżył się do żadnej dziewczy-

ny. Nie chciał stracić szansy na powrót do Sophie. Był przy-

gnębiony i załamany. Po obronie, z dyplomem w rękach wyje-

chał z Paryża, licząc, że zmiana otoczenia przyniesie mu pew-

ną ulgę. Wrócił do rodzinnego Nantes, z wielkim żalem do

losu. Po aplikacji rozpoczął pracę w kancelarii adwokackiej

w centrum miasta.

Część czwarta

Yves, spacerując z Sophie w sobotnie, wrześniowe popołu-

dnie, znów, jak przed wieloma laty, poczuł się szczęśliwy. Go-

dzinna rozmowa z nią stworzyła nadzieję na powrót ich daw-

nych relacji. Chantal, gdy przed pięcioma laty wyprowadza-

ła się z mieszkania, wyznała Sophie prawdę. Zrobiła to, chcąc

uwolnić się od psychicznego balastu i nie oczekując wybaczenia.

Widziała, jak głęboko Sophie przeżywała rozstanie z Yves’em.

Miała świadomość, że swoim kłamstwem nie uratowała resz-

74

tek uczucia, które łączyło ją z Sophie. Stało się wtedy jasne, że każda z nich inaczej traktowała dziewczęcą przyjaźń. Nikt tak

głęboko jak przyjaciel nie może zranić drugiego człowieka.

Yves opowiedział Sophie o swoim życiu w Nantes i nieuda-

nym partnerstwie z Céline, którego nawet nie nazwał związ-

kiem. Sophie wyznała mu, że nigdy na stałe nie związała się

z żadnym mężczyzną. Porzuciła studia, poświęcając się malar-

stwu oraz rzeźbie. Radziła sobie całkiem dobrze. Jej wernisa-

że, organizowane dwa razy w roku w renomowanych salach

Paryża, cieszyły się popularnością. Prace Sophie prezentowa-

ły uznane domy sztuki. Była artystką z Montmartru, dzielni-

cy artystycznej bohemy.

Yves nie musiał szukać lokum w Paryżu. Propozycja pracy

w paryskiej kancelari stworzyła obojgu drugą życiową szansę,

która mogła nigdy się nie zdarzyć. Po rozstaniu żadne z nich

nie zaakceptowało innego partnera. Postanowili pielęgnować

miłość, która przetrwała, licząc się oczywiście ze wszystkimi,

naturalnymi konsekwencjami wspólnej decyzji.

Dwa tygodnie później, w pierwszy weekend października,

Sophie Messier i Yves Bédier znowu razem, jak kiedyś, święto-

wali Winne Dożynki Montmartre. Ale co tam jesień. Niecier-

pliwie czekali na nadejście wiosny. Maj jest tutaj najpiękniejszy.

75

Wiecie dobrze, co to za miejsce,

ale... poczytajcie

Półwysep jest unikalny, a ta miejscowość szczególnie. Ilekroć tu jestem, przeżywam coś trudnego do opisania. Wąski

pas ziemi wdziera się w morze, symulując zatokę. Czy ten mały

paseczek lądu można uznać za trwałą ziemską przegrodę? Na

pewno nie. Większy sztorm potrafi przelać się przez półwy-

sep – zatoka przestaje wtedy istnieć. Czym więc jest? Praw-

dą czy iluzją?

Pobyt tutaj dla entuzjasty morza jest świętem. To nobilita-

cja mieszczucha do rangi rybaka, korsarza, pirata, a przynaj-

mniej morskiego majtka, który odczuwa tu bezmiar otaczają-

cej go wody. To powrót do siebie, do swoich dawnych przeżyć

i uniesień. To oglądanie świata oczami chłopca, w najostrzej-

szych barwach młodości i patrzenie na znane miejsca po raz

pierwszy. To odkrywanie wszystkiego na nowo i zauroczenie

niepowtarzalnym urokiem, także pięknem tego, co powsta-

ło niedawno.

Zapytany czym jest dla mnie to miejsce na półwyspie, od-

powiem bez wahania, że wspaniałym doświadczeniem na dro-

dze poznawania piękna. To zapach ciała Ewy, blondynki z roz-

wianymi włosami, o twarzy osmaganej wiatrem i słońcem. To

księżycowa noc dwóch istot, które na plaży, w wiklinowym

koszu, znalazły bezpieczne schronienie i bez końca zgłębia-

ją smak pierwszych pocałunków. To drżenie splecionych rąk

79

i ciepło przytulonych głów, tak miłe w narastającym chłodzie nadchodzącego poranka. To dotyk pierwszego poznania w po-wiewach wiatru niosącego wszechobecny złoty pył. To kołysan-

ka śpiewana przez morskie fale, przetaczające się miarowo po

piasku. To szmer wody wśród kamieni wyrzuconych na brzeg.

To ostry snop światła latarni morskiej, cyklicznie i nieubła-

ganie omiatający nocą plażę, kosz i tę zakochaną parę tulącą się do siebie, tak bardzo pragnącą intymności. Intymności, której

nieuchronne przemijanie położy wkrótce kres. Oboje nie mogą

o tym wiedzieć, więc cieszą się namiętnym uniesieniem. Jeśli

mają w sobie pokłady wrażliwości i poczucie wewnętrznej har-

moni , to rozstanie nie zniszczy uroku tych wspaniałych chwil.

Cóż, za jedno z nich mogę ręczyć. Co do Ewy – wciąż nie

mam możliwości, by ją o to zapytać.

To miejsce, to wspomnienie dni, gdy nieprzenikniona

mgła spowija półwysep. Jest wszędzie i pożera wszystko. Pły-

nąc, nie umie odróżnić wody od lądu, zabudowań od samo-

chodów, statków od łodzi. Niewidoczne postacie toną w gę-

stym mleku, zlewają się z drzewami, zarysami domostw. Uli-

ce znikają, a martwe lampy stają się wyłącznie przeszkodami,

z którymi łatwo się zderzyć.

To słyszane na przemian, przejmujące, donośne bucz-

ki i przeciągłe syreny, które usiłują przebić mgłę, by wskazać

wejście do portu kutrom i łodziom rybackim, zagubionym

gdzieś w bezkresnej wodnej przestrzeni. To niewyobrażalna

gęsta biel, która zabija wszelką aktywność. Trzeba samemu

tego doświadczyć, by zrozumieć, jak bezradny jest marynarz

wobec cichego żywiołu.

80

To nagła zmiana, gdy jak za dotknięciem niewidzialnej różdżki znikają białe miraże i znów świeci nienaturalnie jaskrawe słońce. I widać wszystko hen, po sam horyzont, przy

niemal bezchmurnym niebie. Jeśli wcześniej wydarzyła się ja-

kaś tragedia, nie jesteśmy w stanie w nią uwierzyć, patrząc na

radosną przyrodę. Ta metamorfoza poraża swoją skalą.

Znów jasny, żółty piasek plaży rozpościera się na dużej

przestrzeni od pasa wydmy ku morzu. Wydmę porasta piękny

zwarty sosnowy las, częściowo mieszany, z dodatkiem drzew

liściastych, paproci i krzewów. Zapach szyszek i igliwia mie-

sza się z zapachem morskich wodorostów.

Nieodgadniona aura półwyspu wtapia nas w przyrodę, po-

zwala głęboko oddychać morskim powietrzem, dogłębnie prze-

nikając wilgocią nasze ubrania i ciała. To konstatacja, że pobyt tu przypomina odwracanie kart w ulubionym albumie, które-go każda fotografia przywraca w pamięci wspomnienia – zda-

rzenia, sytuacje i ludzi, o których nie możemy zapomnieć.

To spostrzeżenie, że jestem w miejscu nadmorskiego wy-

poczynku naszych rodaków w okresie międzywojennym, także

mojego ojca. Jako dziecko przyglądał się, gdy z portu po stro-

nie zatoki rybacy wyruszali na połów. Czasem łowiono z nie-

wielkich łodzi od strony otwartego morza. Sieci, wyciągnięte

z morskiej toni, rozpostarte na drągach, i dziś rozsiewają za-

pach ryb, zielonych glonów i ciemnobrązowych wodorostów.

To miejsce odnowy wiary katolickiej, bo gdy pogoda jest

zmienna i kapryśna, a mężczyźni łowią, ich kobiety modlą się

gorąco. Tylko wiara w Boga pozwala człowiekowi przetrwać

i funkcjonować. Gdy niespodziewany żywioł niszczy wszyst-

ko – skąd ma oczekiwać pomocy?

81

Z wysokiej wieży kościoła Najświętszej Marii Panny, zbu-dowanego z ciemnoczerwonej cegły jeszcze przed drugą woj-

ną, rozlega się dźwięk dzwonu, docierając do serc i umysłów.

Z ambony w kształcie łodzi, stale zalewanej przez wzburzone,

spienione fale, płyną słowa otuchy i wiary w Najwyższego. On

wskaże zagubionym na morzu drogę do domu, a ich rodziny

natchnie wiarą, nadzieją i miłością.

Twardzi ludzie tu mieszkają, rośli mężczyźni i zahartowa-

ne, pracowite kobiety. Solidarność nie jest tu pustym słowem,

a czymś naturalnym i powszechnym. Bywać wśród nich i mieć

przyjaciół to prawdziwy honor. Mimo upływu lat zachowu-

ją swoją gwarę, bardzo odrębną i różniącą się od języka sąsia-

dów. Kaszëbë – to słowo ma swoją magiczną moc. Teraz od-

żywa z wielką siłą, tak jak ludzie, którzy nie dali się wynarodo-wić. Konkel, Selin, Kohnke, Budda i wiele innych rodzin żyje

tu od setek lat. Wśród nich bladolica Gabrysia o włosach bia-

łych jak len, wnuczka babci Miller, z mężem Stefanem Buddą

i dziećmi, mieszkańcy domu przy ulicy Księdza Sychty.

To miejsce to także przejeżdżający pociąg, donośnie i ostrze-

gawczo gwiżdżący przed każdym przejściem wiodącym przez

tory na plażę. To głośny stukot kół i migające tuż za oknem

wagonu rosnące na wydmach drzewa, pomiędzy którymi – od

czasu do czasu – pojawia się lazurowe morze.

To także nagroda od przyrody dla zbieraczy i miłośników

sztormowej pogody – kawałki bursztynu wyrzucone na brzeg

i gratis zwiększona, naturalna dawka jodu – nie do przecenienia.

To widok od strony zatoki, gdzie woda jest cieplejsza. Ple-

nią się w niej nadmiernie glony i wodorosty, których widok

utrwaliłem na filmie kręconym z helikoptera Bell. To maleń-

82

kie kino Żeglarz, kapitanat i stary port rybacki, nasycony przenikliwą wonią ryb, sieci rozwieszonych na wietrze, zapachem

spalin z diesli, krzykiem mew. Można stąd rozpocząć podróż

w daleki świat.

To nurkowanie z wielozębnym harpunem, obok latarenki

stojącej przy wejściu do portu, by z niecnym triumfem wydo-

stać tłuste, wijące się cielska czarnych węgorzy. To także no-

woczesny hotel, powstały na wydmach w miejscu kultowego

przedwojennego Domu Zdrojowego i boski smak dorsza z wie-

czornego połowu, ze słynnej kuchni Wawrzyniaka. Z pewno-

ścią znacie to miejsce i kochacie je nie mniej ode mnie.

83

Wigilia

Część pierwsza

– Mamo, kiedy tatuś przyjedzie?

– Marcysiu, tatuś jest bardzo, bardzo daleko. Też chciała-

bym, by był z nami.

– Ale mamusiu, za dwa dni jest Wigilia, tata zawsze wrę-

czał prezenty od Świętego Mikołaja!

– Śpij proszę, już jest późno, a jutro mamy dużo pracy. Po-

możesz mamie ubrać choinkę?

– Tak, pomogę, ale wiesz co?

– A co chcesz mi powiedzieć?

– Musimy obciąć te największe gałęzie, żeby zmieścił się

worek z prezentami!

– Dobrze, obetniemy, ale już śpij. Chcesz spać ze słonikiem?

– Nie, daj mi osiołka, tego małego, ze stajenki, jeszcze z nim

nie zasypiałam.

– No dobrze. Masz osiołka i śpij grzecznie.

Marcysia wzięła osiołka, przytuliła go do siebie, uprzedza-

jąc przy tym: bądź grzeczny, to jutro będziemy się bawić.

Usnęła niemal natychmiast, więc Matylda zgasiła lampkę

i wyszła z pokoju. W okna uderzały fale deszczu. Od kilku dni

pogoda pogłębiała jej przygnębienie i rezygnację. Czuła się bez-

silna i pozostawiona sama sobie. Rodzice Maćka codziennie

dzwonili z Giżycka, licząc na jakąś wiadomość, zawsze pytając

87

o Marcelinę. Matylda mogła się domyśleć, że do niej, do nie-dawna uwielbianej synowej, mają żal. Szukają winnego – po-

myślała. Sami nie umieją wyjaśnić zniknięcia syna, więc kto,

jeśli nie ona, jego żona, może być przyczyną tego wszystkiego.

Była z nim i nic nie wie, niczego nie zauważyła? – była pewna,

że winią ją, tak było najprościej. O jego trudnej pracy wiedzieli niewiele. Była przekonana, że nie dopuszczają myśli o porwa-niu, a co dopiero śmierci swojego jedynaka.

Matylda zaparzyła herbatę i usiadła w fotelu. Stojąca lampa

świeciła stonowanym, zielonym światłem. Kolor nadziei – po-

myślała. Z dnia na dzień traciła wiarę. Zdawała sobie sprawę, że Maćka nie ma w domu od blisko trzech miesięcy. Była przekonana, że gdyby żył i nie był więziony, wysłałby jej jakiś sygnał.

Nie umiała odpowiedzieć na wiele pytań: co robiła źle?; czym

zraziła go do siebie?; co z nimi było nie tak? Nie umiała zna-

leźć logicznego wyjaśnienia. Była pewna, że Maciek kocha ją

i Marcysię. W roli męża i ojca sprawuje się bez zarzutu. Nigdy

nie uganiał się za kobietami, nagła zdrada wydała jej się mało

prawdopodobna. Kilka słów, które wysłał SMS-em, uznała za

jakąś pomyłkę albo głupi żart. „Mati – rozstajemy się” – i ci-

sza. Jego telefon przestał odpowiadać, a próby zwykłych po-

łączeń, także przez what’s-up, były nieudane. Zniknęły wszel-

kie ślady aktywności, a numeru nie można było zlokalizować.

Jakby właściciel smartfona rozpłynął się w powietrzu. Matyl-

da niewiele wiedziała o jego pracy, dlatego wariant służbowe-

go konfliktu jako podłoża zaginięcia Macieja mógł być dla niej

jedynie przedmiotem czystych spekulacji.

Wiedziała, że nieobecność Maćka na Wigili będzie dla Mar-

cysi wielkim przeżyciem. Była wiernym fanem swojego taty.

88

Co teraz jej powiem? – zastanawiała się. Nie może bez końca oczekiwać powrotu ojca z delegacji. Policja milczy. Niby dzia-

łają, bo w sprawie jego zaginięcia prowadzą śledztwo, ale sądząc po efektach – robią niewiele. W ciemnym tunelu nie zapaliło

się żadne światełko. Jeśli była to świadoma ucieczka, to wywie-

ranie przez nią presji na policji nie miało sensu. Może dotknęła go pełna amnezja, ale musiałby gdzieś być, ktoś by go widział

– rozważała. Wracała myślami do wspólnego śniadania, w dniu

jego zniknięcia. Czule pożegnał się z Marcysią, z nią również.

Odniosła wrażenie, że jest zamyślony, jakby nieobecny. Mógł

mieć problemy, o których nie wspomniał. Zabrał swoją tecz-

kę i wyjechał autem do pracy na Pańską o ósmej, jak co dzień.

Z zasady nie pracował w domu nad sprawami służbowymi.

Część druga

Od dwóch godzin Krystian Zielski, inspektor wydziału kry-

minalnego w warszawskim Śródmieściu wertował akta sprawy

Macieja F. Po kolei przeglądał wszystkie zebrane dokumenty.

W zeszycie robił robocze notatki. W trakcie pracy przedstawiał

ich szczegóły Damianowi Sikorskiemu – nowemu współpra-

cownikowi, którego nieformalnie uznawał za swojego asystenta.

– Damian, słuchaj – to musisz wiedzieć: kilkanaście segre-

gatorów i kilkadziesiąt teczek – tyle materiałów udało się zgro-

madzić. Ze stacjonarnego komputera zaginionego zrzucono

wszystko na trzy zapasowe twarde dyski Western Digital My

Book Elite. Produkt niby z Lake Forest California, U.S.A., ale

małymi literkami napisano: Product of Thailand, normalne –

koszty, koszty i jeszcze raz koszty. Jego firma działa w chmu-

rze – mamy dostęp. Wciąż brakuje motywów ewentualnego

89

porwania i z tego powodu ukierunkowanie śledztwa nie jest możliwe. Tkwimy w martwym punkcie. Zaginiony Maciej F.

pracował jako programista w firmie Nowy Deal – Oprogramo-

wanie i Aplikacje. To duża firma – miał kontakty z wieloma

klientami z różnych branż. Wyróżniał się wprawdzie ponad-

przeciętnymi umiejętnościami i ceniono go wysoko, jednak

wyeliminowanie go przez konkurencję – jako motyw porwa-

nia albo zabójstwa – wydaje się mało prawdopodobne. Bar-

dziej skłaniam się ku wersji złej relacji z którymś klientem.

Na przestrzeni ostatnich pięciu lat, bo taki horyzont czasowy

określiliśmy do przebadania, przygotował oferty dla ponad

dwudziestu korporacji i firm. Byli to zwykle potentaci w swo-

ich branżach. Obroty niektórych z nich były liczone w miliar-

dach. Nadzorował wszystkie projekty, bezpośrednio uczestni-

czył w realizacji części z nich. W jego kompie, w biurku i sza-

fach znajdowały się kopie przygotowanych i złożonych ofert.

Była także dokumentacja z dawnych i bieżących badań i ana-

liz prowadzonych u klientów. Ta część materiałów i plików

odsłania istotne szczegóły działalności firm, którym złożył

oferty. Była niezbędna dla opracowania indywidualnych pro-

gramów finansowo-księgowych, dostosowanych do specyfiki

działalności gospodarczej każdego klienta.

Jedna z hipotez dotyczy porwania z powodu odkrycia przez

zaginionego poważnych nieprawidłowości finansowych. W celu

rozpoznania słuszności tej wersji sekcja przestępstw gospo-

darczych, która wspomaga nasz wydział kryminalny, zaanga-

żowała kilku ekspertów. Od dwóch miesięcy prowadzą anali-

zy zebranych danych – jak dotąd bez rezultatu. Jest prawdo-

90

podobne, że część materiałów została usunięta bądź bezpowrotnie skasowana.

Wizja lokalna w domu Macieja F. niczego nie wniosła do

sprawy. W komputerze stacjonarnym w prywatnej poczcie nie

było żadnej służbowej korespondencji, w plikach dokumentów

również. W jego biurku znaleziono wyłącznie osobiste papie-

ry, rachunki, umowy związane z domem, ubezpieczenia, listy,

książki, kalendarze z ubiegłych lat. Nie znaleziono służbowe-

go laptopa – feralnego dnia zabrał go, jadąc do pracy. Po raz

ostatni widziano go, gdy wyszedł z teczką na lunch, o godzi-

nie pierwszej. Zabrał go ze sobą, bo w pokoju, który zamknął

własną kartą, laptopa nie znaleziono.

Damian, zamknięcie śledztwa z powodu braku motywu

i sprawców nie wchodzi w grę. Zniknął pracownik znanej fir-

my z kapitałem polsko-amerykańskim. Istnieje więc podejrze-

nie przestępstwa na dużą skalę i to o charakterze międzynaro-

dowym. Maciej F. pracował na rzecz korporacji o kapitale za-

granicznym. Może chodzić o kolosalne przestępstwa podatko-

we. Liczę, że dostrzeżesz coś, co nam umknęło, jakiś ślad, po-

wiązania, zdarzenia, które wskażą nam właściwą drogę.

Część trzecia

W nocy, w przeddzień Wigilii, Matylda niemal nie zmru-

żyła oka. Wstała o szóstej, gdy jeszcze się nie rozwidniło. Pada-jący gęsty śnieg, niesiony wiatrem, wyeksponowany w świetle

ulicznych latarni, oznaczał wytęsknione przyjście zimy. Przy-

roda zamalowywała na biało wszechobecne dotąd kałuże i bło-

to. Mróz narastał. Będą prawdziwe Święta – pomyślała. Mar-

cysia się ucieszy, martwiła się czy Mikołaj będzie mógł sania-

91

mi dowieźć prezenty. Fakt braku ojca położy się cieniem na uroczystym nastroju. Na to nic nie mogła poradzić. Przyszło

jej na myśl, że w taki dzień jak Wigilia mógłby zdarzyć się cud.

Postawa matki Matyldy była dla niej zbawieniem. Tylko

ona zachowała spokój. Okazywała jej teraz realne wsparcie,

bez jej pomocy załamałaby się. Mogła do niej dzwonić o każ-

dej porze i ze wszystkim. Po śmierci męża matka prowadziła

normalne, zorganizowane życie. Marcysia i ona były teraz dla

niej na pierwszym miejscu. Zadzwoniła.

– Halo – usłyszała w słuchawce.

– Mamo, to ja, o której mogę się ciebie spodziewać?

– Już zjadłam śniadanie, zaraz wychodzę. Widzę, że wciąż

pada, więc dojadę najwcześniej za pół godziny. Jak Marcysia?

– Śpi, a ja powoli zbieram się do pracy. Niczego nie przy-

woź, w domu jest wszystko.

Pewnie dojedzie za godzinę, zdążę oczyścić ganek ze śnie-

gu i lodu – pomyślała. Nie widać pługów i piaskarek. Jak zwy-

kle na dalekim przedmieściu stolicy. Matylda wyszła na ze-

wnątrz w czapce i ciepłej kurtce, a mimo to odczuła przejmu-

jący chłód. Uznała, że to sprawka wiatru. Kilkanaście minut

wystarczyło na oczyszczenie chodnika do samej furtki, wyko-

nanej z kutego żelaza, osadzonej między betonowymi słupa-

mi obłożonymi klinkierową cegłą.

Każdego ranka sprawdzała zawartość skrzynki poczto-

wej. Od ulicy miała wąski wlot z klapką, zaś od strony domu

drzwiczki zlicowane z betonowym słupem, częściowo wykona-

ne z perforowanej stali nierdzewnej. Przez dolne otwory prze-

świtywały kolorowe kartki.

92

– Nawet w taką zawieruchę wciskają ulotki – powiedzia-

ła sama do siebie, po czym otworzyła skrzynkę. Rzeczywiście,

dostrzegła kilka reklam pizzy i sushi, fitness, ale głębiej… ser-ce zadrżało jej z niepokoju. Za ulotkami leżała brązowa ko-

perta, wykonana z twardego papieru, bez adresata i nadawcy.

Odruchowo wyjrzała na ulicę i rozejrzała się dookoła. Nie zo-

baczyła nikogo. Na ulicy koła samochodu odcisnęły w śniegu

wąskie koleiny. Zamknęła furtkę i przyspieszonym krokiem

wróciła do domu.

Po rozcięciu grubej koperty zobaczyła kartkę, na której wy-

drukowano kilka zdań i zawinięte w nią banknoty. Postanowiła,

że list i pieniądze zabierze do biura i przechowa w swoim sejfie.

Część czwarta

– Szefie, mam plan – odezwał się Damian do Zielskiego.

– Przejrzałem większość materiałów i proponuję powtórzyć

przeszukanie domu Macieja F. Sądzę, że tam trzeba szukać ja-

kiejś wskazówki, bo poprzednie czynności dokonane zaraz po

zaginięciu były zbyt pobieżne. Mam przekonanie, że w domu

zaginionego znajdziemy jakiś ślad, choćby poszlakę.

– Damian, chcesz po trzech miesiącach, niemal w Święta

Bożego Narodzenia, niepokoić zgnębionych i strwożonych lu-

dzi? Są zrozpaczeni, to niefortunny moment.

– Jestem innego zdania, szefie – odparł Damian. – Uwa-

żam, że wcale ich nie dręczyliśmy ani nie nękaliśmy. Wręcz

przeciwnie, przez ostatnie dwa miesiące daliśmy im spokój, te-

lefonując zaledwie raz na tydzień. Rodzina mogła nawet od-

nieść wrażenie, że policja zignorowała zgłoszenie o zaginięciu

i ograniczyła się do wysłania jego fotografii do wszystkich ko-

93

misariatów. Dziś mamy ten sam skład ekipy, z pewnością pa-miętają, gdzie nie zajrzeli podczas pierwszej wizyty. Dajmy im

szansę na poprawę. Sam wyznaczyłem kilka czynności, o któ-

rych poprzednio zapomniano.

– A prokurator? Sądzisz, że da pozwolenie, tak od ręki?

– Już rozmawiałem, potwierdził, są naciski z centrali. Ta

sprawa może mieć zagraniczne wątki.

W godzinach południowych Matylda odebrała telefon z po-

licji. Decyzją prokuratora wyznaczono pilne przeszukanie w jej

domu. Inspektor policji ustalił z nią, że spotkają się za trzy

godziny, o trzeciej po południu. Szef Matyldy nie oponował,

wszyscy w pracy współczuli jej. Była w dramatycznej sytuacji.

Ekipa dochodzeniowa, kierowana przez Krystiana Zielskie-

go, ponownie przeszukała cały dom. Tym razem sprawdzono

pokój Marceliny, garaż, a także poddasze, z którego zabrano

niewielki karton zawierający ubiegłoroczny kalendarz Macie-

ja F. oraz plik papierów. Po powrocie do siedziby śledczy szyb-

ko dokonali wstępnej oceny nowych materiałów. Blisko po-

łowa papierów dotyczyła koncernu Pol-Gas Trust & Oil. Na

marginesach dokumentów znaleźli adnotacje Macieja F., któ-

re mogły wskazać jakiś ślad. Fragmenty tekstu były podkreślo-

ne, zawierały wykrzykniki i liczne znaki zapytania. Po spraw-

dzeniu połączeń telefonicznych przychodzących z okresu po-

przedzającego porwanie odkryto, że niemal połowę wykona-

no do zaginionego z korporacji Pol-Gas Trust & Oil. A i Ma-

ciej F. z tą firmą łączył się wtedy najczęściej. Niezwłocznie

rozpoczęto drobiazgową analizę dokumentacji – między in-

nymi umów, zleceń i czynności programistycznych w rela-

cjach Nowy Deal – Oprogramowanie i Aplikacje a Pol-Gas

94

Trust & Oil. Jednocześnie analiza bieżących materiałów pra-sowych wskazywała, że liczba artykułów dotyczących tej kor-

poracji paliwowej ostatnio wzrosła. Pisano o niej bardzo po-

zytywnie, co pozostawało w sprzeczności ze spadkiem akcji tej

firmy, datowanym od połowy roku. Można było odnieść wra-

żenie, że na rzecz firmy działało lobby wspomagające swoje

działania marketingiem prasowym. Odnotowano nazwiska

kilku posłów szczególnie aktywnie wspierających jej projek-

ty. Szybko ustalono, że z Maciejem F. najczęściej kontaktował

się dyrektor sprzedaży korporacji – Stefan Maurer. Personalia

miał zawiłe, ponieważ legitymował się paszportem amerykań-

skim i austriackim, natomiast jego rodzina pochodziła z Wę-

gier. Damian Sikorski przystąpił do kompletowania jego do-

ssier, co wcale nie było proste z uwagi na ogrom informacji.

Od dziesięciu lat Stefan Maurer był wiodącym przedstawicie-

lem managementu firmy i uczestniczył w niemal wszystkich

ważniejszych jej przedsięwzięciach.

Część piąta

Zrobiło się późno, Matylda z mamą po wizycie policji były

zdenerwowane. Mama miała łzy w oczach. Uznały, iż będzie

lepiej, gdy przenocuje. Marcysia wciąż nie mogła się docze-

kać ubierania choinki, więc nie mogły jej zawieść. Cała akcja

z ozdabianiem drzewka zajęła niespełna dwie godziny. Gdy

na gałązkach rozbłysły białe i niebieskie lampki, migocące ni-

czym gwiazdy na granatowym niebie, wszystkie były dumne ze

wspólnego dzieła. Ledwo udało się odprawić rozemocjonowa-

ną Marcysię do jej pokoju i raczej trudno było liczyć, że zaraz

zaśnie. Zmęczone usiadły w kuchni, pijąc zieloną herbatę. Ma-

95

tylda wahała się, czy wrażenia tego horrendalnego dnia potę-

gować, relacjonując mamie zaskakujące wydarzenie z poranka.

Rodzicom Macieja, którzy zadzwonili, gdy Marcelina już spa-

ła, przekazała informację o przeszukaniu domu przez policję.

– Nie mam żadnych nowych wieści o Macieju, jak czegoś

się dowiem, dam wam znać – dodała na koniec, uprzedzając

ich szablonowe pytanie.

Nigdy mnie nie zawiodła i potrafi być dyskretna – pomy-

ślała Matylda o mamie, w kontekście przekazania jej informa-

cji o anonimowej korespondencji.

– Mamo, powiem ci o czymś pod warunkiem, że wszystko

zachowasz dla siebie i nie piśniesz nikomu ani słowa.

Mama przytaknęła, więc kontynuowała:

– Będę mówić bardzo cicho, bo może policjanci zostawili

jakiś podsłuch, było ich kilku. Dzisiaj przed siódmą, gdy przed

domem uprzątałam śnieg, zajrzałam do skrzynki. Pod war-

stwą ulotek znalazłam sztywną nieopisaną kopertę. W środku

były pieniądze, zawinięte w krótki list wydrukowany z kom-

putera. Pięćdziesiąt dwustuzłotowych banknotów. List był

podpisany: Twój Maciek. Nie wiem, co o tym sądzić. Mógł

go napisać każdy, ale… ten tekst pasuje mi do niego. Napi-

sał, żeby się nie martwić, że wkrótce się zobaczymy, że ina-

czej nie mógł postąpić. Wspomniał, aby obserwować dzien-

niki podające informacje na żywo. Kazał spalić list, ale po-

nieważ nie byłam pewna czy był od niego, ukryłam go wraz

z pieniędzmi poza domem.

Mama patrzyła na nią, zaskoczona tą wiadomością. Po za-

stanowieniu powiedziała z przekonaniem:

96

– To musiał napisać Maciek, kto inny przekazałby Ci pieniądze. Znał terminy bieżących spłat kredytu i domyślił się, że

masz z tym kłopot. Jest nadzieja, że go odzyskasz, idźmy spać.

Jutro Wigilia, Marcysia to ranny ptaszek. Pan Bóg zesłał nam

nadzieję na same Święta.

Część szósta

Śledczy zwrócili uwagę, że od dwóch dni w informacjach

biznesowych redakcje wspominają o możliwej fuzji dwóch gi-

gantów paliwowych. Jednym z nich była firma Pol-Gas Trust

& Oil. Uznali, że to dziwne, w kontekście intensywnie upu-

blicznianych doskonałych wyników koncernu i – jak przeko-

nywano – nienagannej kondycji finansowej. Zwykle fuzja ma

na celu poprawę pozycji, a Pol-Gas Trust & Oil ma opanowa-

ny rynek – pomyślał Damian i podzielił się swoim spostrze-

żeniem z inspektorem. Zielski przyznał mu rację. Po krótkiej

dyskusji obaj doszli do wniosku, że mimo Wigili trzeba spró-

bować przesłuchać Stefana Maurera. Po godzinie uzyskali zgo-

dę przełożonych. Próby nawiązania z nim kontaktu i zlokali-

zowania miejsca pobytu były nieudane. Cały czas w telewizo-

rze włączony był biznesowy program TVN, więc nie przegapili

newsa dnia. Było pół do drugiej, gdy na ruchomym pasku poja-

wiła się informacja o wyznaczonym na godzinę szesnastą pod-

pisaniu fuzji firm paliwowych z udziałem Pol-Gas Trust & Oil.

Na biurku Zielskiego zadzwonił telefon. Jego bezpośred-

ni przełożony przekazał mu poufną informację. Przed chwi-

lą otrzymał wiadomość z głównej siedziby TVN na Wiertni-

czej 166 o przewidzianym o pół do trzeciej ważnym wywia-

dzie, którego wcześniej na antenie nie planowali. Zwrócono

97

się o zapewnienie bezpieczeństwa w trakcie idącego na żywo programu i po nim.

– Sprawa może mieć jakiś związek ze śledztwem, które

prowadzisz, dlatego masz polecenie zabrania brygady antyter-

rorystycznej. Na miejscu czeka administrator budynku, któ-

ry udostępni ci plan obiektu oraz lokalizację studia, z które-

go pójdzie transmisja. Wraz z całą komunikacją i przejściami

do studia. Wykonać!

Zielski potwierdził przyjęcie zadania. Nie miał wiele czasu,

ocenił, że przygotowanie i dojazd zabierze jemu i grupie anty-

terrorystycznej ze czterdzieści minut. Niewiele będzie czasu,

by profesjonalnie zabezpieczyć miejsce transmisji – nie wię-

cej niż piętnaście minut – pomyślał Zielski i natychmiast roz-

począł procedurę akcji nadzwyczajnej.

Część siódma

Matylda włączyła mikser, by przygotować owocowy sok

ze śliwek i moreli. Jednocześnie piekła gęś i przygotowywa-

ła pierogi, podczas gdy jej mama układała ryby na półmisku,

a talerze ozdabiała koperkiem i innymi warzywami. Nie usły-

szały, gdy Marcysia wyszła ze swojego pokoju. Nagle usłysza-

ły krzyk Marcysi, dobiegający z salonu.

– Mamusiu, tatuś, tatuś jest w telewizji! Chodź prędko!

Babciu!

Matylda z matką pobiegły do salonu. W studiu TVN, na-

przeciwko redaktora prowadzącego, siedział Maciek w swo-

im czarnym swetrze. Był nieco wymizerowany, ale wyglądał

na zdrowego. Rozmowa trwała już jakiś czas, wsłuchiwały się

w nią, śledząc tekst na biegnącym pasku i wcześniejsze wypo-

98

wiedzi Maćka podawane w postaci informacji na tle niebieskich prostokątów.

Na ruchomym pasku pojawiały się sensacyjne wiadomo-

ści: „Wielka afera w państwie” „Wysoko postawieni lobby-

ści podejrzani o przestępstwo na wielką skalę – czy ułatwiali

za horrendalne łapówki wprowadzanie na rynek setek tysię-

cy ton nielegalnego paliwa przez Pol-Gas Trust & Oil?” „Ma-

ciej F. ukrywający się od trzech miesięcy w obawie o własne

życie będzie dziś składać zeznania” „Trwa ekskluzywny wy-

wiad w TVN”.

Na pytanie o źródła jego informacji Maciek wyjaśnił, że

podczas prowadzonych przez jego firmę analiz niezbędnych do

opracowania nowego oprogramowania finansowo-księgowe-

go wyszły na jaw pewne niezgodności. Zgłosił je bezpośrednio

dyrektorowi, Stefanowi Maurerowi. Następnego dnia popro-

szono go o natychmiastowy zwrot dokumentacji, uzasadniając,

że przekazane mu dane zawierają błędy. Już wtedy orientował

się, że dane wyjściowe były prawdziwe, a dokonana przez nie-

go syntetyczna analiza wskazała na ogromną skalę nieprawi-

dłowości. Odmówił zwrotu częściowo gotowych opracowań,

gdyż realizował ważną umowę zawartą przez swoją firmę. Ka-

mery pokazały, jak Maciek wyjmuje z teczki laptopa, informu-

jąc, że zgromadził w nim obszerny materiał dowodowy. Gdy

przed trzema miesiącami grożono mu przez telefon śmiercią,

postanowił, nie informując swojej firmy, ukryć się przed prze-

śladowcami, zyskując czas na rozpoznanie szczegółów wielo-

letnich machinacji. Gdy przebywał w ukryciu, dowiedział się

o jednostronnym zerwaniu przez Pol-Gas Trust & Oil umo-

wy z jego firmą. Dzisiaj, przed wywiadem, wysłał najważniej-

99

sze dane obciążające Pol-Gas Trust & Oil do Komendy Głównej Policji. Jest gotów jeszcze dziś złożyć zeznania w tej spra-

wie. Wywiad skończył się, ale kamery zdążyły przekazać ob-

raz Maćka opuszczającego studio w asyście policji.

– Mamusiu – zapytała Marcysia – tatuś będzie z nami dzi-

siaj na Wigilii?

– Marcysiu, tatuś właśnie był z nami, może jutro w Boże

Narodzenie będzie już w domu. Dziękujmy Bogu, że nic złego

mu się nie stało. Niedługo usiądziemy z babcią do Wigili i zo-

baczysz, czy Mikołaj pamiętał o wszystkich twoich prośbach.

Nieco później na ekranie telewizora pojawiła się czołów-

ka najnowszych Wiadomości. Informacją dnia okazało się od-

wołanie fuzji gigantów paliwowych. Prowadzący dziennik jako

jedną z możliwych przyczyn tej nagłej decyzji wskazał konse-

kwencje wywiadu udzielonego przed godziną przez Macieja F.

na antenie ich stacji.

Matylda chwyciła za słuchawkę, by zadzwonić do rodzi-

ców Maćka. Usłyszała zapłakany głos teściowej. Już wiedzie-

li – nie mieli wprawdzie włączonego telewizora, ale z radosną

wiadomością przybiegli ich sąsiedzi, jeszcze w trakcie udzie-

lania wywiadu przez syna.

– Ty Matyldo i Marcysia jesteście Maćka i naszym najwięk-

szym szczęściem! – powiedziała matka Macieja. – Przyjmijcie

od taty i ode mnie życzenia Wesołych i Zdrowych Świąt, tak-

że dla twojej mamy!

Tym razem Matylda nie miała wątpliwości, że teściowa

mówi szczerze.

Ktoś zadzwonił przez domofon. Na ekraniku Matylda zo-

baczyła policjanta.

100

– Dzień dobry – usłyszała. – Proszę pozwolić nam się wy-legitymować. Mamy zadanie ochraniać Panią i wszystkich do-

mowników.

Matylda wyjrzała przez okno. Przed bramą stał policyj-

ny radiowóz. Nacisnęła przycisk otwierający furtkę. Idąc do

drzwi, zawołała:

– Mamo, zostajesz na noc, jesteśmy pod ochroną policji.

101

Brylant

Część pierwsza

Już było po wszystkim. Ustał stukot kół powozów na wy-

brukowanym podjeździe pałacu. Przed jego frontem ucichło

rżenie koni i gwar rozmów. Zamknięto potężną bramę wjaz-

dową, a zgrzyt zatrzaskiwanych zamków był ostatnim dono-

śnym dźwiękiem, który rozległ się wśród zapadających ciem-

ności. Gaszono po kolei światła, najpierw w alejach parku, na-

stępnie te bliżej pałacu, na wjeździe i przy wejściu. W końcu

nastała zupełna cisza. Kilkanaście breków i coupe stało w po-

wozowni, albowiem część uczestników ceremoni i stypy uda-

ła się na nocleg do zawczasu przygotowanych sypialni.

Hol i schody wiodące do pokojów na piętrze oświetla-

ło chybocące światło niewielu świec, które pozostawiono na

czas wietrzenia. Przez uchylone okna wydostawało się prze-

grzane powietrze, pomieszane z dymem cygar, świec, ciężkim

aromatem kwiatów, perfum i zapachem naftaliny, który jesz-

cze przed chwilą rozsiewały futrzane płaszcze gości opuszcza-

jących westybul.

Siedział przy biurku w gabinecie. Nadszedł wreszcie ten daw-

no planowany moment, gdy mógł, przez nikogo nie niepokojo-

ny, zgodnie z ostatnią wolą ojca, wysunąć tajną szufladkę sekre-

tarzyka i otworzyć ukrytą w nim skrytkę. Dowiedział się o niej

podczas ostatniej rozmowy z nim, gdy wszystkim nakazał wyjść

105

z sypialni i pozostali bez świadków. Wkrótce potem utracił z oj-cem kontakt. Senior rodu leżał bez świadomości przez wiele dni.

Po podniesieniu ozdobnego okucia znajdującego się na

froncie, jedynego, które nieoczekiwanie nie było przytwier-

dzone na stałe, mechanizm blokujący niewielką sekretną szu-

fladkę został zwolniony. Jego oczom ukazała się zalakowana

koperta z odciśniętą pieczęcią ojca. Widniał na niej wykali-

grafowany jego ręką tekst: Sir Edward Cunningham, mój syn,

do rąk własnych i na odwrocie podpis – Philip Cunningham.

Edward wyjął kopertę. Zobaczył pod nią czerwone sukno

przysłaniające cztery przegródki. W trzech leżały rodzinne

pierścienie. Rubiny i szmaragdy otaczały arystokratyczny ro-

dzinny herb. Słyszał o ich istnieniu, ale wiedza o miejscu ich

ukrycia otoczona była tajemnicą. To, co zobaczył w czwartej

przegródce, wprawiło go w zdumienie. Brylant ogromnej wiel-

kości błysnął pięknymi szlifami w migoczącym świetle świec.

Takich rozmiarów brylantu jeszcze nie widział, ani w boga-

tych kolekcjach, ani w najznamienitszych firmach jubilerskich.

Usiadł w krześle z wysokim oparciem, stojącym obok sekre-

tarzyka. Złamał pieczęć i otworzył kopertę. W środku był list

napisany na jednej kartce. Edward rozprostował dwa zagięcia

listu i położył go przed sobą.

Drogi Synu Edwardzie!

Gdy czytasz ten list, nie ma mnie w świecie żyjących.

Mam cichą nadzieję, że będzie mi dane, choćby z daleka,

móc przyglądać się Wam wszystkim i cieszyć się Waszy-

mi radościami. I wspierać Was, gdy zajdzie taka potrzeba.

Pragnę Ci podziękować za miłość i troskę, jakie mi oka-

załeś w ostatnich miesiącach. Kolejny raz przekonałem się,

106

że jesteś moim godnym następcą i cenimy sobie te same nad-rzędne wartości: Boga, honor i ojczyznę. Wierzę, że pozo-

staniesz im wierny. Teraz przed Tobą zaszczytne zadanie

kontynuowania naszych tradycji. Dbaj, proszę, o wszyst-

kich bliskich i zarządzaj naszym majątkiem tak, by nikt nie

cierpiał, nie czuł się pokrzywdzony. Mam tu na myśli nie

tylko naszą rodzinę. Także oddaną nam służbę. Poświęca-

ją nam swoje życie, są wierni i pracowici. Bądź tym samym

dobrym chłopcem, z którym spędzałem chwile na zabawie

i tym samym mężczyzną, którego zalety poznałem nie tylko

podczas polowania, ale i w życiu codziennym. Życzę Ci, byś

znalazł siły, które nie tylko pozwolą na utrzymanie obec-

nego status quo, ale dadzą naszemu wspaniałemu rodowi

impuls do rozwoju. Wiem, że założysz szczęśliwą rodzinę.

W szufladce, którą znalazłeś, są herbowe pierścienie ma-

jące blisko trzysta lat. Chroń je jak źrenicy oka. Są symbo-

lem niezłomności naszego rodu i powinny być wsparciem

duchowym dla jego następnych pokoleń.

W jednej z przegródek jest brylant. Nie należy do na-

szej rodziny. Historia jego w naszym domu nie jest długa.

Sięga początku wieku, gdy toczyliśmy wojnę z Napoleonem.

W 1804 roku mój serdeczny Przyjaciel, wysoki rangą oficer

królewskiej marynarki, przekazał mi go z prośbą o prze-

chowanie. Okręt, na którym służył, wypłynął wraz z admi-

rałem Horatio Nelsonem, by w bitwie morskiej przechylić

ostatecznie szalę wojny na naszą korzyść. Wielkie zwycię-

stwo w 1805 roku uradowało króla Jerzego III i cały naród.

Mój Przyjaciel nie zaznał tej radości. Zginął od strzału

francuskiego marynarza pod Trafalgarem. Prosił, by na wy-

padek śmierci przekazać brylant jego potomkom. I ja złoży-

łem Mu przyrzeczenie. Mamy już 1820 rok, a ja, niestety,

107

przez piętnaście lat nie spełniłem Jego prośby. Byłem zbyt za-absorbowany naszymi sprawami, a ostatnio brakowało mi

już sił. Na Ciebie ceduję ten obowiązek i wiem, że w moim

imieniu spełnisz obietnicę, którą złożyłem Przyjacielowi. Jego imię brzmi : Thomas Cambridge z Londynu, oficer marynarki w stopniu kapitana. Zginął pod Trafalgarem 21 paź-

dziernika 1805 roku. Dane znajdziesz w aktach Royal Navy.

Zostańcie wszyscy z Bogiem.

Twój zawsze kochający ojciec

Philip Cunningham

Ashbourne, 11 marca 1820 roku.

Po dłuższej chwili Edward ostrożnie zamknął szufladkę,

a list ojca umieścił w biurku. Poczuł się zmęczony. Uroczy-

stość i mowy pożegnalne trwały długo. Część rodziny i przy-

jaciół pozostała na nocleg. Musiał wydać dyspozycje na jutro.

Część druga

Minęło kilka dni, podczas których wszystko powoli wraca-

ło do normy. Edward kontynuował zapisy w księgach finanso-

wych, ordynował wykonanie prac. Poczuł się bardzo samotny.

Uświadomił sobie, że choć przez ostatnie miesiące sam zała-

twiał większość spraw, fakt obecności ojca działał pozytywnie na jego psychikę. Matka odeszła przed trzema laty i teraz on – jedyny syn i spadkobierca całego majątku – został zupełnie sam.

Po tygodniu postanowił zająć się sprawą brylantu, by speł-

nić wolę ojca. Napisał list do Londynu, w którym przedstawił

swój problem zaufanemu Przyjacielowi Jeremy’emu Scotto-

wi. Pominął jednak informację o tym, co było przedmiotem,

który ma do przekazania rodzinie Thomasa Cambridge’a.

108

Jeremy nie zbagatelizował prośby Edwarda. Długo nie czekał

na jego odpowiedź. Jeremy odpisał, że odwiedził siedzibę Roy-

al Navy i posiada wydane przez archiwum dane adresowe ro-

dziny Thomasa Cambridge’a. Nie był pewien, czy ma sam da-

lej zajmować się sprawą, czy też lepiej byłoby, co zresztą suge-

rował, żeby Edward przyjechał do Londynu. „Sam zdecydu-

jesz jak postąpić” – pisał – „w zależności od sytuacji, bo jest

to delikatna sprawa”.

Tak dawno nie był w Londynie. Perspektywa spotkania z Je-

remym i kilkoma innymi bliskimi znajomymi, nie wyłączając

dalszej rodziny, u której z pewnością znalazłby gościnę, wy-

dała mu się kusząca. Doszedł do wniosku, że oderwanie się na

jakiś czas od domu wyjdzie mu na dobre. Żyje samotnie i nie

bywa w towarzystwie. Nie chciałby zostać starym kawalerem.

A w bliskiej i dalszej okolicy, wśród ludzi jego stanu, nie wi-

dział żadnej młodej kobiety, która podobałaby mu się do tego

stopnia, by chciał poświęcać jej swój czas. A co dopiero zwią-

zać się na stałe. Następnego dnia odpisał więc, że przybędzie

do Londynu piątego maja, za trzy tygodnie. Nocować będzie

u wuja, a u Jeremy’ego zjawi się następnego dnia około dzie-

siątej. Dodał, że chciałby spotkać wspólnych przyjaciół, pyta-

jąc Jeremy’ego, czy może mu pomóc w tej kwestii.

Edward cieszył się na ten wyjazd. Nawet ojciec bywał w Lon-

dynie częściej, ostatni raz przed trzema laty, tuż przed nagłą

śmiercią matki. Do diaska, mam już trzydzieści siedem lat,

pomyślał, coś mi się od życia należy. Rodzice wciąż nalega-

li, by bywał wśród ludzi, a on zaszył się w lasach Ashbourne

jak lis w norze.

109

Bieżące sprawy przekazał ekonomowi. Wziął dwie walizki, pieniądze na pobyt i podróż, parasol, kilka drobiazgów, por-trecik rodziców i notes, w którym były imiona, nazwiska i ad-

resy znajomych oraz list – główny motyw wyjazdu. Jazda zaj-

mie mi z tydzień, pomyślał i niewiele się pomylił.

Część trzecia

W Londynie Edward zatrzymał się u wuja, który przyjął go

bardzo serdecznie. Na czas pobytu zamieszkał w dwóch salo-

nach i sypialni z łazienką. Wuj nie pytał go, na jak długi czas

zamierza pozostać w Londynie. Cieszył się, bo nareszcie miał

okazję posłuchać opowieści o rodzinie i zmianach w majątku

Ashbourne. I to z najlepszego źródła.

Nazajutrz około dziewiątej Edward ruszył pieszo na spo-

tkanie z Jeremym. Jadąc dorożką, nie mógłby przyjrzeć się

uważnie zmianom, które dokonały się w stolicy. Zadziwiły go

liczne nowe domy z witrynami sklepów, porządek na ulicach

i przede wszystkim ogromny ruch. Szedł z Paddington przez

Edgeware Rd i dalej Oxford Street, która zmieniała się w praw-

dziwą arterię. Do Greys Inn Lane nie miał daleko i przed dzie-

siątą był na miejscu. Jeremy czekał na niego z herbatą, ale na

przywitanie podał mu szklankę szkockiej. Przy herbacie zre-

lacjonował mu własne dokonania, zaskakując Edwarda swoją

dociekliwością. Okazało się, że rodzina Thomasa Cambridge’a

przeniosła się do Dorking w hrabstwie Surrey.

– To wieś właściwie – powiedział Jeremy – z początkami

zabudowy miejskiej. Znajduje się niedaleko, zaledwie dwadzie-

ścia kilka mil na południe od Londynu. Moja służąca Elisabeth

pochodzi stamtąd. Edward, nie masz wyjścia, musisz tam je-

110

chać. Zresztą to piękne miejsce. Jak mi powiedziała Elisabeth, Dorking jest usytuowane między dwoma wzgórzami Box Hill

i Leith Hill. A posiadłość, którą dość dawno temu kupiła ro-

dzina Cambridge, jest położona w pobliżu miasteczka. Służą-

ca przepytała swoje przyjaciółki, które lepiej znają tę okolicę

i powiedziały, że to wielka winnica z niezbyt dużym domem.

Nosi nazwę Crystal House.

Edward słuchał jego słów, nie mogąc się nadziwić, w jaki

sposób Jeremy zdołał zgromadzić tyle cennych informacji. A to

wcale nie był koniec jego monologu, bo uzupełnił swoje wie-

ści o istotne szczegóły.

– W posiadłości mieszka żona Thomasa, Emma Cambrid-

ge, z córką Karoliną. Mają nieliczną służbę.

Edward spojrzał przez okno na rosnące w sadzie jabłonie,

obsypane białymi kwiatami. Wiosna wkroczyła tu na całego,

nie to co u nas, na północy – pomyślał, a w Surrey, choć to nie-

daleko, jest z pewnością jeszcze piękniej.

Jeremy z Edwardem spożyli wczesny lunch, podczas któ-

rego omówili londyńskie plany – z kim i gdzie mogliby się

spotkać. Edward zaskoczył Jeremy’ego nagle podjętą decyzją,

gdy oznajmił:

– Czekaj na mnie mój drogi, jutro wyjeżdżam do Dorking.

Najpierw załatwię sprawę, a potem będę się udzielać towarzy-

sko, tak będzie lepiej.

Jeremy chciał oponować, bo na jutro mieli umówione spo-

tkanie, ale widząc jego determinację, ustąpił i zaproponował:

– W takim razie mój stangret jutro rano zabierze cię po-

wozem z Paddington. Dojedziecie na miejsce pod wieczór albo

późnym popołudniem, jeśli nic się nie przydarzy. Nie mogę ci

111

towarzyszyć, mam pilne sprawy. Myślę, że dwa dni na miejscu, w Dorking, okażą się wystarczające. Dzisiaj mamy wto-

rek, więc kolację przygotuję na sobotę wieczór. Zrobię wszyst-

ko, by zjawili się: Eleonora, Sheridan i jeszcze ktoś, kto bardzo pragnie cię zobaczyć, ale cicho sza. To ma być niespodzianka.

Część czwarta

Przed ósmą czterokołowy lekki faeton zajechał pod dom

wuja. Edward pierwszy raz widział dwuosobowe, resorowa-

ne i zadaszone buggy. Zabrał tym razem niewielką walizecz-

kę i przede wszystkim list ojca. Przez całą drogę obmyślał, co

powie na powitanie i jak usprawiedliwi swoje najście, wszak

była to niezapowiedziana wizyta. Nie żałował swojej decyzji,

lepiej mieć tę sprawę za sobą – pomyślał – załatwię w tydzień

coś, czego ojciec nie zdołał uregulować przez piętnaście lat.

Pogoda im sprzyjała, słońce świeciło z lewej strony nie ośle-

piając stangreta, który powoził wyjątkowo sprawnie. Po dro-

dze zaledwie cztery razy stanęli na krótkie postoje, by nakar-

mić i napoić konie. Posiłek zjedli w przydrożnej gospodzie.

Edward odniósł wrażenie, że z każdą milą świat pięknieje, bo

w Surrey zieleń i kwiaty przysłoniły niemal wszystko. Wielo-

barwne prostokąty rozpościerały się na łagodnych wzgórzach

niczym czarodziejskie dywany. Lekkie buggy miękko płynęło

po drogach spowitych intensywnymi zapachami kwiatów i łąk.

Niechybnie by zasnął, gdyby nie wspaniałe, zmieniające się co

chwila panoramy Surrey i widoki zapierające dech w piersiach.

W Dorking wskazano Edwardowi drogę do Crystal House.

Do majątku rodziny Cambidge dotarli pół do czwartej. Posia-

dłość nie był ogrodzona. Aleja dojazdowa wyłożona drobnym

112

brukiem prowadziła na podjazd przed niezbyt okazałe wejście do domu, wsparte na dwóch kolumnach. Powitała ich korpu-lentna niewiasta w fartuszku i białym czepku na głowie.

– Panowie do kogo? – usłyszeli na powitanie.

– Do pani Emmy Cambridge. Nazywam się Edward Cunnin-

gham, jestem z Ashbourne. Jadę z Londynu, w pilnej sprawie.

Nie zdążyłem uprzedzić pani Cambridge o moim przyjeździe.

– Pani nie ma. Pojechała z córką doglądać winnice, po-

winny wrócić na podwieczorek, o piątej. Pan pewnie zmęczo-

ny drogą, proszę do salonu. Zechce pan wejść. Proszę spocząć

na kanapie, zaraz podam herbatę.

Mężczyzna w zielonym fartuchu, prawdopodobnie ogrodnik,

skierował faeton do stajni znajdującej się poniżej domu. – Żona przygotuje panu herbatę, proszę za mną – powiedział do stangreta.

Edward wszedł do domu i od razu zobaczył portret przy-

stojnego młodego mężczyzny w mundurze kapitana marynar-

ki, wiszący na ścianie w obszernym holu, naprzeciwko wejścia.

Któż inny miałby to być, jak nie szlachetny Thomas Cambrid-

ge – pomyślał, siadając z ulgą na kanapie. Miał za sobą wiele

dni podróży i zmęczenie dawało o sobie znać.

Część piąta

Po herbacie z biskwitami Edward nie oparł się drzemce,

którą przerwały odgłosy kroków dobiegające z holu. Szybko

wstał i ujrzał dwie kobiety zmierzające w jego kierunku. Lek-

ko zaspany odchrząknął i przedstawił się:

– Nazywam się Edward Cunningham, jestem synem sir Phi-

lipa Cunninghama z Ashbourne.

113

– Miło mi – odpowiedziała starsza z kobiet – jestem Emma Cambridge – i podała mu rękę, dodając: – to moja córka, Karolina. – Wzrokiem i ruchem głowy wskazała młodą osobę

stojącą obok. Edward jej również podał rękę.

– Pragnę panią gorąco przeprosić za niezapowiedzianą wi-

zytę. Byłem w Londynie i postanowiłem nie zwlekać z odwie-

dzinami w Dorking. Spełniam życzenie mojego zmarłego nie-

dawno ojca.

– Nic nie szkodzi, że zjawił się pan bez uprzedzenia. Po-

znałam kiedyś pana ojca, był przyjacielem mojego męża Tho-

masa. Proszę przyjąć gorące wyrazy współczucia.

Po przywitaniu zrobiono przerwę, podczas której wska-

zano Edwardowi jego pokój. Zanim usiedli do podwieczorku,

zdążył się umyć i założyć wyjściowe ubranie. Panie przebrały

się i niezapowiedziany przybysz mógł teraz podziwiać je w ca-

łej okazałości. Tocząc rozmowę z Emmą, patrzył jak urzeczo-

ny na Karolinę. Nigdy nie widział tak pięknego dziewczęcia,

a właściwie kobiety. Kręcące się mocno włosy częściowo przy-

słaniały jej delikatną buzię. Mogła mieć nie więcej niż osiem-

naście lat. Emanowała świeżością i wdziękiem, a uroku do-

dawały jej naturalne ruchy i gesty, świadczące o wrażliwości

oraz umiejętności przekonywania. Edward zauroczony Karo-

liną niemal zapomniał o celu swojej wizyty.

– Otóż – zaczął, gdy pili drugą filiżankę herbaty – mój oj-

ciec uważał pani męża, kapitana Thomasa Cambridge’a, za

swojego najlepszego przyjaciela. Pół roku przed bitwą pod

Trafalgarem spotkali się i pani mąż wręczył mu na przecho-

wanie pewien przedmiot, który ojciec zobowiązał się prze-

kazać potomkom kapitana w przypadku, gdyby ten poległ.

114

Niestety, mąż pani poniósł honorową śmierć w walce z Fran-cuzami. Ich zginęło tysiące, a naszych marynarzy zaledwie kil-

kuset w wygranej przecież bitwie. Przeznaczenie sprawiło, że

po tylu latach to mnie przypadło w udziale poinformować pa-

nie o zobowiązaniu ojca i liście.

– Co to za tajemniczy przedmiot, szanowny panie, proszę

nam powiedzieć.

– To wspaniały brylant, o którym dowiedziałem się z listu

mojego ojca, proszę, oto ten list. Jest wprawdzie skierowany

do mnie, ale nie ma w nim niczego, co powinno pozostać dla

pań tajemnicą.

Matka i córka z wielkim przejęciem czytały treść listu. Nie

mogły opanować zdziwienia.

– Co za niesamowita historia! – powiedziała Emma.

Mina Karoliny świadczyła, że silnie przeżywa tę wiadomość.

Gdy ojciec udał się na wojnę, miała zaledwie dwa lata i nicze-

go z tego okresu nie pamiętała. Znała go jedynie z opowiadań,

ze szkiców i portretów. A tu zjawia się przystojny pan Edward

z Ashbourne i po tylu latach przywozi wieści od ojca – pomy-

ślała. Od ludzi, którzy go szanowali. Patrzyła z podziwem na

Edwarda. Skoro jej ojciec i jego ojciec byli przyjaciółmi, to i on jest moim i mamy przyjacielem – pomyślała.

Podwieczorek przemienił się w kolację. Resztę wieczoru

spędzili przy winie, wspominając ojców i opowiadając cieka-

we historie obu rodzin. Emma wspomniała, że przed pięcio-

ma laty, na początku czerwca, rodzice Edwarda, będąc w dro-

dze do Brighton, spędzili jedną noc w Crystal House. Była to

niespodziewana wizyta. Pamięta uroczy, wzruszający wieczór

115

i wspomnienia pana Philipa o Thomasie. Edward był zupeł-

nie zaskoczony.

– Wiem, że byli w Brighton – powiedział – ale o wizycie

w Crystal House nigdy nie wspomnieli.

Zamilkł na chwilę, bo uświadomił sobie, że ojciec miał wte-

dy możliwość przekazania brylantu. Jedynym wytłumaczeniem

mogła być nieprzewidziana wcześniej zmiana trasy, przez co

wizyta nastąpiła przypadkiem – pomyślał. Przez chwilę ta in-

formacja nie dawała mu spokoju. Na następny dzień zaplano-

wano wycieczkę po posiadłości, której perłą były winnice, za-

łożone przez dziadka Jakuba, ojca Thomasa.

Część szósta

Karolina długo nie mogła zasnąć. Spostrzegła, że ich gość

wpatrywał się w nią jak w obrazek. Tyle emocji jednego wie-

czoru, gdy zwykle tak jednostajnie upływa dzień za dniem. Cie-

szyła się na jutrzejszą trasę z nowo poznanym gościem. Miał

kilka siwych włosów, co tylko dodawało mu uroku. Zastana-

wiała się, ile ma lat. Gdy spojrzała na zegar, zrozumiała, że to jutro jest już dziś, bo wskazówka godzinowa minęła północ.

Nie inaczej rzecz się miała z Edwardem. Oszołomiony uro-

dą i spontanicznością Karoliny, mimo zmęczenia nie mógł za-

snąć, wciąż układał się na innym boku. Nie spodziewał się, że

spotka na swej drodze tak fascynującą istotę. Kobiety żyły z dala od zgiełku miasta, zajęte swoimi winnicami. Karolina była jak

młoda róża, na której płatkach osiadły krople porannej rosy.

Edward postanowił, by jutro rozmawiać z nią jak najwięcej.

Pragnął poznać świat jej emocji, a sam wykazać się erudycją

i sprawnością. Jeśli nadarzy się ku temu okazja.

116

Podczas śniadania uzgodnił z obiema paniami, że najwię-

cej zobaczy, gdy pojadą konno. Trzy wierzchowce ruszyły stę-

pa, który wkrótce zamienił się w kłus. Edward patrzył zachwy-

cony na Karolinę, która jadąc na koniu, była w swoim żywio-

le. Widział, że kocha swojego rumaka. Traktowała go delikat-

nie, a gdy trzeba stanowczo. Jej jedność z własnym koniem

była doskonała. Emma jechała przodem, a Edward z Karoliną

nieco z tyłu. Dużo rozmawiali, i wciąż żartowali. Pół dnia za-

jęło zwiedzenie całej posiadłości. Mieli wiele czasu na dysku-

sje o historii Anglii, geografii, a nawet ekonomii. Stwierdził,

że guwernerzy wpoili Karolinie wiedzę, jakiej inne panny w jej

wieku mogłyby pozazdrościć. Jest zdolna i ma dobrą pamięć,

więc wszystko chwyta w mig – pomyślał. W drodze powrotnej

Karolina pognała galopem i w poczuciu zwycięstwa z fantazją

zatrzymała konia przed Crystal House. Ten dzień i następny,

podczas którego Edward i Karolina we dwoje pojechali dwu-

kółką do Dorking, upłynęły jak sen. Córka Thomasa Cambrid-

ge’a podziwiała smukłą i mocną sylwetkę Edwarda oraz jego

rozmarzone oczy, których wciąż nie mógł od niej oderwać.

W piątek wieczorem, podczas kolacji, Edward zaprosił obie

panie do Ashbourne, by życzeniu obu ojców stało się zadość.

Wspólnie zastanawiali się nad datą pobytu. Chodziło o to, by zna-leźć taki czas, który nie będzie kolidować z okresem żniw w Ash-

bourne i winobrania w Surrey. W końcu ustalono datę przyjaz-

du pań Cambridge do Ashbourne na połowę sierpnia. Karoli-

nę ogarnął smutek – mieli się spotkać dopiero za trzy miesiące.

Od razu pomyślała, że będą to najdłuższe miesiące w jej życiu.

117

Edward również zdał sobie sprawę, że trzy miesiące to dłu-gi okres. Podczas wieczornego spaceru wziął Karolinę za rękę

i by nie zostawiać wątpliwości, patrząc jej w oczy, powiedział:

– Karolino, nigdy nie spotkałem kogoś takiego jak ty. Za-

władnęłaś moimi myślami, jesteś piękna i wykształcona. Nie

wiem, jak przetrwam te trzy miesiące bez ciebie.

Ona nic nie odpowiedziała, tylko wspięła się na palce i przy-

lgnęła ustami do jego policzka. Wtedy mocno przygarnął ją ku

sobie i pocałował, chcąc poznać smak jej ust i poczuć jędrność

młodych piersi. Ta chwila musiała im wystarczyć na najbliż-

sze trzy miesiące.

Część siódma

Sobotnim rankiem, gdy stangret wkładał walizki do faeto-

nu, Edward uścisnął ręce Emmy i Karoliny. Wzruszony po-

dziękował za wspaniałe dni, które spędził dzięki nim. Po chwili

powóz odjechał, a kobiety widziały ciągnący się za nim obłok

kurzu, aż do momentu, gdy znalazł się za wzgórzem.

Emma i Karolina wróciły z podjazdu do środka domu zu-

pełnie oszołomione. W Emmie obudziły się wspomnienia lat

spędzonych z młodym Thomasem, zaś Karolina nie wiedziała,

jak poradzi sobie z tęsknotą za człowiekiem, którego poznała

zaledwie przed trzema dniami. Prawie w ogóle nie rozmawia-

ły. Każda przebywała we własnym świecie.

Gdy Jeremy zobaczył buggy zajeżdżające przed dom, było

kilka minut po trzeciej. Ustalili wcześniej, że dzisiaj Edward

będzie nocował u niego, bo spotkanie z przyjaciółmi zapla-

nowano na szóstą. Zaraz odesłał go do łazienki i doradził, by

uciął sobie przynajmniej godzinną drzemkę. Edward stoso-

118

wał się do rad Jeremy’ego, ale wydawał się jakiś nieobecny.

W trakcie przyjęcia, na które tak cieszył się wcześniej, mówił

i pił niewiele. Gospodarz nie mógł się nadziwić. W nocy, po

spotkaniu, zapytał stangreta czy coś złego nie przytrafiło się

Edwardowi. Ten jednak nie umiał niczego wyjaśnić. Przeby-

wał w innych pomieszczeniach, gdzie karmiono i pojono go po

królewsku, więc spał i odpoczywał, doglądał koni, ot i wszyst-

ko. Rano Edward oświadczył niespodziewanie Jeremy’emu,

że musi skrócić pobyt w Londynie, bowiem doszły do niego

wieści o kłopotach w majątku. Pożegnali się więc, a Jeremy był

zmuszony odwołać umówione wcześniej spotkania. Zaczynał

się domyślać, że przemiana Edwarda nastąpiła w Dorking, ale

o co chodziło – nie był w stanie odgadnąć. Edward wyjechał

z Londynu w niedzielę rano, po śniadaniu.

Część ósma

Przygotowania na przyjazd pań Cambridge zajęły dwa ty-

godnie. Odświeżono wszystkie pomieszczenia przeznaczone

dla gości, główny salon i hol. Uzupełniono potłuczoną zasta-

wę i sztućce, zakupiono kilka nowych dywanów, naprawiono

uszkodzone drzwi i nieszczelne okna. Kilka mebli odświeżo-

no, więc ślady zapachu politury unosiły się jeszcze w części po-

mieszczeń. Panie informowały w liście o planowanym przy-

jeździe szesnastego sierpnia, po południu. Tego dnia Edward

poprosił kamerdynera, by obserwował drogę dojazdową. Gdy

powóz zbliżał się do pałacu, stał na schodach, by przywitać go-

ści. Zauważył, że obie panie wyglądały doskonale i ciężka po-

dróż nie zostawiła na nich żadnych widocznych śladów. Służ-

ba, zgodnie z wydanym poleceniem, stała w jednej linii przy

119

wejściu, dzięki czemu Edward mógł przedstawić ich wszystkich. Takiej ceremonii w Ashbourne nie było od lat. Zabrano

bagaże i wszyscy udali się do salonu.

Karolina podziwiała piękny pałac, który był o wiele większy

od ich domu. Edward wzruszył ją, wręczając na powitanie wielki

kosz róż. Podziwiała jego stosunek do służby, serdeczny i pełen

zaufania. Dało się zauważyć, że między wszystkimi mieszkań-

cami Asbourne panuje więź niespotykana gdzie indziej. Następ-

nego dnia, podczas uroczystego obiadu, nastąpiła kulminacyjne

wydarzenie. Edward wręczył Karolinie, jedynej córce Thomasa

Cambridge’a wspaniały brylant. Życzeniem Thomasa było, by

przekazać brylant jego potomkom, wyjaśnił. Brylant, którego

nikt wcześniej nie oglądał, sprawił na zebranych ogromne wra-

żenie. Był wart majątek, z pewnością wiele, wiele tysięcy funtów.

Pobyt pań Cambridge w Ashbourne potrwał blisko trzy

tygodnie. Edward nie chciał zgodzić się na ich wcześniejszy

wyjazd, zapewniając każdego dnia inne atrakcje. Oboje z Ka-

roliną spędzali razem mnóstwo czasu. Od momentu, gdy zo-

baczył ją po raz pierwszy, wiedział, że zrobi wszystko, by zo-

stała z nim na zawsze. Tygodnie spędzone razem w Ashbour-

ne niczego nie zmieniły, był szczęśliwy i pewien swojego wy-

boru. W połowie trzeciego tygodnia potajemnie rozmawiał

z Emmą Cambridge. Poinformował ją o tym, że jutro oświad-

czy się Karolinie podczas obiadu, na który zaprosił gości z są-

siednich posiadłości i przyjaciół z Londynu. I poprosił o jej

zgodę na ten związek.

– Niech Karolina sama zdecyduje – powiedziała Emma. –

Jest już dorosła. Ja nie mogę stanąć na jej drodze do szczęścia.

120

Następnego dnia doszło do zaręczyn. Karolina Cambridge została narzeczoną Edwarda Cunninghama, a po kolejnych

trzech miesiącach jego żoną. Zamieszkała w Ashbourne, ra-

zem z Edwardem. Żyli w szczęśliwym związku. Po czterech la-

tach mieli syna i córeczkę.

Część dziewiąta

Któregoś zimowego wieczoru Edward postanowił przejrzeć

stos papierów, który zalegał w jednym z biurek. Przeglądał je

po kolei, większość niszcząc i od razu wrzucając do kominka.

Wśród nich dostrzegł pożółkły rachunek wraz z podpiętym

certyfikatem. Przyjrzał mu się uważnie. Na fakturze firmy ju-

bilerskiej z Brighton widniała data: 12 czerwca 1815 roku. Ku-

pującym był Philip Cunningham z Ashbourne, zaś przedmio-

tem sprzedaży – brylant. Cena opiewała na dwanaście tysięcy

funtów. Edward obejrzał certyfikat kamienia i stwierdził, że

jego opis i parametry dokładnie odpowiadają brylantowi, który

przekazał Karolinie Cambridge jako depozyt przekazany jego

ojcu przez Thomasa Cambridge’a w 1804 roku. Edward długo

przyglądał się pożółkłym dokumentom. Nie miał jakichkolwiek

wątpliwości. Zapisał w notesie dane brylantu, po czym rachu-

nek i certyfikat wrzucił do ognia. Ze wzruszeniem pomyślał

o swoich rodzicach. Zyskał kolejny dowód, jak wielką darzy-

li go miłością. Dobrze, że był sam, nie musiał się wstydzić łez.

121

Cień

Część pierwsza

Gabrysia szła ścieżką wydeptaną wśród ruin. Zwały gruzów

przypominały o domach, które przed wojną stały wzdłuż uli-

cy. Okupant podpalił je i wysadził. Tu i ówdzie ostały się par-

tery i to właśnie ich użytkowanie było pierwszymi oznakami

ludzkiego hartu i woli przetrwania. Sklepik wśród zgliszcz, do-

kąd zmierzała na zakupy, był tego dobrym przykładem. Nocą

docierały do miasta chłopskie wozy z ziemniakami, chlebem,

masłem, mlekiem, śmietaną, serem, jajkami, kurami, świń-

skim mięsem. Bez zaopatrzenia ze wsi nie przeżylibyśmy tej

apokalipsy – pomyślała. Fragmenty samotnych ścian stercza-

ły ku niebu, odsłaniając dawne szczegóły z życia mieszkańców

posesji. Wysoko, w pokoju, którego już nie było, wisiał prze-

krzywiony portret młodej pary. Oczy ich uśmiechniętych twa-

rzy patrzyły z góry na miasto, z którego pozostały stosy cegieł, desek, resztek połamanych stołów, łóżek przygniecionych be-tonem, z którego sterczały pręty zbrojenia. Wszystko przykry-

te chaotycznie rozproszonymi kawałkami papy pochodzący-

mi z nieistniejących dachów.

Gdzie oni są? pomyślała o ludziach z dużej fotografii. Może

przeżyli wojnę, ale zgasły ich nadzieje na normalne, szczęśliwe

życie, do jakiego przyzwyczaiły ich lata dzieciństwa.

125

Wyżej, na ocalałej pozostałości podłogi, stała biała wanna z pordzewiałą baterią. Tak niedawno żyli tu ludzie, ludzie ze

świata, którego nie ma – skonstatowała.

Wolno szła przed siebie, uważnie stąpając po ruinach.

Uważała, by nie poranić nóg o ostre okruchy cegieł i wystają-

ce przedmioty. Strach pomyśleć, co mogło znajdować się pod

wydeptaną ścieżką. Otwierając drzwi sklepiku, spojrzała za sie-

bie. Człowiek, którego wcześniej zauważyła, wychodząc z bra-

my swojego domu, szedł za nią. Po wyjściu ze sklepu, z dwie-

ma sznurkowymi siatkami pełnymi zakupów, wracała tą samą

drogą. Ostro świeciło słońce, a niebo było bezchmurne. Na tle

radosnego, nieskazitelnego błękitu zgliszcza zawalonych do-

mów stanowiły upiorny kontrast.

Mężczyzna, dość przystojny, średniego wzrostu, w wieku

przed czterdziestką, wciąż podążał za nią. Nikogo innego nie

było w pobliżu. Przyspieszyła kroku i lekko zdyszana wróci-

ła do mieszkania klatką od strony kuchni, taszcząc zakupy na

trzecie piętro domu, który – jakimś cudem, niemal nie uszko-

dzony – przetrwał wojnę. Do lokalu mogła też wejść drugimi

drzwiami, przez sąsiednią klatkę.

Pochodziła ze wsi, do Warszawy przyjechała za namową

kuzynki, która znalazła pracę u państwa z Krakowskiego Przed-

mieścia. Teraz i do Gabrysi uśmiechnął się los. Dach nad gło-

wą znalazła w rodzinie z dwojgiem dzieci, w sercu niemal do-

szczętnie zniszczonego miasta. Jej łóżko stało w kuchni, przy

węglowym piecu. Dni miała całkowicie wypełnione sprząta-

niem, gotowaniem, praniem i prasowaniem, zakupami, opie-

ką nad dziewczynką i jej młodszym braciszkiem.

126

O mężczyźnie, który wczoraj szedł za nią tam i z powrotem, nic swojej pani nie wspomniała. Następnego dnia wy-

szła na zakupy, jak zwykle około dziesiątej. Nieznajomy męż-

czyzna stał pod bramą. Był w długim, sięgającym za kolana,

brązowym płaszczu. Na głowie miał tę samą, charakterystycz-

ną, czarną czapkę z daszkiem. Ruszył za nią, gdy skierowała

się ścieżką wiodącą do sklepu. Przeraziła się nie na żarty. Nie

znała powodów zainteresowania zupełnie obcego człowieka

jej osobą. Nie potrafiła sobie wytłumaczyć intencji, które nim

kierowały. Ogarnął ją strach, bo miała przeczucie, że intruz

nie przestanie jej śledzić. Dróżka wiodła przez ustronne miej-

sca, w których rzadko można było kogoś spotkać. Gdy zajdzie

potrzeba, nie będzie mogła zwrócić się o ratunek – pomyśla-

ła. Tego dnia nieznajomy mężczyzna znów podążał za Gabry-

sią, zachowując ten sam dystans. Wszedł za nią do sklepu, ale

najwidoczniej nie zamierzał niczego kupić. Nie interesowały

go półki – patrzył wyłącznie na nią. A gdy wyszła, szedł w tym

samym oddaleniu co poprzednio.

Gabrysia nie chciała niepokoić swojej pani i po powrocie

po raz kolejny przemilczała zdarzenie. Następne dni niczego

nie zmieniły. Gdy o zwykłej porze wychodziła z domu, obcy

mężczyzna zawsze czekał, by powędrować jej śladem. Dokąd

by nie zmierzała, on zawsze podążał za nią. Czuła jego napię-

ty wzrok, wpatrujący się nieustannie w każdy jej ruch i gest.

W piątek pilnie wysłano ją do sklepu, gdy zapadał już zmierzch.

Pani w sobotę spodziewała się gości i należało kupić produkty,

których brakowało. Nie spodziewała się, że o tak późnej porze

spotka nieznajomego. A jednak był i jak zwykle ruszył za nią!

127

W połowie drogi wśród ruin nagle zebrała się na odwagę. Odwróciła się gwałtownie i poszła mu naprzeciw. Zatrzy-

mał się, a gdy była już dość blisko, zszedł ze ścieżki. Wspiął się na gruzowisko, klucząc pomiędzy sterczącymi przeszkodami.

Rozejrzała się wokół. Na dróżce nie dostrzegła innych osób.

Mimo obaw postanowiła sprawdzić, dokąd poszedł nieznajo-

my. Idąc jego śladem,weszła na wzgórek, na którym widzia-

ła go przed chwilą. Z tego miejsca był otwarty widok na sporą

przestrzeń. Tajemniczego nieznajomego nie było. To niemoż-

liwe, żeby zniknął tak nagle – pomyślała. Jeszcze przez chwilę

czekała, licząc na to, że skądś się wyłoni, ale na próżno.

Po wizycie w sklepie i powrocie do domu Gabrysia nie

umiała uwolnić się od myśli o tym człowieku. Przyśnił jej się

w nocy z piątku na sobotę i w następną. Co dziwne, nie jawił

się jako ktoś niebezpieczny, kogo powinna się bać. Sny były

natrętne i sugestywne. Widziała w nich jego twarz i sylwetkę,

odniosła wrażenie, że mówi do niej coś, czego nie była w sta-

nie zrozumieć.

Część druga

W poniedziałek rano Gabrysia obudziła się z niespodzie-

wanym, głębokim przeświadczeniem, że jeśli nie spotka nie-

znajomego, musi pójść w miejsce, w którym widziała go po

raz ostatni. Gdy wyszła, pod bramą nie spotkała nikogo. Dzień

był pogodny, przez szczeliny pojawiające się między chmura-

mi świeciło słońce. Na ścieżce dostrzegła kilka osób. Nowy ty-

dzień to nowe potrzeby – pomyślała. Ośmielona obecnością lu-

dzi wspięła się na gruzowisko, by stanąć w tym samym miejscu,

128

co w piątek. Za dnia wyglądało ono mniej złowieszczo. Zeszła kilka kroków w dół i znalazła się po drugiej stronie pagórka.

Na szaroburym tle wyróżniał się niewielki czarny przed-

miot. Podeszła bliżej i spostrzegła czarną czapkę z daszkiem,

dokładnie taką, jaką nosił nieznajomy. Tuż obok ziała z zie-

mi otwarta czeluść o nieregularnych kształtach, wielkości stu-

dzienki. Gabrysię ogarnęło złe przeczucie. Pochyliła się nad za-

padliskiem i kilka razy zawołała:

– Jest tam kto?!... Jest tam ktoś?!... Czy ktoś tam jest?!...

Po trzecim zawołaniu nasłuchiwała z wielkim napięciem.

Usłyszała jakby cichy jęk, ale nie była pewna. Powtórzyła więc

swój błagalny apel kilka razy i znowu odniosła wrażenie, że

ktoś wydał z siebie jakby przeciągłe westchnienie. Już nie wa-

hała się ani chwili.

– Proszę czekać, biegnę po pomoc! – zawołała głośno, mimo

ściśniętego z przerażenia gardła.

Najbliższy telefon, o którym wiedziała, znajdował się na

małej, prowizorycznej poczcie oddalonej o półtora kilometra.

Pobiegła tam najszybciej, jak mogła, skąd – wspólnie z urzęd-

niczką – powiadomiły straż pożarną, milicję i pogotowie. Okre-

śliła miejsce wypadku, zobowiązując się do powrotu, by wska-

zać je dokładnie.

Zanim służby ratownicze dotarły na miejsce, minęła pra-

wie godzina. Strażacy ostrożnie poszerzyli wylot jamy w za-

rwanym stropie i opuścili długą drabinę, która ledwo sięgnę-

ła podłoża. Świecąc latarkami, odnaleźli w obszernej piwnicy

rannego mężczyznę. Z trudem wydobyto go na powierzchnię.

Miał liczne obrażenia i zemdlał podczas transportu.

129

Gabrysia rozpoznała w nim właściciela czarnej czapki. Jako osoba, która zgłosiła wypadek, musiała swoje dane podać mi-licji. Zgodnie z prawdą oświadczyła, że nie zna tego człowie-

ka. O tym, że był jej niemym prześladowcą nie wspomniała.

Od lekarza dowiedziała się, że wiozą go do szpitala Czerwo-

nego Krzyża. W domu starała się ukryć całe zdarzenie, by nie

przestraszyć pani i jej dzieci. Na nic to się zdało. Jej długa nieobecność i zmieniony wygląd nie pozostawiały wątpliwości,

że coś musiało się wydarzyć. Opowiedziała więc swojej pani

o wszystkim, również o tym, co zdarzyło się wcześniej. Wzbu-

dziła wśród domowników ogromne zdziwienie i konsternację

tą zagadkową i niewytłumaczalną historią.

Część trzecia

Od zdarzenia minęły dwa miesiące, podczas których Ga-

brysia coraz mniej myślała o tym niepojętym przypadku i jej

niefortunnym bohaterze. Któregoś dnia, wychodząc z domu,

zobaczyła mężczyznę w wytwornym garniturze, trzymającego

w ręku bukiet kwiatów. Rozpoznała w nim swojego niemego

prześladowcę i zarazem ofiarę nieszczęśliwego wypadku. Sta-

nęła, nie wiedząc jak się zachować.

Tymczasem on bez wahania podszedł do niej i przedsta-

wił się:

– Mam na imię Roman. Pragnę przeprosić panią i jed-

nocześnie gorąco podziękować za uratowanie mi życia. Te

kwiaty są dla pani. Czy moglibyśmy usiąść i chwilę porozma-

wiać? Zobaczyłem, że niedaleko otwarto pierwszą w tej oko-

licy małą kawiarenkę. Bardzo proszę o poświęcenie mi paru

minut na rozmowę.

130

Gabrysia przystała na propozycję, z wahaniem podając mu rękę. Powiedziała:

– Zgoda, ale uprzedzam pana, że nie mam wiele czasu.

W kafejce byli jedynymi gośćmi. Roman opowiedział Ga-

brysi o sobie. Gdy ujrzał ją po raz pierwszy, przeżył szok. Nie-

samowicie mu się spodobała i był nią urzeczony. Nie mógł

jednak zdecydować się, by do niej podejść. Była wierną kopią

Łucji, jego ukochanej matki, która zaginęła w powstaniu war-

szawskim. Nie miał o niej żadnej wieści, ale wciąż nie tracił nadziei, że żyje. Uczucie do matki i nieznajomej, łudząco do niej

podobnej, wpędziły go w straszny stres, który stał się przyczy-

ną nienaturalnego zachowania. Wrodzona nieśmiałość, zmie-

szanie i zażenowanie nieprawdopodobnym zbiegiem okolicz-

ności spowodowały, że chodząc za Gabrysią, nie miał odwagi

podejść do niej i zacząć rozmowę.

Podczas pobytu w szpitalu Roman otrzymał smutną wiado-

mość. Jego matkę zidentyfikowano wśród powstańczych ofiar

pochowanych w masowym grobie. Zapewnił jej teraz własne

miejsce i może ją odwiedzać.

Zapadła długa cisza. Gabrysia od nadmiaru informacji

i uczuć miała mętlik w głowie. Nie było jej łatwo zapanować

nad emocjami. Roman, opowiadając swoją historię, patrzył jej

prosto w oczy i nie miała wątpliwości, że mówi szczerą prawdę.

Od tego dnia spotykali się regularnie. Gabrysia dostrzegała

u niego wyłącznie dobre cechy. Romana zaś oczarowała swoją

urodą i ujęła naturalnością. To, że pochodzili z różnych środo-

wisk w ówczesnej rzeczywistości nie stanowiło żadnej przeszko-

dy. Było wręcz pożądanym wzorcem zachowań społecznych.

131

Wartości

Greg patrzył na szerokie arterie z okna swojego apartamentu znajdującego się na dwudziestym piątym piętrze. Co-

dzienny widok teraz wydawał mu się zupełnie obcy. Budyn-

ki, przypominające pudełka o różnych kształtach i kolorach,

stały wzdłuż czarnych pasm pomazanych miejscami biały-

mi kreskami. W dalszej perspektywie, wśród krzyżujących się

asfaltów, znajdowały się kółka, przypominające pozbawione

wskazówek zegary, o nietypowym, przeciwnym ruchu. Jedne

z nich pracowały nieustannie, podczas gdy inne, skompliko-

wane, zamierały na małe chwile, by cyklicznie ożywiane zielo-

nymi światłami ruszać w na przemian zmieniających się, pro-

stopadłych kierunkach. Ruch narastał i pasma oraz koła pul-

sowały gęstniejącym potokiem wielu punktów, które płynę-

ły przed siebie w zupełnie nieprzewidywalnych kierunkach.

Wielobarwne pudełka świeciły światłem płynącym z prze-

szklonych otworów o prostokątnych kształtach. Nastający świt

gasił stopniowo ich nienaturalną jasność, w której można było

dostrzec poruszające się gdzieniegdzie postacie. Każdego dnia

rano, dobrowolnie, udają się do miejsc zniewolenia, by tam

pozwalać innym łamać własne charaktery – uświadomił so-

bie. Realizują jedyne przyznane im święte prawo – prawo do

milczenia. Milczenia, które wcale nie gwarantuje bezpieczeń-

135

stwa. Absurdalnie i bezmyślnie kręcą się jak trybiki wielkiej machiny, z której nie ma ucieczki.

Nie będę dziś ścielić łóżka – postanowił Greg. Za parę go-

dzin szary dzień znów zamieni się w bezsenną noc. Owładnię-

ty myślą o globalnej destrukcji, totalnej zagładzie – jako rady-

kalnym i prostym sposobie na wszelkie zło – włączył ekran,

by zobaczyć wiadomości.

A tu wciąż to samo. Korea Północna tylko odgraża się i stra-

szy, ale jest coraz słabsza. Kto wie, czy nie połączy się z po-

łudniową pod przewrotnym hasłem jej nawrócenia? – zadał

sobie pytanie. Taka „aneksja” uratowałaby miliony od biedy

i śmierci. Chiny tkwią w ekonomi po uszy, zapomniały o wal-

ce i dawnych ideałach. Myślą, że finansami zawojują świat. Że-

glują w stronę dobrobytu, więc na nie też nie można liczyć. Is-

lam zraża do siebie, faktycznie nie mogąc wiele zmienić. Jego

bojownicy szerzą na świecie strach i zamęt – stwierdził. Rosja

pogrążona w ubóstwie jest najgroźniejsza. Ale i ona, tak dale-

ce uwikłana w oligarchiczne biznesy, nie zdecyduje się na atak.

Chyba że zupełne załamanie wewnętrzne wskaże jej politykom

agresję jako jedyne antidotum mogące uchronić to pseudoim-

perium przed upadkiem.

Jest więc destabilizacja, ale do unicestwienia tego sko-

rumpowanego świata wciąż daleko. Greg czuł się zawiedzio-

ny jego stabilnością, wprawdzie chwiejną, ale trwającą od kil-

kudziesięciu lat. Lokalne konflikty gasną, nie rozprzestrzenia-

jąc się – konstatował.

Miał świadomość i przekonanie, co jest tego przyczyną. To

Wal Street czuwa nad wszystkim. Żerując na zdalnie sterowa-

nych wojnach i konfliktach, gromadzi kapitał. Coraz większy

136

w rękach tak niewielu. Nie miał wątpliwości – wschodnie i zachodnie wybrzeże manipuluje całym światem. Co mogłoby ich

zmieść? – zastanawiał się, siedząc w fotelu. Ruchome obrazy

pojawiające się na ekranie i potok słów przestały go intereso-

wać. Desperacko i z determinacją rozważał możliwe warianty

przyspieszonego końca tej podłej cywilizacji. Włącznie z ude-

rzeniem w Ziemię potężnej asteroidy.

Po tym, co przeżył w kancelarii, popadł w depresję. Zda-

wał sobie sprawę z jednostronności swojego katastroficznego

myślenia. Powszechna zagłada nie ochroni szlachetnych idei

i prawdziwych wartości. Z nienawiści do tych, którzy dla bo-

gactwa deformują ludzkie relacje, nie był w stanie powstrzymać

się od analizowania możliwych wariantów globalnej katastrofy.

Już nie musi w pośpiechu golić się rano. Ubrania od Arma-

niego, modne krawaty, koszule bez pożytku wiszą w szafach.

To relikty mojej ślepej przeszłości – pomyślał. Uwolnił się od

ciągłej gonitwy i czuł ulgę. Nie musi, siedząc w firmie po no-

cach, studiować stert papierów, by sporządzić notatkę na po-

ranną naradę. Już nie musi przykładać ręki do eskalacji pod-

łości, wykańczać konkurencji i wykonywać nikczemnych po-

leceń bezwzględnych przełożonych. Na przykład takiego znie-

nawidzonego Eisenberga.

Już nie musi pamiętać o kartach, czipach, certyfikatach,

PIN-ach, hasłach, kodach i licho wie o czym jeszcze. I wciąż

zapisywać zmieniających się co miesiąc tajnych danych w co-

raz to nowych, dyskretnych miejscach, aż do zupełnego obłę-

du. Niech szlag trafi całą tę technikę, komputery, specjalne pro-gramy i aplikacje, skoro służą zniewoleniu ludzkości – pomy-

ślał. W cywilizacji robotów myślących milion razy szybciej od

137

człowieka zgasną bezpowrotnie piękne cechy i uczucia – mi-

łość, więź, współczucie, uczciwość. Te pojęcia dematerializu-

ją się w świecie liczb i piekielnych algorytmów.

A on jest teraz z dala od tego świata, konsekwentnie unika-

jąc z nim kontaktów. Egzystując w samotności, nie musi prze-

strzegać bezsensownych norm, wzorów, kanonów. Nie wycho-

dzi, nie mejluje, nie telefonuje i z nikim niczego nie uzgadnia.

Nie musi nieustannie koncentrować umysłu, by sprostać zmie-

niającym się regułom i technice, powielać idiotyczne standar-

dy i procedury. Ma solidny sejf, a w nim gotówkę, której wy-

starczy mu na długo. Wiele spraw musi na nowo przemyśleć.

Właśnie o tej porze management przegląda prasę i bieżą-

cą korespondencję, siedzi w firmie przy kawie i czeka w stre-

sie na wezwanie do bossa. Nie żal mi ich – skonstatował Greg.

Dobrze zrobił, rzucając Eisenbergowi akta na biurko i wygar-

niając mu w cztery oczy wszystko, co o nim sądzi. Myślał, że

wszyscy są do kupienia, a transakcja jest tylko kwestią ceny.

Czuł wielką ulgę. Nie przyłoży już ręki do zubożenia setek lu-

dzi o smutnych twarzach, znużonych ubogą egzystencją. Nie

robili dobrego interesu, jak im wmawiał. Oddawali swoją zie-

mię za bezcen. Nie mogli wiedzieć o tajnych planach urbani-

zacji przedmieścia. Sądzili, że pozbywają się nieużytków i na-

iwnie cieszyli się z ich sprzedaży. Teraz już nie musi pisać ra-

portów o sukcesach, które były okradaniem niczego nie po-

dejrzewających, prostych ludzi.

Kiedy kancelaria prawnicza New Real Estate nabędzie

wszystkie działki, budynki i obiekty w obszarze podmiejskim,

wejdzie w życie tajna umowa z burmistrzem, a przygotowane

w ukryciu nowe plany perspektywiczne zastąpią obecne nie-

138

mal z dnia na dzień. Zaledwie kilka osób znało te plany. Dla Eisenberga i jego klientów nastanie eldorado. Na grunty tej bie-doty rzucą się deweloperzy, a miasto z impetem ruszy z pro-

jektami i budową infrastruktury komunikacyjnej. Ceny ziemi

pójdą w górę jak szalone. Wielka rzesza oszukanych dowie się

po fakcie, jak cenna była scheda po rodzicach. Ci ludzie nigdy

nie wydobędą się z biedy. Nowe pokolenia będą ją dziedziczyć

po rodzicach, którzy przekażą im negatywne wzorce i patolo-

gie – jak alkoholizm i narkomania. Nie mając wykształcenia,

nie znajdą pracy. Nie wyślą swoich dzieci do college’ów, kon-

serwatoriów, uniwersytetów. Nie będzie ich stać na leczenie

w dobrych klinikach, by ratować swoje zdrowie i życie. Pozo-

staną plebsem o statusie siły roboczej, bez perspektyw realnej

partycypacji w korzyściach płynących z rozwoju. Przepaść ma-

terialna między bogatymi a biednymi wciąż rośnie, bo państwo

nie realizuje obowiązku redystrybucji dochodów. Zamiast ich

transferu od zamożnych do biednych jest akurat odwrotnie.

Pazerny kapitalizm nadal triumfuje.

Mierzi Grega nieuczciwie gromadzone bogactwo ludzi po-

kroju Eisenberga. On, skromny prawnik, urwie łeb tej hydrze.

Przemyślał wszystko. Kopie firmowych dokumentów leżą bez-

piecznie w domowym sejfie i w redakcji. Dobrze udokumen-

towany artykuł jest gotowy i ukaże się jutro. Niczego w nim

nie przemilczał. Sprawie wykupu gruntów towarzyszyły liczne

działania kancelari o charakterze przestępstw gospodarczych,

finansowych, podatkowych, przewijały się też wątki kryminal-

ne. Mimo zapisanego w umowie z firmą trzyletniego okresu

absolutnej lojalności i dyskrecji pracownika, uważał, że te po-

jęcia wobec firmy przestały go obowiązywać. W rozmowach

139

z redaktorem zastrzegł anonimowość, ale podpisał zobowią-

zanie do stawiennictwa w przypadku, gdy kancelaria wytoczy

gazecie proces.

Greg otworzył lodówkę i do mikrofalówki wrzucił danie

ze swojej ulubionej knajpy. Na szczęście delivery.com dostar-

cza mu do domu dania z każdej restauracji, którą wskaże. To

jest lepsze niż monotematyczne serwisy jednej sieci, z pizzą,

hamburgerami, sushi albo spaghetti – zauważył.

Pomyśleć, że z Nebraski przyjeżdżał do kancelari w Nowym

Jorku pełen nadziei na życiowy sukces. Jego studia w jezuickim

Creighton University School of Law w Omaha kosztowały ro-

dziców masę pieniędzy. Nie obawiali się, że będą one zmarno-

wane, bo w rankingach prywatną uczelnię Creighton o ponad

stuletnich tradycjach uznawano za numer jeden wśród szkół

Środkowego Zachodu. Własnej ciężkiej pracy w ramach pro-

gramów Wydziału Prawa zawdzięczał prestiżowe stypendium

Fundacji Fulbrighta. Staż i angaż w znanej nowojorskiej kan-

celari otworzyły przed nim nowe perspektywy. Był przekona-

ny, że jego kariera zmierza we właściwym kierunku. I wkrót-

ce zwiąże się z dziewczyną, niedawno poznaną podczas kon-

certu. Życie brutalnie zweryfikowało jego przeświadczenie.

Podczas pracy w kancelari szybko uzmysłowił sobie, że o ka-

nonach moralnych wpojonych w Creighton powinien natych-

miast zapomnieć. I o etyce zawodu prawnika. Najlepsi finan-

siści skutecznie chronili kancelarię i jej klientów przed podat-

kami. A spółka umacniała swoją pozycję, podejmując współ-

pracę z biurami detektywistycznymi.

Greg spojrzał na zegarek – dochodziła jedenasta. Kurier

z delivery.com miał przywieźć jedzenie i napoje przed połu-

140

dniem. Nie zdziwił się, gdy zadzwonił domofon, a na jego ekranie ukazała się postać w uniformie firmy kurierskiej. Wcisnął

przycisk. Po chwili usłyszał dzwonek do drzwi, a gdy je otwo-

rzył, obezwładnili go dwaj zamaskowani mężczyźni. Wlano

mu do ust jakiś płyn. To był ostatni moment świadomości.

Gdy przez dwa dni nie odpowiadał na telefony i pozosta-

wione wiadomości, zaniepokojona rodzina zawiadomiła po-

licję. Po otwarciu drzwi apartamentu znaleziono Grega Ha-

miltona w fotelu w salonie. Był nieprzytomny. Lekarz pogoto-

wia wstępnie stwierdził silne odwodnienie i prawdopodobny

paraliż. Badania wykonane w szpitalu wykazały, że przeszedł

rozległy zawał. Szanse na pomyślną rehabilitację i uzyskanie

z chorym kontaktu oceniano jako minimalne.

Artykuł opisujący działalność kancelarii New Real Estate

nie ukazał się planowanego dnia, ani kiedykolwiek.

Dla rodziny Grega jego nagła choroba była wiadomością tra-

giczną, ale nie do końca zaskakującą. Kiedyś, jeszcze w szkole,

stwierdzono u niego arytmię i niedomykanie zastawek. O pra-

cy Grega w kancelarii jego najbliżsi oraz koledzy z Creighton

wiedzieli bardzo niewiele. Życia osobistego w Nowym Jorku

nie zdążył sobie ułożyć. Z Ashley, swoją dziewczyną z uczel-

ni, od wyjazdu z Omaha nie utrzymywał kontaktów. Podob-

nie z Lisą, dawną, szkolną sympatią z Lincoln, gdzie się uro-

dził. Od roku nie był w rodzinnym domu.

Henry, znajomy bibliotekarz, cierpliwie czekał na Grega

przez cały tydzień, tak jak się umówili. Gdy ten nie zjawił się, zrozumiał, że nie pozostaje mu nic innego, jak spełnić jego proś-

bę. Wyjął z worka sześć paczek przygotowanych przez przyja-

ciela. Adresatami były biura szefów służb państwowych, trzy

141

dzienniki i ojciec Grega. Wszystkie były doskonale zabezpie-czone i zawczasu opłacone. Pozostawało wrzucić je do skrzyn-

ki wysyłkowej. Tak też uczynił, ale zrobił to na poczcie w od-

ległej dzielnicy. Przeczuwał, że pośredniczy w czymś bardzo

ważnym i... niebezpiecznym.

Po kilku dniach prasa doniosła o prokuratorskich śledz-

twach rozpoczętych w spółce prawniczej New Real Estate, kil-

ku biurach inwestycyjnych oraz kancelari burmistrza. Gdy na-

zwisko Grega Hamiltona pojawiło się w artykule jednej z ga-

zet, Henry zrozumiał, jak ważną misję powierzył mu przyjaciel.

Dowiedział się, iż Greg leży w jednym ze szpitali w centrum,

ale nie odważył się go odwiedzić. Stan Grega nie był zasadni-

czym powodem jego decyzji.

142

Trzynastka

Część pierwsza

Początek września był cudowny. Nie dało się zauważyć wy-

raźnych oznak nadchodzącej jesieni. Słońce grzało jak w środku

lata, a szczyty gór pyszniły się dumnie na tle błękitnego nieba.

Wciąż żywa zieleń porastała hale, stoki i łąki Kotliny Kłodzkiej.

Grupa liczyła dwanaście osób. Wszyscy byli studentami z Kra-

kowa. Nie chcieli zmarnować ostatnich tygodni przed rozpo-

częciem roku akademickiego. Włóczęgę po pubach i dyskote-

kach zostawili innym.

Michał, główny organizator i przewodnik z licencją, wy-

wiesił swoje ogłoszenie o wycieczce w połowie sierpnia, na ta-

blicy uczelnianej w holu głównym. Towarzyszyła mu lista dla

zainteresowanych licząca dwanaście miejsc. Następnego dnia

po południu była już całkowicie zapełniona. Kolejni chętni

dopisywali się poniżej w nadziei na czyjąś rezygnację lub de-

cyzję o powiększeniu liczby uczestników. Ostatecznie cztery

osoby z listy podstawowej zrezygnowały i kilkoro spośród do-

pisanych znalazło się w składzie wycieczki. Na dworcu stawi-

li się w komplecie, byli z różnych wydziałów i prawie się nie

znali. Michał zebrał od wszystkich indywidualne deklaracje

zobowiązujące do przestrzegania zasad rajdu, posiadania wy-

maganej odzieży i wyposażenia, z adresami i telefonami kon-

taktowymi. Od tej chwili stali się pełnoprawnymi uczestnika-

145

mi górskiej pieszej wycieczki, a on przewodnikiem po szlaku i kierownikiem, którego polecenia musieli wykonywać. Otrzymane oświadczenia wylądowały w wewnętrznej kieszeni jego

kurtki. Nie rozstawał się z nimi do końca wyprawy. W pocią-

gu spontanicznie utworzyły się grupki i pary, dziewczyn było

tyle samo co chłopców.

Michał studiował we Wrocławiu, ale pochodził z Krakowa.

W przeddzień wyjazdu Staszek, kolega z roku, poprosił go, by

włączył do grupy Milenę. Odmówiłby mu, gdyby nie to, że od

trzech lat studiowali razem i przyjaźnili się. Milena, jako trzy-nasty uczestnik, dołączyła do grupy we Wrocławiu, gdy wsia-

dali do autobusu jadącego do Kudowy Zdroju. Była wysoką,

ładną i wysportowaną dziewczyną o krótkich rudych warko-

czach. Poradzi sobie, pomyślał, i powiedział:

– Miło Cię poznać, Mileno! Wsiadaj do autobusu. Zajmu-

jemy miejsca w ostatnich rzędach.

W autobusie chłopcy i dziewczyny kontynuowali flir-

ty i dyskusje rozpoczęte w pociągu. Milena usiadła obok Mi-

chała. Rozmowna i ciekawska, pytała: co studiuje?, czym się

interesuje? od jak dawna wędruje od schroniska do schroni-

ska? Była z Poznania, studiowała iberystykę na drugim roku.

Szczęśliwie ominęła ją jesienna sesja poprawkowa. Przez dwa

miesiące pracowała w Andaluzji, a teraz zamarzyła o polskich

górach. Już w połowie drogi do Kudowy pragnęła wiedzieć,

jak Michał spędza w mieście wieczory, dokąd chodzi ze swoją

dziewczyną. Podirytowany jej natarczywością, ani myślał in-

formować o sobie, jak choćby o tym, że ze swoją dziewczyną

rozstał się w czerwcu. Odpowiadał zdawkowo. Milena podo-

bała mu się, nawet bardzo, ale postanowił zachowywać się po-

146

wściągliwie, traktując jej umizgi z obojętnością. Odpowiadał

za dużą grupę. Jeśli choć na chwilę przez amory stracę czuj-

ność może wydarzyć się coś nieprzewidzianego – pomyślał.

Uczestnicy rajdu z okien autobusu podziwiali Góry Bardz-

kie. Autobus zatrzymał się na krótko przy twierdzy w Kłodz-

ku i wkrótce – przy zapadającym zmierzchu – dotarł do Ku-

dowy-Zdroju. Zatrzymali się w schronisku OSIR, w trzech po-

kojach. W dwóch stały archaiczne piętrowe łóżka, ale na luk-

sus nikt nie liczył. Byli gotowi na niewygody. Niski koszt wy-

jazdu był najważniejszy. W trzecim miesiącu wakacji kiesze-

nie większości studentów zwykle świeciły pustkami. Przygo-

da, integracja, nowe znajomości – na tym im zależało. Pod-

czas kolacji w hotelu, znajdującym się obok ich bazy noclego-

wej, Michał zrobił krótką odprawę. Ustalił pobudkę na pół do

siódmej, śniadanie i wymarsz zielonym szlakiem przed ósmą.

Tego dnia na trasie znalazły się: Kaplica Czaszek w Czerm-

nej, Pstrążna, Błędne Skały. Dzień planowali zakończyć mar-

szem pod Ostrą Górą i noclegiem w schronisku Pasterka, do-

kąd mieli dotrzeć przed zmrokiem. Michał zastanawiał się,

czy ponad piętnastokilometrowa trasa po górach, z końców-

ką w trudnym terenie przy czeskiej granicy, nie okaże się zbyt

forsowna. Zauważył, że część grupy nie była obyta z górami.

Miał opracowany szczegółowy program dziesięciodnio-

wego rajdu. Rozdał go wszystkim i nie dopuszczał myśli o ja-

kichkolwiek zmianach. Grupę zgłosił na noclegi w schroni-

skach, otrzymał potwierdzenia rezerwacji, słowem – wszyst-

ko było zapięte na ostatni guzik. Pierwszego dnia o czasie do-

tarli do schroniska Pasterka. Postoje były krótkie. Niektórych

147

trzeba było dyscyplinować, ale na szczęście dało się zauważyć, że ambicja brała górę nad słabościami.

Nazajutrz Milena nie wyszła jeszcze z łazienki, gdy grupa

jadła śniadanie. Minęła siódma. Michał tak jej się podobał, że

wszelkimi sposobami starała się przykuć jego uwagę. Kontekst

nie był dla niej istotny. Gdy zjawiła się w końcu, Michał za-

uważył, że ubrała się zbyt lekko. Zwrócił jej uwagę, że w cien-

kiej koszulce i ocieplaczu bez rękawów może poranić ręce. Po

śniadaniu przebrała się.

To z jej winy weszli na Szczeliniec Wielki z półgodzinnym

opóźnieniem. I mieli niewiele czasu na podziwianie Wielbłą-

da, Małpoluda, pięknej panoramy Kotliny, Gór Stołowych

i pasma Karkonoszy na granicy z Czechami. Dalsza marszru-

ta prowadziła przez Radków do bazyliki w Wambierzycach.

Po niecałych dwudziestu minutach od wymarszu ze szczytu

Michał zauważył, że Mileny nie ma w grupie. Przepytał o nią

wszystkich, lecz bez większego rezultatu. Wtedy Romcio, bo

tak zwracali się do Romana, pucołowatego i dobrodusznego

blondasa, coś sobie przypomniał:

– Słuchajcie, na szczycie Szczelińca Wielkiego Milena wspo-

mniała coś o tym, że w Radkowie to ona będzie pierwsza.

Ktoś inny zauważył, że podczas zejścia skręciła w wąską,

boczną ścieżkę, biegnącą wśród skał ostro w dół, ale pomy-

ślał, że za potrzebą i nic nikomu nie powiedział. Próba nawią-

zania łączności z Mileną skończyła się odsłuchaniem komu-

nikatu o tym, że abonent jest niedostępny albo ma wyłączony

telefon. Jak na złość, nie wiadomo skąd, nadciągnęły ciemne

chmury i zaczął wiać mocny wiatr. Cała grupa weszła do ba-

148

cówki stojącej blisko szlaku. Przebrali się w swetry i nieprze-makalne kurtki z kapturami.

– Zostańcie tutaj! – powiedział Michał i dodał: – Idę szu-

kać Mileny, kojarzę to miejsce. Czekajcie tu na mnie, nikt nie

może się oddalać, zrozumieliście?

Nie było sprzeciwu, zresztą opuszczanie bacówki nie miało

już sensu. W jej dach z narastającym łoskotem uderzał grad i sie-kły strugi ulewnego deszczu. Michał ruszył pod górę. Do miejsca, gdzie od szlaku odchodziła ścieżka, miał jakieś pięćset metrów.

Część druga

Milena umiała dostrzec przelotne spojrzenia Michała, z któ-

rych on sam nie zdawał sobie sprawy. Dyskretnie obserwowała

jego zachowanie i była przekonana, że się nie myli. Był wpraw-

dzie oficjalny i nawet szorstki wobec niej, ale odbierała jego

postępowanie jako planowe zachowanie dystansu, wbrew so-

bie. Zauważyła, że ani razu z nikim czule nie pogawędził przez

komórkę. Prowadził wyłącznie rozmowy organizacyjne zwią-

zane z wycieczką. Była pewna, że nie ma partnerki. Przybra-

nej pozy nie miała mu za złe, w przekonaniu, że w końcu i tak

dopnie swego. Nie jest mu obojętna, to pewne.

Rano świadomie zwolniła tempo. Z delikatnym uśmiesz-

kiem słuchała, jak za niesubordynację Michał przywołuje ją

do porządku. Nie był przekonywujący w tej swojej złości. Ma-

rzyła o tête-à-tête z Michałem, ale wciąż nie nadarzała się żad-

na okazja.

Podczas zejścia z wierzchołka Milena zauważyła ścieżkę od-

chodzącą od szlaku w lewo, biegnącą stromo między skałami.

Spojrzała na grupę – szli trochę rozproszeni, ktoś odwrócił się

149

i patrzył w jej stronę. Nie zawahała się i niemal zbiegając, szybko zniknęła wśród wysokich skał. Nie chciała zbytnio się odda-

lać, bo Michał, który z pewnością wróci po nią, mógłby jej nie

znaleźć. Ścieżka rozwidlała się. Wybrała dróżkę bardziej wydep-

taną, wydało jej się to logiczne. Poruszała się powoli. Po kilku minutach zatrzymała się. Tu Michał dojdzie na pewno – pomy-

ślała, i z półki skalnej spojrzała na kotlinę. Spotkała ją niemiła niespodzianka. Gdy schodziła ścieżką między skałami, pogoda

nagle się zmieniła. Napłynęły czarnogranatowe chmury i zaczął

kropić deszcz, który szybko zamienił się w ulewę.

Grad tysiącami skaczących kulek pokrył ścieżkę, którą

przyszła. Zrobiło jej się zimno, więc założyła sweter i kurtkę.

Temperatura z pewnością spadła do kilku stopni. W tych wa-

runkach Michał może mnie tu nie znaleźć, pomyślała. Ale nie

traciła rezonu i z bocznej kieszonki plecaka wyjęła komórkę.

Ekran zaświecił się na moment i zgasł. Wieczorem zapomnia-

ła ją naładować! Nie było jej na porannej odprawie, gdy przed

śniadaniem wszyscy sprawdzali sprzęt. Plecami oparła się o ska-

łę. Podmuchy wiatru niosły gwałtowne fale deszczu. Skała nad

głową osłaniała ją tylko częściowo. Dżinsy miała już przemo-

czone. Od chwili, gdy pobiegła ścieżką i znalazła się na skal-

nej półce, upłynęło ponad pół godziny. Czuła, jak chłód syste-

matycznie przenika jej ciało. Mimo woli zaczęła szczękać zę-

bami. Nie pomógł kawałek czekolady znaleziony na dnie ple-

caka. Nawet prowiantu nie zabrałam, przemknęło jej przez

myśl. Milenę, stojącą samotnie, smaganą wiatrem i deszczem

ogarnął lęk. Zdała sobie sprawę, że nie może liczyć na pomoc

Michała. Sama musiała podjąć jakąś decyzję. Na powrót pod

górę nie mogła się zdecydować, bo grupa mogła być już bar-

150

dzo daleko. Gonić jej nie było sensu. Zdecydowała się iść jedyną ścieżką, która prowadziła w dół. Szła wolno, towarzyszył jej

strach i lekki szok wywołany świadomością niespodziewane-

go survivalu – i to na skutek postępowania wynikającego wy-

łącznie z własnych emocji.

Część trzecia

Michał wspiął się po szlaku i dotarł do miejsca, gdzie wąska

dróżka wciskała się między wysokie skały. Jego podejściówki

do trekingu, mimo twardej, antypoślizgowej powierzchni ob-

suwały się po głazach przykrytych warstwą gradu. Szedł wol-

no, uważając, by nie stracić równowagi i nie zjechać po kamie-

niach. Grad topniał powoli. Michał stanął zdezorientowany

przed miejscem, gdzie prawdopodobnie przed ulewą ścieżka

rozwidlała się. Teraz w różne strony płynęły tu wartkie potoki

wody. Wielokrotnie krzyczał: „Milena!”, ale jego wołania pozo-

stawały bez odzewu. Po namyśle poszedł prosto, nie zbaczając

z kierunku, z którego przyszedł. Spojrzał na zegarek i stwier-

dził, że już od pół godziny nie było go z grupą. Wiedział, że

jeśli zaraz nie odnajdzie Mileny, to będzie musiał tam wracać.

Pechowa trzynasta uczestniczka wycieczki zniknęła. Z boku

dróżki Michał dostrzegł skalną półkę i – wiedziony nadzieją

– wszedł na nią. Pod stopami zobaczył resztki opakowania po

gorzkiej czekoladzie, w którą zaopatrzeni byli wszyscy uczest-

nicy wyprawy. Znów wołał jej imię, ale w szumie deszczu i wia-

tru słyszał tylko słabe echo własnych okrzyków. Przed oczami

stanęła mu Milena, zgrabna dziewczyna ze swoją gładką buzią

i nieco zadzierzystą miną.

151

– Na miłość boską, gdzie jesteś, Milena, coś ty narobiła, dziewczyno! – zawołał głośno do siebie, nie licząc na to, że

go usłyszy.

Nie mógł zwlekać ani chwili. Wrócił na szlak najszybciej

jak mógł. Nie było go z grupą przez prawie godzinę i nie wie-

dział, że w bacówce doszło do awantury. Piotrek, Andrzej i Ja-

dzia nie chcieli dłużej czekać. Zamierzali we troje ruszyć w dół

do Radkowa. I namawiali pozostałych, by ruszyli z nimi, póki

jest jeszcze jasno i nie zapadł zmrok. Kiedy wychodzili na szlak, wpadli prosto na zbliżającego się Michała.

Cofnął ich natychmiast do bacówki. Po krótkiej naradzie

uznali, że nie mają wystarczającego zapasu wody i jedzenia, by

bezpiecznie czekać do rana. Do Radkowa mieli szansę dojść

niebieskim szlakiem w ciągu dwóch godzin. Michał połączył

się z Wałbrzysko-Kłodzkim GOPR-em i zgłosił zaginięcie Mi-

leny. Dokładnie wskazał miejsce, w którym samowolnie od-

daliła się od grupy i prawdopodobny kierunek jej marszu. Po-

informował, że dwanaście osób wraz z nim idzie niebieskim

szlakiem do Radkowa. Goprowcy przyjęli zgłoszenie i rozpo-

częli akcję poszukiwawczą.

Wszyscy ruszyli w dół za Michałem, zachowując niewielkie

odległości i bacznie obserwując się nawzajem. Pod koniec dro-

gi włączyli latarki. Należało uważać, by nie zgubić się w ciem-

nościach, nie wpaść na coś albo skręcić nogę. Przez nieuwagę

można było narazić na niebezpieczeństwo całą grupę. Deszcz

ustał i znaki na szlaku były lepiej widoczne. Do trzypiętrowego

budynku ośrodka Zielony Las dotarli mocno wyczerpani. Mi-

chał co jakiś czas dzwonił do GOPR-u i pytał o Milenę, ale nie

mieli żadnych wiadomości. Po kolacji polecił wszystkim na-

152

tychmiast położyć się spać. Jutro czekał ich kolejny dzień wycieczki. Wierzył, że Milena da sobie radę. Jest silna, nie pod-

da się, to niemożliwe – przekonywał sam siebie. Niepewność

jej losów nie dawała mu jednak spokoju. Analizował sytuację,

rozważając, czy popełnił jakiś błąd. Zadał sobie pytanie, czy nie traktował jej nazbyt surowo, na przekór sobie, właśnie dlatego,

że nie była mu obojętna? Zaparzył sobie mocną kawę. W stre-

sie i napięciu czuwał przy telefonie całą noc, czekając na ja-

kąś wiadomość. Myślał nieustannie o pięknej, wysportowanej

dziewczynie z rudymi warkoczami i miał do siebie ogromny

żal. Wiedział, że od samego początku niepotrzebnie ją igno-

rował – wbrew samemu sobie.

Część czwarta

Milena, przemarznięta i przemoczona, oświetlając dro-

gę latarką, posuwała się w dół kotliny. W miejscu, gdzie te-

ren stawał się bardziej płaski, zauważyła niewielką, drewnia-

ną szopę. Uchyliła drzwi zamknięte na prosty rygiel. W środku

było w miarę sucho. Za pomocą zapalniczki, kawałków papie-

ru, ździebeł słomy i kilku gałązek udało jej się rozpalić ogień.

Wraz z wirującymi językami płomieni wstąpiła w nią nadzie-

ja. Wprawdzie dym gryzł ją w oczy, ale ciepło z małej watry

rozlewało się stopniowo po całym ciele, dodając otuchy. Po-

stanowiła zostać tu do rana.

Obudziły ją odgłosy dochodzące z zewnątrz. Ktoś uchy-

lił drzwi.

– Jest, tutaj jest! – usłyszała. – Zgadza się, ma krótkie rude

warkocze, kurtka pomarańczowa. To ona!

153

Po chwili jadła bułkę z serem i wędliną, popijając ją słod-ką, gorącą herbatą z dużego kubka. Ratownicy górscy wylegi-

tymowali ją i przez radiotelefon wezwali pomoc. Świt powo-

li rozjaśniał okolicę. Wiadomość o szczęśliwym odnalezieniu

Mileny dotarła do Michała rankiem, o pół do piątej. Z bazy

GOPR-u, gdzie przebrała się w suchą odzież, po dwóch go-

dzinach przywieziono ją do ośrodka w Zielonym Lesie. Wszy-

scy jeszcze spali, gdy Michał usłyszał warkot silnika. Spojrzał

przez okno i zobaczył dżipa zatrzymującego się przed budyn-

kiem. Wybiegł jak szalony w kierunku Mileny, by ją uściskać.

– Michał, przepraszam – wyszeptała, po czym przytuli-

ła się do niego i pocałowała w usta. Objął ją mocno ramiona-

mi, chcąc zaznaczyć, że już jej nigdy z nich nie wypuści. I nie

odda. Nikomu. Dalsza gra nie miała już sensu. Trzynastka na-

leżała do niego.

154

Nie oczekujcie, że wam

wybaczą

Prolog

Dwa lata przed opisanymi niżej wydarzeniami nowojor-

ski prawnik o imieniu Michael przeżył osobistą tragedię. Pro-

wadził pod przymusem niejasne interesy bezwzględnych lu-

dzi. Kochał dwie kobiety, lawirując między lojalnością a zdra-

dą. Kiedy huragan Sandy pustoszył Wschodnie Wybrzeże Sta-

nów, Suzy – młodsza z jego partnerek – stała się niewinną ofia-

rą gangu pospolitych bandziorów, nieświadomych faktu, że

wchodzą w drogę potężnej kamaryli. Ted, przyjaciel Micha-

ela, wraz ze swoją dziewczyną Jennifer uwikłani w to zdarze-

nie, znaleźli się w niebezpieczeństwie. Emily – oficjalna part-

nerka Michaela – została porwana i cudem uniknęła śmierci

podczas powodzi. Michael nie mógł przeboleć śmierci Suzy.

Po jej stracie, wiedziony poczuciem odpowiedzialności, przy-

wiązania i niewygasłą do końca miłością skierował swe uczu-

cia ku Emily, która została jego narzeczoną.

Część pierwsza

Fale leniwie toczyły się po piaszczystej plaży ku lini wyso-

kich palm. Lekki wiatr poruszał długimi, szeroko rozpostar-

tymi liśćmi i sprawiał, że nieruchome ciało Cataliny zdawa-

ło się drgać, gdy przebiegały po nim chaotycznie rozkołysane

cienie. Leżała już od godziny i wcale nie zamierzała robić cze-

157

gokolwiek innego. Wielokrotnie zapadała w półsen, oddycha-jąc równomiernie czystym, oceanicznym powietrzem. Co jakiś

czas ciszę przerywał jazgotliwy pisk ptaków – wtedy budziła

się i na moment otwierała oczy. Promienie popołudniowego

słońca chylącego się ku zachodowi potęgowały głębię czerwie-

ni kwiatów puszących się na rosnących nieopodal krzewach.

Catalinie zdawało się, że czas stanął w miejscu. Miała pra-

wo tak myśleć. Świadomie starała się odrzucić każdą mimowol-

ną próbę porównania świata, który ją otaczał, z tym, w którym

przebywała podczas ostatnich trzech lat spędzonych w Nowym

Jorku. Miłość Steve’a i spokój, który panował wokół, sprzyja-

ły zapomnieniu o tamtych przejściach. Dni mijały beztrosko

wśród szczerych, przyjaznych ludzi. Różnorodne pasje, któ-

rym Steve i Catalina oddawali się bez reszty, przykuwały co-

raz bardziej jej uwagę, wciągały i intrygowały. Życzliwe słowa

i twarze – zawsze pełne pogody i optymizmu – stopniowo od-

suwały w niepamięć wydarzenia ubiegłych lat.

– Catalina! – usłyszała zaaferowany głos Steve’a i uniosła

głowę w jego stronę.

– Sebastian, którego poznaliśmy wczoraj, zaproponował

nam nurkowanie przy dalszej rafie za półwyspem, jutro po

śniadaniu – zgodziłem się od razu. Chyba nie masz innych

planów i popłyniemy razem? Na cały dzień!

– Zgoda, ale pod warunkiem, że nie mianujecie mnie co-

okiem, wolę pływać z rybami, niż nimi pachnieć!

– Dziewczyna Sebastiana nazywa się Antonia, ta brunet-

ka – poznałaś ją, powiedziała, że lubi gotować i zajmie się lun-

chem. A więc super, płyniemy jutro w czwórkę, umówiliśmy

się na przystani o dziewiątej. Wreszcie użyję w kamerze opcję

158

do podwodnego filmowania. Sebastian twierdzi, że zobaczymy bajeczny świat – miejscowa fauna i flora mieni się barwa-

mi, jakich nie znajdziesz na żadnej palecie.

Należało pomyśleć o podwieczorku, było sporo po siedem-

nastej. Miejscowi spędzali dzień nie inaczej niż Catalina. Wy-

legiwali się bez końca, a ożywiali w porach posiłków. Właśnie

przyszedł czas na meriendę. Na tarasach bungalowów, z któ-

rych rozpościerała się panorama niekończącego się oceanu

i niebieskiego błękitu ozdobionego niewielkimi cumulusami,

pojawiły się butelki z winem, piwem, patelnie z gorącą paellą

i różnymi zakąskami. Ich widok i zapach wywołał ruch – wszy-

scy, którzy dotąd drzemali pod moskitierami, wyszli teraz na

tarasy. Gromady ptaków, licznie zgromadzone na balustra-

dach, poderwały się do lotu.

Codziennie o tej porze miał miejsce ten sam rytuał cele-

browania podwieczorku. Od przedpołudnia do późnego po-

południa wysoka temperatura i nieznośna wilgotność unie-

możliwiały wykonywanie prac wymagających fizycznego wy-

siłku. Przed wieczorem miasteczko stopniowo wracało do ży-

cia. Jak na połowę października było gorąco – nie było powo-

du, by odstępować od letnich przyzwyczajeń.

Z pobliskiego baru postawionego na drewnianych palach

popłynęła muzyka, z początku wolna i bardzo cicha, z cza-

sem bardziej ożywiona i przybierająca na sile. Dało się wyło-

wić rytm samby wydobywający się z bębnów i wyszarpywany

ze strun gitar. Spadzisty dach baru uformowano z szerokich,

okazałych liści palmowych, gęsto ułożonych na drewnianych,

powiązanych ze sobą drągach. Liście palmowe doskonale chro-

niły przed promieniami słońca, a w porze monsunów stano-

159

wiły skuteczną zaporę dla tumanów oceanicznej wody, niesio-nej porywami wiatru w stronę baru i jego gości.

Catalina skierowała się do bungalowu. Zapaliła papierosa

i włączyła ekspres, szukając sposobu na rozbudzenie po sje-

ście. Aromat i smak espresso przywrócił jej energię i zapał do

kucharzenia. Zajrzała do lodówki i po chwili zamrożona wcze-

śniej tortilla w mig zarumieniona w piecyku, zapachniała ku-

sząco, potęgując uczucie głodu, z którego wcześniej ledwie zda-

wała sobie sprawę. Należało jeszcze dobrze podpiec cielęcinę.

Część druga

Steve rozsiadł się na tarasie, napełnił szklankę zimnym pi-

wem i – jak co dzień o tej porze – wsadził nos w iPada. Doskwie-

rał mu brak pracy, która, o ironio, kiedyś tak go wyczerpywa-

ła i była źródłem częstych frustracji. Pracy pełnej niespodzia-

nek i problemów, ale i pozytywnych emocji. Wtedy wszystko

miało jakiś sens. Dziś pławi się w słońcu, praktycznie nie robiąc nic. Nie był gotowy na taki kontrast. Kancelaria była z pewno-

ścią źródłem satysfakcji, a każdy wygrany proces i zadowolenie

klienta – obiektywną nagrodą. Nie wyłączając honorariów. Stan

permanentnej bezczynności, relaksu oraz braku jakichkolwiek

poważnych obowiązków, którym zachwycił się z początku, po

niemal dwóch latach stracił dla niego sporo ze swego uroku.

Nawigując po internecie, sprawnie pomijał nieistotne wia-

domości – mogłoby się wydawać, że serfuje losowo. Tymcza-

sem stosował selekcję według sobie tylko znanych reguł. Spa-

jając na przemian fragmenty wiadomości, newsów i dysku-

sji z pewnych, nieprzypadkowych blogów, odczytywał treści

przeznaczone wyłącznie dla siebie. I odpowiadał swojemu roz-

160

mówcy w podobny sposób. Rozczarowywała go znikoma ilość nadchodzącej korespondencji – zdawał sobie jednak sprawę,

w czym tkwiła tego przyczyna.

Interlokutor Steve’a funkcjonował w realnym świecie – wiel-

kiej i zabieganej metropolii, pochłaniającej energię, masę sił

i czasu, obarczony mnóstwem zawodowych i rodzinnych obo-

wiązków. Zaś on sam rozmyślał, czym wypełnić każdy dzień,

by sprawić, żeby kolejny różnił się od poprzedniego.

Komuś nieznajomemu, obserwującemu zachowanie Steve’a

i Cataliny mogłoby się błędnie wydawać, że niczym niezmąco-

na swoboda i beztroska niekończących się wakacji jest ich ży-

wiołem. W rzeczywistości każde z nich odmiennie przeżywa-

ło obecną sytuację i wydarzenia poprzedzające pobyt w Belize.

Steve często analizował przebieg wyjazdu z Nowego Jorku, któ-

ry był początkiem zaplanowanej ucieczki. Ocena zawsze wypa-

dała podobnie. Rada i pomoc przyjaciela ocaliła im życie. Mu-

sieli z Cataliną podjąć ryzyko. Przed wylotem z Palm Beach

dziesiątki razy powtarzali kolejność i przebieg wszystkich czyn-

ności. Przygotowali się do lądowania na falującym oceanie ze

schowanym podwoziem. Trudno byłoby nazwać takie lądowanie

awaryjnym. Drobiazgowo rozważali każdy możliwy przebieg zda-

rzeń. Należało przewidzieć różne okoliczności. Mieli pozapinane

pasy, zdjęte buty i okulary. Pozbyli się z ubrań twardych przed-

miotów, by nie odnieść obrażeń w przypadku silnego uderzenia.

Rano w dniu wylotu widoczność, dzięki dobrej pogodzie,

była doskonała. Zbiornik samolotu wypełniało ponad sześć-

dziesiąt galonów paliwa. Steve i Catalina zabrali dodatkowo

sześć pięciogalonowych, rezerwowych kanistrów, nie przecią-

żając nadmiernie lekkiej cessny. Wystartowali na zachód za-

161

raz po tym, jak drugi samolot cessna pojawił się tuż nad ich pasem w Palm i pomachał skrzydłami. Mistyfikacja polegała

na tym, że ten samolot – udając maszynę Steve’a – poleciał na

wschód, w kierunku Freeport. Znajomy pilot dotrzymał sło-

wa i wykonał lot trasą oficjalnie zgłoszoną przez Steve’a. Spi-

sał się doskonale. Przez połowę drogi do Freeport utrzymywał

pułap sześciu tysięcy stóp, a następnie maksymalnie obniżył

lot, zrzucił do wody plastikowe elementy ze złomowanej kie-

dyś cessny, które wcześniej w tajemnicy dostarczył mu Steve.

W ten sposób sfingował śmierć Steve’a i Cataliny. I wszystko

się zgadzało, bo właśnie wtedy, według policji, samolot Steve’a

zniknął z ekranów radarów. A zniknął dzięki temu, że znajo-

my pilot odbył swoją cessną drogę powrotną do Miami tuż nad

powierzchnią oceanu, sporo przy tym ryzykując. Dwa samo-

loty cessna leciały więc w przeciwnych kierunkach. Gdy ser-

wisy informowały o katastrofie i zaginięciu samolotu Steve’a

w połowie drogi do Freeport, bohater tych newsów, niezau-

ważony, leciał już w stronę Meksyku.

Steve podniósł maszynę i po przelocie na minimalnej wy-

sokości nad zamieszkałym – głównie przez krokodyle – od-

cinkiem zachodniego wybrzeża Florydy, skierował się w stro-

nę Zatoki Meksykańskiej. Przez długi czas leciał tuż nad oce-

anem, niewidoczny przez radary. Catalina, mimo ogromne-

go ryzyka całego przedsięwzięcia, zachowała spokój. Jeszcze

nie wyzwoliła się z depresji po wydarzeniach w kinie. Śmierć

Suzy, jej przyjaciółki, zadźganej nożem przez bandytę z gan-

gu Roberto, przeraziła ją. Tragedia wydarzyła się na jej oczach.

Miała pewność, że szok i uraz nią wywołany długo nie ustąpią.

162

Równomierny szum silnika samolotu i widok znikającego w oddali wybrzeża Stanów umocnił w Catalinie nadzieję na

uwolnienie się od prześladowców. Steve z Cataliną obrali kie-

runek na wybrzeże Meksyku. Dystans blisko ośmiuset mil pla-

nowali pokonać w czasie poniżej siedmiu godzin. Pod warun-

kiem, że przeciwny, zachodni wiatr nie będzie zbyt silny. Pali-

wa w baku powinno wystarczyć na sześć godzin lotu, a zapas

trzydziestu galonów w kanistrach na kolejne trzy.

Stop jego wspomnieniom zadała Catalina, która widząc

ukochanego leżącego na tarasie i wpatrującego się nieobec-

nym wzrokiem gdzieś w ocean, zapytała:

– O czym tak rozmyślasz?

Steve, gdy zabrzmiał nad nim głos, drgnął cały – nie usły-

szał jej kroków. Myślami był daleko, a szum oceanu dopełnił

reszty. W jednej chwili porzucił rozważania o zapasach pali-

wa z dnia ucieczki cessną.

Catalina nieświadomie przerwała tok jego wspomnień o dal-

szym przebiegu lotu, stawiając przed nim tortil e i półmisek

z pieczoną cielęciną. Ulubione danie nie mogło czekać i Steve

ochoczo chwycił sztućce.

Część trzecia

Michael wrócił do domu wyjątkowo wcześnie. Jego kocha-

ny brzdąc jeszcze spał – spojrzał z dumą na Malcolma. Zawsze

patrzył na niego z przyjemnością. Emily donosiła ciążę, co było

prawdziwym wyczynem. Tak duże dziecko to rzadki przypa-

dek, ocenili lekarze z kliniki. Będzie z mojego syna kawał chło-

pa – pomyślał, czule całując jego włosy. Na buzi Malcolma go-

ścił łagodny uśmiech, widać śnił o czymś miłym.

163

– Emily – oświadczył stanowczo Michael – porozmawia-my później, teraz zdrzemnę się z pół godziny, dzień był wy-

czerpujący.

Poszedł do swojego gabinetu, położył się na kanapie, głowę

wsparł na poduszce i zasnął natychmiast. Gdy po niemal godzi-

nie ocknął się, dochodziła już szósta. Leżał jednak dalej – myśli toczące się jak lawina opanowały jego umysł. Dotyczyły relacji

z mafią, które determinowały los jego, Malcolma i Emily. Miał

świadomość, że spełnianie wymagań bossów przychodzi mu

z coraz większym trudem. Wie za dużo, o wiele za dużo, przez

co żyje w wielkim stresie. Już nie cieszą go ogromne zarobki,

boi się. Powoli dojrzewa w nim plan ucieczki od tego wszyst-

kiego – jednak wie, że niełatwo będzie tego dokonać. Jest nie-

ustannie obserwowany. Na dodatek Frank wprowadził do jego

biura nowego prawnika – Margaret. Jest sprytna i już pozna-

ła niemal wszystkie sprawy kancelarii. Szpieguje go, to jasne.

Michael musi uzyskać wsparcie kogoś z zewnątrz, kto jest

poza ich wiedzą i zasięgiem. Tu, na miejscu, nie może liczyć na

Teda, choć ten ma wobec niego dług wdzięczności. Ma z nim

szyfrowany kontakt. Są z Jennifer bardzo daleko od Nowego

Jorku, więc na ich rewanż nie można liczyć.

Ostatnio bossowie polecili Michaelowi, by prowadził spra-

wy wobec kilku agentów nieruchomości, którzy nie wywiązali

się z cichych umów. Na polecenie mafii lokowali wyselekcjono-

wanych klientów w obiektach należących do gangsterów. Ofi-

cjalnymi właścicielami biur, lokali użytkowych i apartamen-

tów byli figuranci, skromnie opłacani ludzie, dla których pie-

niądze od mafii były jedynym źródłem egzystencji. W wynaj-

mowanych pomieszczeniach znajdowały się kamery i podsłu-

164

chy wbudowane i zainstalowane już na etapie budowy budynków – ich wykrycie praktycznie było niemożliwe.

To był sposób na zdobywanie bezcennych informacji o cha-

rakterze biznesowym i prywatnym. Mafia bezwzględnie wy-

korzystywała wiedzę zebraną w ten sposób. Jej szefowie, dys-

ponując ogromnym majątkiem, dokonywali transakcji speku-

lacyjnych na wielką skalę. W najbardziej odpowiednim mo-

mencie sprzedawali lub kupowali na giełdzie akcje, uprzedza-

jąc planowane ruchy śledzonych najemców ich lokali. Nowo-

jorska kamorra potrafiła scalić cząstkową wiedzę z różnych

źródeł. Grupa zatrudnionych przez nich ekonomistów umia-

ła przewidzieć krótkookresowe i oczekiwane w długim okre-

sie trendy cen akcji, walut, zjawiska i tendencje na rynku nie-

ruchomości. Ba, nawet sama kreowała giełdowe niespodzianki

na rynkach. To nie była banda, szajka czy klan, a coś znacznie

potężniejszego, raczej kamaryla, lobbująca w kręgach władz

miasta, stanu, a może i gdzieś wyżej.

Michael przygotowywał treść wielu umów kupna-sprze-

daży firm i nieruchomości, mając precyzyjnie ułożone plany

dalszych transakcji. Niemal bezpośrednio po zakupie przeno-

sił własność spółek, parceli i posiadłości na kolejne podmio-

ty, skutecznie uniemożliwiając dochodzenie praw przez tych,

którzy byli poszkodowani.

Boję się wszczęcia procesów z agentami nieruchomości – po-

myślał Michael, leżąc wciąż na kanapie. Dostawali niespotyka-

nie wysokie prowizje. To może wyjść na jaw w trakcie proce-

sów – w krótkim czasie dorobili się niebotycznych majątków,

stanowiących wielokrotność ich oficjalnych przychodów. Mi-

chael był przekonany, że upieranie się przez Franka, by pozba-

165

wić agentów praw zawodowych nie miało sensu i narażało, tak-

że Michaela, na wielkie ryzyko. Jego stanowcze próby nakło-

nienia mocodawców do zmiany tej decyzji spełzły na niczym.

Kiedy doszło do tajemniczego zniknięcia dwóch agentów,

z którymi bezskutecznie negocjował, Michael uświadomił so-

bie, że jest spore prawdopodobieństwo, że wkrótce i jego spo-

tka taki sam los. Jego wiedza o interesach mafii była rozległa

i sięgała bardzo daleko. Kilkuletnia działalność wyposażyła go

w znajomość wielu szczegółowych zagadnień i obszerną bazę

danych. Ogromu zadań, które spełnił, nie powstydziłaby się kil-

kunastoosobowa grupa. To nie mogło dłużej trwać. Od chwi-

li uświadomienia sobie stopnia zagrożenia jego umysł, przy-

zwyczajony do stresu, zaczął pracować ze zdwojoną energią.

Tym razem chodziło o ratunek dla niego i najbliższych – nie

mógł popełnić błędu. Jego poprzednik, wytrawny żeglarz, za-

ginął w trakcie samotnego rejsu po Wielkich Jeziorach. Był

przekonany, że nie był to nieszczęśliwy wypadek. Michael me-

todycznie przygotowywał plan, którego założeniem było wy-

rwanie się spod skrzydeł mafii. Było oczywiste, że okoliczno-

ści zdarzenia, które w związku z tym nastąpi, muszą układać

się tak naturalnie, by nikt, nawet Emily, nie miał podstaw do

jakichkolwiek domysłów. Jeśli będzie to ucieczka zakamuflo-

wana pod pozorem zwyczajnej podróży lub inny zakonspiro-

wany blef, nikt nie może nabrać żadnych podejrzeń.

Część czwarta

Michael spał w swoim gabinecie, a Emily obserwowała Mal-

colma, który po wypiciu soku smacznie zasnął. Bardzo pragnę-

ła drugiego dziecka. Po jej szczęśliwym uratowaniu, podczas

166

spotkania w szpitalu z Michaelem obiecała sobie, że rzuci biznes. Aby nie byli tylko obok siebie, ale naprawdę razem. Te-

raz pracowała na stanowisku doradcy – zdalnie kontaktując

się z firmą. Intuicja podpowiadała jej, że każde odejście z pra-

cy może być bezpowrotne. To nie jest sprzeczne z przyrzecze-

niem, które sobie złożyłam – uznała. Pracując na komputerze

w domu i opiekując się Malcolmem, nie musi rozstawać się

z pracą. Dam chyba radę kontynuować tę pracę, nawet mając

dwójkę dzieci – pomyślała. W firmie ceniono ją, czego dowo-

dem były nagrody, premie i bonusy. Większość czasu spędza-

ła w domu z Malcolmem, a w firmie zjawiała się sporadycznie,

zwykle w przededniu większych transakcji. Malcolm zostawał

z Ann. Emily nie mogła zrozumieć, dlaczego nie mają gospo-

si i wciąż tylko jedną opiekunkę. Ann była dziewczyną z Illi-

nois. Znalezienie pracy w Nowym Jorku uważała za prawdzi-

wy cud. Emily toczyła z Michaelem spór o gosposię – jak do-

tąd bez efektu. Nie mogła wiedzieć, jakie intencje nim kierują.

A on wciąż nie chciał ujawniać swojego statusu materialnego.

W ostatnim roku skrupulatnie stronił od wszelkich ekstrawa-

gancji, nawet pozbył się swojego ukochanego porsche. Od kil-

ku lat jeździ tym samym autem – wysłużonym bmw.

Oprócz braku gosposi Emily nurtowała inna, znacznie po-

ważniejsza sprawa. Miała świadomość, że nie powinna pozo-

stawić bez wyjaśnienia zagadki swojego porwania. Uwięziona

w domu na przedmieściu, zatopionym przez huragan, była bli-

ska śmierci. Natrafili na nią złodzieje, którzy plądrowali opuszczony dom. Ocaliła życie przez przypadek. Pragnęła czuć się

bezpiecznie i nalegała, by Michael przedstawił jej rzeczywiste

okoliczności porwania. Z pewnością nie było ono wynikiem

167

nieporozumienia. Od porywacza usłyszała, że jej los zależy od Michaela, który – jeśli ją kocha i pragnie ocalić – z pewnością

zrobi to, czego od niego żądają. Na zadane wprost pytanie, czy

dla jej ratowania przekazał porywaczom oczekiwane przez nich

informacje, odpowiedział wymijająco. Twierdził, że wspiera-

jący go detektyw poradził mu, by tego od razu nie robić. Nie

mieli żadnych gwarancji, że bandyci dotrzymają słowa. Wy-

dawało się nawet logiczne, że dla porywaczy bezpieczniejsze

było zatarcie wszelkich śladów po Emily, bez narażania się na

ryzyko składania przez nią obciążających zeznań.

Komentarz Michaela o zawodowej etyce – w kontekście

ryzyka jej śmierci – Emily uznała za bulwersujący i świadczą-

cy o tym, że on jednak nie chce, albo z jakichś względów nie

może wyjawić jej prawdy. Michael, niezwykle spięty i zestreso-

wany, nerwowo reagował na jej dociekliwe pytania. Mimo tego

wierzyła w dobre intencje swojego partnera. Rozsądku i logi-

ki nigdy mu nie brakowało. Nastąpiła korzystna zmiana – Mi-

chael po pracy nie znikał jak kiedyś. Teraz wracał prosto do

domu, do niej i Malcolma. Emily doszła do wniosku, że jej dal-

szy upór w dochodzeniu prawdy mógłby zniszczyć ich relacje.

Część piąta

Michael nie niepokojony przez Emily poszedł do kuchni

i zrobił sobie cappuccino. Jego myśli wciąż biegły w jednym

kierunku. Fakt ukrycia przed Emily zakończonego tragicznym

zdarzeniem jego związku z Suzy uznał za prawdziwe zrządze-

nie losu. I ta sprzyjająca okoliczność utwierdzała go w prze-

konaniu, że najlepiej będzie zniknąć ze Stanów, by zerwać i tę

nić, wiążącą go z przeszłością. Jeśli zachowa przy tym choćby

168

część zgromadzonych aktywów, o dostatni byt on i Emily nie będą musieli się martwić.

Michael na spotkanie z Patrickiem Hendersonem umówił

się na dalekim przedmieściu. Chcąc uniknąć asysty Franka,

nie zabrał telefonu. Przeszedł przez zaplecze sklepu i wyszedł

drugim wyjściem na inną ulicę. Wiedział, że każde zniknięcie

z oczu mafii naraża go na podejrzenia i grozi jej bezwzględ-

ną reakcją. Czasu miał niewiele. Patrick odradził mu wariant

potajemnej ucieczki ze Stanów. Wydał mu się zbyt trudny do

przeprowadzenia. Patrick nie był w stanie jej zorganizować,

chodziło nie o jedną osobę, a o rodzinę. Poza tym obaj zgod-

nie uznali, że Emily nie powinna mieć żadnych podejrzeń.

Konieczność nagłego zniknięcia wiązałaby się z jej pytaniem

o przyczyny i pogodzenia się ze świadomością pobytu do koń-

ca życia gdzieś na antypodach, daleko od Stanów. Byłoby to

ryzykowne – Michael nie był w stanie przewidzieć jej reak-

cji. Postanowili wraz z detektywem nie brać takiego wariantu

pod uwagę. Innym rozwiązaniem, które Michaelowi wydało

się znacznie lepsze, był oficjalny wyjazd na wakacje – i nagłe

zniknięcie w odległym miejscu poza Stanami.

Osobnym problemem były transfery Michaela z ukrytych,

prywatnych kont. Tę operację prowadził już od roku. Nie cho-

dziło o pomnażanie majątku, ale ulokowanie go bez większych

strat w bezpiecznych miejscach, o których wiedział, że nie utra-

cą statusu rajów podatkowych. Wciąż zaciera ślady transak-

cji. Uznali z Patrickiem, że te największe operacje i ucieczka

powinny nastąpić w okresie, gdy czujność i uwaga wszystkich

będzie zmniejszona. Idealnym momentem byłby okres zbliża-

jących się świąt Bożego Narodzenia. Wtedy ludzkie migracje

169

są największe i łatwiej zatrzeć za sobą ślady. A w krajach laty-noskich i innych miejscach globu nastanie szalony karnawał.

O drugim spotkaniu z Patrickiem nawet nie mogło być

mowy. Wszystko należało uzgodnić teraz. Patrick zapewnił

Michaela, że wkrótce otrzyma oficjalną ofertę z biura podró-

ży Liberty Travel. Potwierdzi ją i powiadomi ludzi Franka.

Podczas międzylądowania podejdzie do nich człowiek Patric-

ka – Michael, Emily i Malcolm z nowymi dokumentami pole-

cą w kierunku, który będzie prawdziwym celem ich podróży.

Do tajnego miejsca, gdzie wszystko będzie przygotowane na

ich pobyt. Dokumenty, karty i komputery muszą mieć w ba-

gażu podręcznym. Walizki z pozostałymi rzeczami pozosta-

ną w samolocie, do którego już nie wrócą.

Jeśli nikt w okresie przed wylotem nie dostarczy Micha-

elowi nowych informacji, będzie to oznaczać, że wszystko jest

załatwione i nie muszą się ze sobą kontaktować. Michael wy-

ściskał Patricka – obydwaj zdawali sobie sprawę, że jeśli kie-

dykolwiek się spotkają, może to nastąpić za kilka lat.

Część szósta

Steve po posiłku położył się na tarasie, a Catalina zabrała

ze stołu naczynia i poszła do kuchni. Uzgodnili, że to on póź-

niej zrobi zakupy w pobliskim markecie z myślą o jutrzejszym

żeglowaniu z Sebastianem i Antonią.

Mógł powrócić myślami do pamiętnego dnia, gdy siedział

za sterami cessny i razem z Cataliną lecieli ku nieznanemu prze-

znaczeniu. Pierwsze trzy godziny lotu przebiegły bez problemów.

Silnik pracował miarowo, zgodnie z oczekiwaniami wiał lekki,

przeciwny wiatr. Steve utrzymywał kurs na zachód, biorąc po-

170

czątkowo za cel Tampico. Mieli wyłączone wszystkie urządzenia, które mogłyby zdradzić trasę lotu. Pogoda stopniowo pogarszała

się. Na niskim pułapie pojawiła się warstwa chmur, która coraz

bardziej utrudniała widoczność. Był początek listopada – o tej

porze roku aura mogła płatać różne figle, z nagłym huraganem

włącznie. Od czwartej godziny lotu musiał zdawać się niemal

wyłącznie na wskazania przyrządów. Steve postanowił zmienić

kierunek na południowo-zachodni i skierował samolot ku brze-

gom Jukatanu. Obniżył wysokość, by dolatując w okolice pół-

wyspu, zniknąć z ekranów radarów. I wtedy, podczas pracy sil-

nika na niższych obrotach, zdarzyło się coś nieoczekiwanego.

Motor przerywał pracę, co mogło oznaczać chwilowe braki do-

pływu paliwa. Przyrządy nie wykazywały awari , poziom paliwa

w zbiornikach był prawidłowy, lecz samolot stale obniżał pułap.

Wiedział , że prawdopodobnie nie poradzi sobie z usterką. Oce-

nił sytuację jako krytyczną i uprzedził Catalinę, że jeśli proble-my nie ustaną, czeka ich awaryjne wodowanie. Odległość do li-

ni brzegowej wynosiła ponad sześćdziesiąt mil. Z mapy wyni-

kało, że najbliższą miejscowością była Merida. Silnik prychał,

a samolot wciąż zmniejszał prędkość i wysokość lotu.

Na sześciuset metrach wydobyli się z warstwy chmur i uj-

rzeli taflę wody. Catalina zachowywała spokój. Na polecenie

Steve’a wyciągnęła z ogona cessny ponton i umieściła go przy

drzwiach. Oboje założyli kamizelki ratunkowe. Steve uważnie

spenetrował horyzont, ale w zasięgu wzroku nie dostrzegł żad-

nej jednostki pływającej. Wiedział, że wodowanie jest skraj-

nie trudnym manewrem, a wciągnięte podwozie spowoduje,

że całą siłę uderzenia o wodę przejmie kadłub. Skierował sa-

molot pod wiatr i do minimum zmniejszył obroty. Ograniczył

171

i tak wciąż malejącą szybkość, zachowując ją nieco powyżej prędkości przeciągnięcia. Lecieli zaledwie kilka metrów nad

wodą. Steve z napięciem obserwował jej powierzchnię, chcąc

uniknąć kolizji z grzbietem jakiejś większej fali. Wcześniej obo-je zapięli pasy i pozbyli się wszystkich ciężkich przedmiotów,

także zapasowych kanistrów z paliwem.

Gdy tuż pod samolotem przetoczyła się duża fala, samo-

lot delikatnie musnął kadłubem wodę, raz i drugi. Zanim do

reszty wytracił prędkość, Steve, zachowując wychylenie klap

na poziomie kilkunastu stopni, zdążył lekko unieść dziób do

góry. Tylna część samolotu zostawiła na wodzie prosty, pogłę-

biający się ślad. Samolot po krótkiej chwili całkowicie wytra-

cił siłę nośną. Lot ślizgowy trwał zaledwie kilkanaście sekund.

Dziób, obciążony silnikiem, uderzył w wodę. Szarpnięcie było

gwałtowne, przez chwilę trwał ruch do przodu. W końcu opór

wody spowodował, że ogon uniósł się w górę, a następnie bez-

władnie opadł. Wodowali bardzo szczęśliwie i obeszło się bez

kapotażu. Podłoga i kokpit pogrążały się w wodzie. Nie byli

ranni, więc nie było chwili do stracenia. Odpięli pasy i opuści-

li siedzenia tak szybko, jak to możliwe. Steve przywiązał siebie i Catalinę do sznurów pontonu. Z trudem uporał się z drzwiami – w końcu szczęśliwie je odblokował i uchylił, pokonując

duży opór wody. Znaleźli się poza cessną, kamizelki unosiły

ich na rozkołysanej toni. Gdy ponton samoczynnie napełnił

się powietrzem, Steve pomógł Catalinie przedostać się do nie-

go, a następnie sam wciągnął się do środka. Przytulił ją moc-

no i z odległości kilkudziesięciu metrów obserwowali samo-

lot. Woda wpływała do kadłuba przez uchylone drzwi. Jeszcze

przez kilka minut samolot utrzymywał się na wodzie, po czym

172

wślizgnął się dziobem w toń. Zobaczyli uniesiony ogon, stopniowo znikający w oceanie. Resztki powietrza jeszcze przez ja-

kiś czas ukazywały się na jego powierzchni. Zapanowała cisza.

Steve leżąc na tarasie, zorientował się, że czas przerwać au-

toretrospekcję. Czekały go zakupy na jutro, a słońce zanurzy-

ło się za linią horyzontu. Wstał, zabrał dokumenty, kluczy-

ki i poszedł do garażu. Catalina jeszcze krzątała się w kuchni.

– Wrócę za jakąś godzinę, napijemy się wtedy herbaty, ok?

– mówiąc te słowa, pomyślał o czymś więcej, widząc jej zgrab-

ną postać i nasmarowane oliwką ciało o naturalnej, ciemnej

karnacji, połyskujące w promieniach zachodzącego słońca.

Część siódma

Po powrocie z marketu Steve poczuł znużenie, bez namysłu

wstawił do lodówki wszystkie zakupy, rezygnując z dokony-

wania jakiejkolwiek selekcji. Paście do zębów i mydłu krzyw-

da się nie stanie. Wrócił na taras i wyciągnął się na matera-

cu. Słonce zniknęło i upał przestał dokuczać. Steve przymknął

oczy i po chwili powrócił do przebiegu tamtych dramatycznych

zdarzeń. Poszczególne sceny pojawiały się jak w stop-klatce.

Nie wpadł w panikę. Sprawnie wykonał wszystkie ma-

newry. Mieli z Cataliną dużo szczęścia, że podczas wodowa-

nia żadne ze skrzydeł nie zahaczyło o wodę. Działające wów-

czas siły okazałyby się zbyt duże, a boczne uderzenie byłoby

bardzo mocne. Nawet gdyby je przeżyli, to najprawdopodob-

niej w wyniku odniesionych obrażeń nie byliby w stanie wy-

dostać się z wraku tonącego samolotu.

Teraz mogli jedynie czekać na jakąś pomoc. W pontonie

mieli dwie race, których zadaniem było wskazanie ich pozycji

173

przepływającym jednostkom. Większe fale przelewały się przez ponton. Steve starał się usuwać z niego wodę. Wciąż wiał po-

łudniowo-zachodni wiatr, który powodował, że oddalali się od

wybrzeża. Po godzinie, gdy ponton znalazł się na grzbiecie du-

żej fali, dostrzegli na horyzoncie ciemny punkt. Było za daleko, by ocenić co to za jednostka, jej wielkość i kierunek, w jakim

płynie. Nadzieja wkrótce zgasła, gdy punkt, który przez jakiś

czas pozostawał na horyzoncie, nagle zniknął. Mimo wczesnego

popołudnia widoczność nie była najlepsza. Nad wodą unosiła

się lekka mgła. Emocje i zmęczenie dały znać osobie. Catalina

pragnęła choć na chwilę zasnąć, ale rozkołysany ocean na to

nie pozwalał. Steve bez przerwy starał się usuwać wodę z pon-

tonu. Niespodziewanie, w niewielkiej odległości od nich, uka-

zał się dziób jakiejś jednostki, która zmierzała dokładnie w ich kierunku. Steve chwycił pistolet i wystrzelił w górę racę – na

szczęście odpaliła i poszybowała wysoko, ciągnąc za sobą pió-

ropusz czerwonego dymu. Jeśli ktokolwiek siedział za sterem

tego statku, musiał ich zobaczyć.

Wydawało mu się, że minęła cała wieczność, gdy usłyszeli

przeciągły ryk syreny. Zostali zauważeni. Ich ciałami wstrząsa-

ły dreszcze, efekt zmęczenia, emocji i radości z bliskiego ocalenia. Nieduży statek przesuwał się obok nich, stopniowo zwal-

niając swój bieg. Dostrzegli grupkę kilku ludzi, którzy przy-

glądali im się z pokładu. Dwaj pomachali rękami. Steve ocenił,

że jednostka wygląda na przestarzałą. Statek wolno reagował

na komendę „maszyny stop”. Przepłynął obok nich i zatrzy-

mał się dość daleko. Mgła wciąż utrudniała widoczność. Ko-

mendy „cała wstecz” z pewnością nikt nie wydał, bo panowa-

ła cisza. Czyżby kapitan rozważał sens udzielenia im pomo-

174

cy?! Próbowali podpłynąć do statku, ale bez widocznego efektu. Jeszcze przez dobre dwadzieścia minut fale szarpały ponto-

nem, zanim opuszczono szalupę. Trzej ludzie z łodzi byli Laty-

nosami o ciemnej cerze. Poza powitalnym: hola! – nie odezwa-

li się więcej. Mieli na sobie mocno sfatygowane kurtki z kap-

turami, spłowiałe dżinsy i znoszone adidasy. Catalinę, Steve’a

i ponton wciągnięto na pokład. Poprowadzono ich do kubry-

ku w części dziobowej. Posłusznie położyli się na wskazanych

miejscach, przykryto ich kocami i podano herbatę z rumem.

– Kapitan później..., kapitan później z wami porozmawia

– usłyszeli łamaną angielszczyzną.

Przyniesiono ich rzeczy z pontonu – nie brakowało nicze-

go. Kamizelki z dolarami w woreczkach wszytych i wklejonych

między ich strukturalne warstwy były nietknięte. Steve powie-

dział do Cataliny: chyba mieliśmy szczęście. Przez jej twarz

przebiegł uśmiech. Poczuli wielką ulgę. Spali już, gdy motory

wprawiły statek w wibracje. Gdy dziób zaczął coraz energiczniej

przebijać się przez fale, narastał szum rozbryzgiwanej wody.

Obudził ich schludnie ubrany mężczyzna o nieco posiwia-

łych kręconych włosach. Z trudem otworzyli oczy. Nie wie-

dzieli, ile czasu upłynęło. Zmrok rozpraszały jaskrawe pro-

mienie wschodzącego słońca. Przespali więc wieczór i prawie

całą noc. Zaprowadzono ich do mesy. Przy stole siedział przy-

stojny mężczyzna, wyglądem przypominający Banderasa. Gdy

usiedli naprzeciwko, uważnie im się przyglądał, po czym płyn-

ną angielszczyzną oświadczył:

– Płynę do Punta Gorda w Belize. Macie więc przed sobą co

najmniej trzy do pięciu dni podróży. Jeśli nie chcecie mówić,

co robiliście w pontonie prawie siedemdziesiąt mil od Meri-

175

dy, dopytywać się nie będę. Za przewóz musicie zapłacić, mam nadzieję, że macie czym. Pięćdziesiąt dolarów za dzień za was

dwoje. Dostaniecie trzy posiłki na dobę, kawę, herbatę, wodę,

napoje, a do lunchu wino albo piwo. Mam na statku jedną za-

pasową małą kajutę w części rufowej. Będziecie moimi sąsia-

dami. Obejrzałem wasze paszporty, dobrze, że nie przemo-

kły! Byliście przygotowani na najgorsze, to jasne, ale wiedz-

cie, że i tak dopisało wam wielkie szczęście. Po drodze z Tam-

pico wyjątkowo zmieniliśmy trasę i zawinęliśmy do Veracruz.

Tym razem płyniemy innym kursem niż zwykle. Gdyby nie to,

do naszego spotkania nigdy by nie doszło.

Ślepy los rzucił Steve’a i Catalinę do Belize.

Długo już tu jesteśmy – pomyślał Steve na koniec rozmy-

ślań i przeciągnął się na materacu. – Szkoda, że nie ma szans

na spotkanie z Michaelem.

Część ósma

Michael trzy dni po rozmowie z Patrickiem otrzymał ofer-

tę z biura podróży Liberty Travel. Emily na wiadomość o pla-

nach wakacji pod palmami zareagowała niekłamaną radością.

Należał się im wszystkim prawdziwy odpoczynek. O planowa-

nym wyjeździe Michael powiadomił też ludzi Franka. Tajny

mocodawca ku zaskoczeniu Michaela nie wyraził sprzeciwu.

Margaret przejęła od Michaela bieżące sprawy. Nie wątpił,

że będzie w stanie poprowadzić je samodzielnie. Z grafiku roz-

praw sądowych wynikało, że jedna z nich odbędzie się w stycz-

niu podczas jego urlopu. Michael uzgodnił z Margaret stano-

wisko kancelarii. Emily powiadomiła swoją firmę, że nie weź-

176

mie udziału w imprezie wigilijnej, nie będzie też podczas urlopu prowadzić spraw firmowych. Skontaktuje się z biurem na-

tychmiast po powrocie z wakacji. Michael wysłał do Teda szy-

frowaną wiadomość, że przez jakiś czas nie będzie prowadzić

korespondencji, dając mu oględnie do zrozumienia, że szykują

się zmiany. Polecił mu czekać cierpliwie na następny kontakt.

Część dziewiąta

Frank, po zabójstwie Suzy przez ludzi Roberto i zagadko-

wym wypadku lotniczym Teda z Jennifer, zdecydował o po-

dwojeniu liczby obserwatorów Michaela. Zamontowano ka-

mery i pluskwy w jego kancelarii oraz apartamencie. Doszedł

do wniosku, że nadchodzi pora, by się z nim pożegnać. Poszu-

kał i znalazł mu nową wspólniczkę – młodą, zdolną i z pozoru

naiwną. Zaproponował Michaelowi Margaret. Postanowił, że

to ona docelowo przejmie kancelarię Michaela – jeśli nie bę-

dzie popełniać błędów. „Masz nową wspólniczkę, dziś w po-

łudnie odwiedzi Cię Margaret” – usłyszał Michael przez tele-

fon w rozmowie z człowiekiem Franka.

Na polecenie Franka jego ludzie nieustannie kontrolowa-

li zawartość laptopa i połączenia telefoniczne Michaela. Ana-

lizowali również, czy ktoś z ludzi Roberto pozostał w mie-

ście, kto mógł znać ich sprawy. Należało wyeliminować zbęd-

nych świadków.

Margaret spisywała się lepiej, niż Frank mógł się spodziewać.

Przez pierwszy rok dyskretnie inwigilowała Michaela i groma-

dziła wszystkie dane na jego temat. Teraz Frank wiedział o nim

wszystko. Początkowo uznał, że wypadek samolotowy Teda mógł

być zasługą ludzi Roberto. Jednak nie uwierzył do końca w ta-

177

kie zrządzenie losu. Wszystko stało się jasne, gdy Margaret odkryła szyfrowaną korespondencję Michaela z Tedem. A więc to

Michael pomógł mu sfingować wypadek samolotu i na bieżąco

wyposaża jego i Jennifer w środki do życia. Rozwiązanie tej za-

gadki definitywnie przesądziło kwestię dalszych losów Michaela.

Od tego momentu ludzie Franka skrupulatnie rejestro-

wali całą treść dialogu Michaela z Tedem. Z ostatniej wymia-

ny zdań pomiędzy nimi wynikało, że szykuje się jakaś poważ-

na zmiana. To oznaczało, że Frank musi natychmiast poło-

żyć kres współpracy z Michaelem. Było też oczywiste, że de-

tektyw Patrick Henderson wspiera Michaela. Przez informa-

torów z nowojorskiej policji ludzie Franka ustalili , że to z Patrickiem Hendersonem Michael spotyka się w trudnych dla

siebie momentach. Śledzenie Patricka pozwoliło ustalić fakt

ich rozmowy sprzed kilku dni. Niemal zaraz po niej Micha-

el zgłosił swój urlop. W domu Franka odbyła się narada, pod-

czas której zapadło wiele trudnych, strategicznych i personal-

nych decyzji. Najtrudniejszą z nich, ale konieczną, była pilna,

częściowa likwidacja interesów mafii w Nowym Jorku i prze-

niesienie ich do Kalifornii.

Część dziesiąta

Pogoda w Nowym Jorku była okropna. Padał deszcz ze

śniegiem i wiało. Perspektywa wyjazdu oznaczała dla Micha-

ela rozstanie ze wszystkim, czym dotąd żył, z pracą, egzysten-

cją w wielkiej metropoli , ale również strasznymi doświadcze-

niami i wspomnieniami. Do odlotu pozostawało cztery dni.

Byli z Emily spakowani. Zdążyli się spotkać z dziennikarzem

Maxem Willerem i kilkoma przyjaciółmi, co w okresie przed-

178

świątecznym wcale nie było łatwe. Michael miał wyrzuty su-mienia, że Emily nie wie, jak poważne zmiany ją czekają. Nie

widział innego sposobu, by być razem, a to jej przecież obiecał.

O osiemnastej, gdy Michael właśnie zamierzał zamknąć

kancelarię, zadzwonił telefon. Numer nie był mu znany, ale

cofnął się do holu, położył teczkę, usiadł i odebrał połączenie.

– Michael! – usłyszał niewyraźny głos w słuchawce. W tle

słychać było odgłosy ulicy.

– Tu Jeremy! Patrick nie żyje! Zamordowali go! Uciekaj,

Michael, z tobą zrobią to samo! Wszystko nieaktualne, scho-

waj się przed nimi.

Michael usłyszał odgłos odkładanej słuchawki. W jednej

chwili świat zawalił mu się na głowę. To koniec – pomyślał.

Wiedzą o wszystkim. Nie mam dokąd uciekać. Pewnie wiedzą

o Tedzie. Usiadł i przez laptopa przekazał mu krótką wiado-

mość. „Nie ucieknę przed nimi. Patrick Henderson nie żyje.

Myślę, że jesteście w niebezpieczeństwie”. Zwlekał z wyjściem

przez chwilę, ale nie doczekał się odpowiedzi. Zamknął biuro

i postanowił jechać na policję. W tak spektakularnej aferze je-

dynie status świadka koronnego mógł go ocalić. Przestał my-

śleć o sobie. Co stanie się z Malcolmem i Emily – rozważał.

Dobrze, że nigdy nie wyjawiłem jej tajemnic kancelari . Będzie

najlepiej, jeśli natychmiast polecą do Fresno. Może tam będą

bezpieczni – pomyślał. I zawsze jest tam ciepło. Minął skrzy-

żowanie i znalazł się na mniej zakorkowanej arteri . W tylnym

lusterku dojrzał samochód, który wydał mu się znajomy. Gdy

auto jadące za nim zwolniło, gwałtownie przyspieszył. Wtedy

zobaczył przed sobą biały, oślepiający błysk.

179

Relacje świadków zdarzenia pokrywały się. W samochodzie bmw nastąpiła eksplozja tak silna, ze szczątki pojazdu znajdo-wano w odległości ponad stu metrów od wybuchu. Wrak auta

spłonął doszczętnie. Szczątki samochodu uszkodziły kilkana-

ście aut, których kamery zarejestrowały zdarzenie. Na szczę-

ście w okolicy eksplozji nie było przechodniów.

Część jedenasta

Steve i Catalina punktualnie zjawili się na przystani. Z no-

wymi znajomymi wypłynęli zaraz po śniadaniu. Od dalszej

rafy, do której należało popłynąć przez wąski przesmyk, dzie-

liły ich dwie mile. Sebastian i Antonia zachwalali podwodny

świat tej oryginalnej, niespotykanej rafy koralowej. Łódź szczę-

śliwie ominęła zdradliwe miejsca. Rafa rzeczywiście prezento-

wała się wspaniale. Nad nią pływały ryby mieniące się wszyst-

kimi kolorami. Pod pokładem cała czwórka wypiła po dwa

piwa oraz zjadła wyśmienite zakąski z ryby. Po dwóch godzi-

nach Catalinę ogarnęło znużenie, więc położyła się w kabinie

i zasnęła. Steve wylegiwał się na pokładzie, delektując się bry-

zą od strony oceanu. Nagle poczuł na sobie Sebastiana, któ-

ry usiadł na nim, blokując mu ręce. Antonia wepchnęła mu

coś do ust, przez co nie mógł krzyczeć. Zaskoczony Steve nie

zdążył go zrzucić, gdy poczuł straszliwe ukłucie w klatkę pier-

siową. Próbował się wydostać, ale Sebastian – dwumetrowe,

ciężkie chłopisko – skutecznie go przytrzymywał. Szarpanina

trwała może niecałą minutę. Steve leżał w bezruchu i nie od-

dychał. Sebastian założył mu maskę do nurkowania oraz płe-

twy i zrzucił z pokładu głową w dół.

180

Z Cataliną mieli o wiele mniejszy problem. Antonia zrobiła jej zastrzyk podczas snu. Długo się nie szarpała. Jej cia-

ło w masce i płetwach podążyło za Steve’em. Sebastian i An-

tonia spalili opakowania po Pankuronium, odczekali dwa-

dzieścia minut, po czym przez telefon wezwali pomoc. Za-

nim ekipa ratunkowa dotarła do łodzi, upłynęło kolejne trzy-

dzieści minut. Nurkowie wydobyli z wody martwe ciała ko-

biety i mężczyzny. Podjęto akcję reanimacji, ale bez skutku.

Ekipa ratunkowa zabrała zwłoki. Sebastian i Antonia wróci-

li na brzeg. Z ich zeznań złożonych na posterunku policji wy-

nikało, że parę topielców poznali wczoraj, kiedy umawiali się

na pływanie w okolicach rafy. Nie pamiętali nawet ich imion.

Nie mieli pojęcia, czy umieją pływać, ale nie zdziwili się, jak

z wprawą założyli płetwy oraz maski i skoczyli do wody. An-

tonia i Sebastian opalali się i słuchali muzyki. Gdy tych dwoj-

ga po piętnastu minutach nie było w pobliżu łodzi, zaniepo-

koili się. Wezwali pomoc.

Epilog

Frank, nie bacząc na traumę Emily, dostarczył jej w Wigi-

lię, przez posłańca, niedużą przesyłkę. W środku znajdowały

się trzy płyty video. Dwie z nich dokumentowały ognisty ro-

mans Michaela z Suzy. Filmy zostały nagrane w sypialni apar-

tamentu, który Michael dla niej wynajmował. Trzecia płyta za-

wierała zapis jej pogrzebu. Michael brał w nim udział, znajdu-

jąc się na czele konduktu, a w jego trakcie przebywał zawsze

wśród członków najbliższej rodziny.

181

Winda

Część pierwsza

Widok palm przed najwyższym drapaczem Sacramento

podziałał na Mitcha odprężająco. Ostatni urlop z Cindy na

Karaibach był udany. Nie samą pracą człowiek żyje, szkoda,

że akurat w sobotę muszę oddać artykuł – pomyślał. Skończył

palić papierosa na zewnątrz budynku i wszedł do ogromne-

go lobby, przeszklonego na wysokość kilku pięter. Jak zwy-

kle pod koniec dnia ten sam facet polerował marmurową po-

sadzkę na parterze, omijając odgrodzoną sznurami kopię dy-

liżansu Wel s, Fargo & Company – U.S. Mail. Zegar w holu

pokazywał szesnastą dwadzieścia. Mężczyzna i kobieta siedzą-

cy w recepcji toczyli ze sobą chyba niezbyt interesującą roz-

mowę, ziewali co chwila. Mitch przyspieszył kroku, by wsiąść

do windy, której wypolerowane nierdzewne drzwi już się za-

mykały. Klepnął w przycisk umieszczony pośrodku wielkiego

podświetlonego kółka i wszedł do środka.

Ruchome ścianki zamknęły się bezszelestnie i winda ruszy-

ła z dużym przyspieszeniem. Czterech pozostałych pasażerów,

podobnie jak Mitch, podążało na najwyższe piętra. Po drodze,

na trzynastce, wsiadła jeszcze jedna osoba. Na prostokątnym

elektronicznym wyświetlaczu pojawiały się numery kolejnych

kondygnacji. Gdy wyświetliło się „20”, usłyszeli huk i odczuli

silne wstrząsy. Winda stanęła gwałtownie, zgasło światło i za-

185

brzmiał dzwonek alarmowy. Mitch niemal od razu zorientował się, że to nie jest zwykła awaria. Wstrząsy, przeciągły huk

i kołysanie wciąż trwały, pomimo że kabina nie przemiesz-

czała się do góry. W jej dach uderzały jakieś przedmioty, po-

wodując dodatkowe drgania. Choć wydawało się to niepraw-

dopodobne, Mitch odniósł wrażenie, że elewator nie znajdu-

je się w pionie. Po chwili miał pewność, że nieznana potężna

siła naruszyła konstrukcję szybu. Przyciski nie działały. Gdy

na ściankach pod sufitem zaświeciły się światła awaryjne, mógł

dostrzec współpasażerów, na których podczas jazdy w ogóle nie

zwracał uwagi. Zobaczył dwóch młodych mężczyzn – jednego

w czarnym swetrze, drugiego w brązowej marynarce – i star-

szego pana w długim ciemnym płaszczu, z dużą teczką w ręku.

Obok nich stały blade ze strachu dwie młode kobiety, blon-

dynka i brunetka. Wszyscy pasażerowie odruchowo sięgnęli

po telefony. Blondynka zawołała:

– O mój Boże, zostawiłam komórkę na biurku!

Cztery osoby włączyły swoje aparaty. Wstukiwali numery

policji i pomocy awaryjnej podane na metalowej tabliczce in-

formacyjnej. Mitch nie wyjął telefonu, uznając, że jego współ-

pasażerowie i tak narobią niemałego szumu. W trakcie ocze-

kiwania na połączenia usłyszeli kolejny silny odgłos uderze-

nia w dach. Winda drgnęła i gwałtownie opadła w dół. Może

nie więcej niż o metr, ale kobiety wydały okrzyk strachu, któ-

ry przyprawił Mitcha o dreszcz. Coś urwało się w szybie i spa-

dło im niemal na głowę. Stało się jasne, że nie ma żadnej pew-

ności, czy wytrzymają automatyczne blokady spowalniają-

ce i hamulce zapobiegające upadkowi kabiny. Dopuszczalna

ilość dwudziestu osób – wypisana na metalowej tabliczce – nie

186

była przekroczona. Było ich zaledwie sześcioro. Upuszczone przez kogoś tik-taki potoczyły się po podłodze w róg windy.

Żadna z osób nie nawiązała kontaktu telefonicznego. Wszyst-

kie próby spełzły na niczym, bo sieci, które obsługiwały telefo-

ny, były nieosiągalne. Mitch pomyślał, że stało się coś znacz-

nie poważniejszego niż zwykłe uszkodzenie windy. Do kabi-

ny nie dochodziły żadne odgłosy. Może wybuchła bomba uży-

ta w zamachu – spekulował Mitch. Zgasło oświetlenie awaryj-

ne i ponownie wnętrze windy pogrążyło się w ciemności. Na

dodatek do kabiny przedostało się nieco pyłu, który na chwi-

lę utrudnił oddychanie.

– Proszę państwa o zachowanie spokoju! – powiedział gło-

śno Mitch. – Nie wyładowujcie telefonów, skoro w tej chwili

nie ma zasięgu. Zaraz sprawdzę mój, może działa.

Zasięg okazał się bardzo słaby. Wybrał numer swojego bra-

ta – Artura. Cindy była w innej sieci i z nią z pewnością nie

było łączności. Artur miał aparat w tej samej sieci, tyle że nie mieszkał w Sacramento, a na przeciwległym końcu Stanów –

na Wschodnim Wybrzeżu. Mitch szybko policzył, że jest tam

pół do ósmej i brat powinien już być w domu. Po chwili usły-

szał w słuchawce jego głos:

– Mitch! To ty? Gdzie jesteś?!

– Tak, Artur, to ja. Wyobraź sobie, że siedzę w unierucho-

mionej windzie, w biurowcu, gdzie mieści się moja redakcja.

Utknęliśmy około dwudziestego piętra. Mamy awarię. Dziw-

ne, spośród pięciu aparatów czynny jest tylko mój. Zadzwoń

proszę na policję w Sacramento, niech nas wreszcie wyciągną.

W kabinie nie działa żaden przycisk, nawet ten z alarmowym

połączeniem telefonicznym! Słyszysz mnie?

187

– Mitch?! Mitch! Cieszę się, że żyjesz! Coś przerywało, nie dosłyszałem – gdzie jesteś? Nie słyszę. . Słuchaj, jeśli mnie słyszysz, stało się coś strasznego! Na południe od Salt Lake City

uderzyła w ziemię wielka asteroida! Nie ma już tego miasta,

nawet Las Vegas mocno ucierpiało. Centrum Sacramento jest

w ruinie, cudem działa twoja sieć. Dzwonią wszyscy i. . do-

dzwonić... policję.

Mitch słyszał przez chwilę trzaski w słuchawce, a po nich

nastała cisza. I jego sieć przestała działać. Podczas rozmowy

z Arturem w słabej poświacie emitowanej przez ekran apa-

ratu widział wpatrujące się w niego napięte twarze pozosta-

łych pasażerów. Przez krótką chwilę zastanawiał się – co ma

im powiedzieć, by nie wywołać paniki. Artur pewnie nie usły-

szał, gdzie jestem – pomyślał. Wielka katastrofa. Poszkodowa-

nych są miliony, cóż więc znaczy los kilku osób uwięzionych

w jakiejś windzie. Mitch miał wątpliwości, czy głośne wzywa-

nie pomocy ma jakiś sens. Pierwsza myśl po awarii, że mieli

pecha, bo nieszczęście spotkało ich akurat w dzień weekendo-

wy i zacznie się szukanie konserwatora, nie miała już znacze-

nia. Zdał sobie sprawę, że być może w pobliżu nie ma nikogo

żywego, a oczyma wyobraźni zobaczył, jak w przestrzeni ster-

czą ocalałe fragmenty wieżowca, także żelbetowe, naruszone

i niestabilne ściany sąsiadujących ze sobą szybów windowych.

– Co pan usłyszał? Co powiedział pana brat? Zadzwoni po

pomoc? – pytali wszyscy, przekrzykując się nawzajem.

– Proszę państwa, zachowajcie spokój! – zaapelował po-

nownie Mitch. – Zaraz powiem, ale pamiętajcie, panika tylko

nas pogrąży, musimy zachowywać się racjonalnie.

188

– Żyjemy, a już to daje nadzieję. Wasze telefony nie działa-ją, być może chwilowo. Poniżej Salt Lake City uderzyła wielka

asteroida – tam już nie ma życia. Miała kilkaset metrów śred-

nicy. W Sacramento zniszczenia są poważne. Zanim nadej-

dzie pomoc, może upłynąć dużo czasu. Najważniejsze, że służ-

by ratownicze już o nas wiedzą. Słyszeliście, że przekazałem

bratu wiadomość, czekajmy na pomoc. Musimy być cierpliwi.

W kabinie zapanowała cisza. Wszyscy uświadomili sobie,

w jak fatalnym znaleźli się położeniu. Mitch pracował dziś nad

artykułem do poniedziałkowego wydania magazynu Business

Week i miał w ciągu dwóch godzin uzgodnić jego tekst z na-

czelnym. Kogo teraz, w obliczu takiej tragedii mogłoby zain-

teresować to wydanie? – stwierdził z sarkazmem.

– Moja córeczka Britney jest z mamą, jak mam sprawdzić

czy żyją?! – zawołała w przypływie rozpaczy blondynka w gra-

natowym kostiumie i białej bluzce. Uporczywie wpatrywała

się w świecący ekran telefonu Mitcha, który wzięła na chwi-

lę. Popłakała się.

– Nie wytrzymam w tej klatce! – zawołała głośno.

– Niech pani nie krzyczy, nasłuchujmy, może ktoś nas za-

raz odnajdzie, na pewno nas szukają – skomentował Mitch.

Reakcja blondynki zaskoczyła wszystkich. Świadoma uwię-

zienia w małej, zamkniętej przestrzeni wpadła w klaustrofo-

biczną depresję. Położyła się na boku i podkurczyła nogi, nie

mogąc wykrztusić z siebie słowa. Mitch dyskretnie oświetlił ją

telefonem, by ocenić sytuację. Leżała jak sparaliżowana i nie

otwierała oczu.

189

– Jesteśmy uwięzieni w betonie, to pułapka bez wyjścia!

Koniec z nami! – krzyknął młody mężczyzna w brązowej ma-

rynarce.

– Nie mamy jedzenia i wody! Moja dziewczyna wyjechała

do Europy, nikt nie będzie mnie szukać, moi starzy nie żyją.

Jasna cholera! Zdechniemy tu, jak Amelia Earhardt, bez kon-

taktu ze światem. Mamy tu dramat jak w World Trade Cen-

ter – wiecie, że tam w windach zginęło dwieście osób?! Do-

okoła są pewnie zgliszcza, więc kto po nas przyjdzie?! Chcę

zapalić papierosa, ale wiem, że mi nie pozwolicie, do pioruna!

Drugi z młodych mężczyzn przeklął szpetnie. A po chwi-

li powiedział:

– Nie umówiłem się na weekend, bo planowałem się wy-

spać. Świat zbzikował – to kara dla ludzkości za dehumaniza-

cję! Pieprzone komputery nas nie ostrzegły! Mamy więc swo-

je kretyńskie halloween! Czujecie, że robi się coraz zimniej?!

Za chwilę będziemy szczękać zębami!

Zrezygnowany usiadł na podłodze, oparł łokcie na kola-

nach i objął dłońmi opuszczoną nisko głowę. Po chwili ode-

zwał się niespodziewanie do brunetki siedzącej obok niego:

– Pani Diano, mam na imię Alan. Od ponad roku widuję

panią niemal codziennie. I marzę, by panią poznać.

Było ciemno, ale Mitch usłyszał, że kobieta siedząca obok

tego faceta drgnęła i podciągnęła stopy ku sobie. Dało się za-

uważyć, że gość mówi ze ściśniętym z przejęcia gardłem, mimo

tego kontynuował swoją wypowiedź:

– Kilka miesięcy temu, podczas jakiejś konferencji, nosi-

ła pani przypięty identyfikator, stąd znam imię. Jestem panią

zauroczony, ale przez nieśmiałość nigdy nie podszedłem, by

190

się przedstawić i porozmawiać. Jeśli teraz bym tego nie zrobił, byłbym największym frajerem i nigdy bym sobie tego nie

wybaczył. Mam tylko jedną prośbę, proszę mi obiecać, że jeśli

ujdziemy stąd z życiem, skorzysta pani z mojego zaproszenia

i pójdziemy razem na kolację do Kitchen Restaurant.

To ci dopiero historia, ciekawe co mu odpowie, pomyślał

Mitch. Musiała walnąć asteroida, żeby facet zebrał się na odwagę.

– Alan, nie mówię nie, ale musisz powtórzyć zaproszenie,

jak już będzie po wszystkim. Dla ułatwienia dodam, że lubię

frezje – odpowiedziała Diana.

– W porządku Diana, umowa stoi – odpowiedział Alan

z wyraźną ulgą.

Nie zwlekał z odpowiedzią, chłopu naprawdę zależy – uznał

Mitch. Atmosfera stała się mniej napięta. Mitch był wdzięcz-

ny Dianie za tę odpowiedź i szczerze podziwiał, że zdobyła się

na żartobliwy ton.

– Alan ma rację, to nie lato, na zewnątrz jest chłodno –

stwierdził Mitch. Ten chłód może oznaczać jedno – przynaj-

mniej część budynku nie istnieje, ogrzewanie i inne media

nie działają, a do szybu windy wpada bezpośrednio powie-

trze z zewnątrz.

Wtedy po raz pierwszy odezwał się starszy pan. Mówił

wolno i cicho, spokojnym tonem, czym zaskoczył wszystkich.

– Jestem dobrej myśli – oznajmił z przekonaniem. – Po

pierwsze, żyjemy i nie jesteśmy ranni, więc póki co – nie jest

źle. Żona będzie próbowała mnie odnaleźć. Córka i syn miesz-

kają na Wschodnim Wybrzeżu, z pewnością też będą mnie po-

szukiwać. Nie traćmy nadziei. Po drugie, przed chwilą zrobi-

łem zakupy w McDonald’s. Nigdy tego nie robię podczas pra-

191

cy, więc traktujcie to jako dobry znak od losu. Planowałem zaraz ruszyć autem w dłuższą trasę. Jechałem tylko zabrać coś

z biurka, wyłączyć sprzęt elektroniczny i zjechać do garażu.

– Proszę mi poświecić – poprosił i po chwili wyjął z tecz-

ki plastikową torbę wypełnioną fast foodem – były przysma-

ki z kurczaka, wołowiny i ryby. Nawet trzy chicken boxy, no

i to, co najważniejsze – dwie butelki coca-coli. – Podzielimy

się, jakoś przetrzymamy.

I zwracając się do Mitcha, powiedział:

– Proponuję, by pan i wszyscy państwo sprawdzali od cza-

su do czasu swoje sieci w telefonie. Jeśli któraś zadziała, miej-my przygotowany jeden najważniejszy numer, z którym chce-

my się połączyć.

Część druga

Artur zastanawiał się, skąd dzwonił brat. Często pracował

po południu w wydawnictwie, było prawdopodobne, że był tam

w chwili tragedi . Śledził na CNN i przez internet widok cen-

tralnego dystryktu biznesowego miasta, prezentowany z dro-

nów latających nad Sacramento. Ogrom zniszczeń przerażał.

Uruchomiono kontakty telefoniczne – numery informacyjne

i alarmowe oraz specjalne adresy mejlowe. Nieustannie zgła-

szano zaginionych. Na Zachodnim Wybrzeżu panował total-

ny chaos. Rannych przewożono z wielkich miast do sąsiednich

małych miejscowości, w których przetrwały placówki medycz-

ne, najczęściej mieszczące się w parterowych obiektach. Ofiary

kataklizmu umieszczano w workach, które układano na ziemi.

Brak prądu i wody stanowił kolosalny problem. Centra zarzą-

dzania kryzysowego ulokowane na Zachodnim Wybrzeżu do-

192

tknął paraliż i pomoc nie nadążała na czas. W całych Stanach organizowano ekipy ratunkowe i wsparcie humanitarne dla

Utah i Kaliforni . Najnowsze informacje o uderzeniu asteroidy

były wstrząsające. Zbombardowała okolicę Fairfield pod kątem

45 stopni, lecąc z prędkością około 31 kilometrów na sekundę.

Krater, który powstał w miejscu zderzenia z Ziemią ma śred-

nicę około sześciu kilometrów i głębokość siedemset metrów.

Asteroida musiała mieć co najmniej półkilometrową średnicę.

W promieniu dwustu kilometrów wstrząs powalił większość

budynków i budowli, zniknęła cała infrastruktura niezbędna do

życia. Duże zniszczenia zanotowano na obszarze o promieniu

półtora tysiąca kilometrów od epicentrum. Zabudowa, media,

komunikacja stanu Utah praktycznie przestały istnieć. Kontak-

tu z gubernatorem i władzami nie udało się nawiązać.

Doniesienia z Sacramento, stolicy stanu Kalifornia mó-

wiły o zawaleniu się kilku wieżowców i setek mniejszych bu-

dynków oraz wielu ofiarach. Siła wstrząsów wyniosła 7,1 stop-

nia w skali Richtera. W serwisach podkreślano, że gdyby kata-

strofa nastąpiła w dzień roboczy, ofiar byłoby znacznie więcej.

Artur szukał najświeższych informacji o największym drapa-

czu Sacramento, w którym mieści się redakcja Business Week.

Z obrazu na żywo z kamer w dronach dostrzegł częściowo za-

chowany główny szkielet trzydziestopiętrowego Wells Fargo

Center. Nie umiał ocenić, jakie jest prawdopodobieństwo, że

ktoś w nim przeżył.

Część trzecia

Mężczyźni podejmowali próby otwarcia drzwi windy, aby

zobaczyć, czy istnieje jakaś droga ucieczki. Młodzi faceci stara-193

li się je rozsunąć – bez rezultatu. Nie udało się otworzyć przysłony otworu ewakuacyjnego w suficie. Obciążenie gruzem

oraz przechył i deformacje na skutek uderzeń i wstrząsów spo-

wodowały zaklinowanie się jej ruchomych elementów. Mieli

świadomość, że niebezpiecznie jest opuszczać dźwig osobowy,

wchodząc do szybu, ale wobec braku pomocy z zewnątrz byli

na to gotowi. Znaleźli się jednak w pułapce bez wyjścia. Otwo-

rzyli niewielkie, stalowe drzwiczki przysłaniające telefon i system alarmowy. Urządzenia nie działały z powodu braku awa-

ryjnego zasilania. Przy drzwiach, na ścianie, w czterech piono-

wych kolumnach ulokowano ze czterdzieści okrągłych przy-

cisków, żaden nie reagował. Z zewnątrz wciąż nie dochodzi-

ły jakiekolwiek odgłosy. Dopiero po godzinie uwięzieni pasa-

żerowie usłyszeli stłumione syreny i inne sygnały alarmowe,

lecz nie umieli określić źródła ich pochodzenia. Mogli zgady-

wać, że dobiegają ze znajdujących się w pobliżu ambulansów,

wozów policyjnych i straży pożarnej. To wlało trochę otuchy

w ich serca. Fakt, że utknęli w najwyższym, sto trzydziestome-

trowym drapaczu chmur w mieście, który miał aż trzynaście

elewatorów, nie pozostał niezauważony. Czy nasza winda jest

tą pechową trzynastą? – pomyślał Mitch. Czy na odwrót – jest

jedyną, która ocalała?

Wszyscy usiedli na podłodze kabiny, opierając się plecami

o jej ściany. Z jednym wyjątkiem – zestresowana blondynka

nadal leżała na boku i pojękiwała co jakiś czas. Kontakt z nią

był ograniczony. Lepiej pozostawić ją samej sobie, w obawie

przed napadem szału albo inną agresywną reakcją – uznał

Mitch. Upływały kolejne kwadranse. Na chwilę w jednym

z telefonów włączono opcję latarki, co umożliwiło starszemu

194

panu rozdzielenie jedzenia na sześć porcji. Postanowili rozlać część coli z jednej z butelek do plastikowych pojemników po

fast foodach. Jedli powoli i oszczędnie, nikt nie wiedział, jak

długo potrwa ta gehenna.

Mitch dostrzegł, że Alan trzyma w ręce dłoń Diany. Upły-

wała piąta godzina od apokalipsy. Pomyślał, że mają szczę-

ście – bo dopływ chłodnego powietrza z szybu, wobec braku

wentylacji, ratował ich przed przegrzaniem i zasłabnięciem

z braku tlenu. Czas wlókł się niemiłosiernie. Siedzenie rów-

nież okazało się uciążliwe, więc położyli się na podłodze, z rę-

kami pod głową. Na zegarku Mitcha godzinowa wskazówka

przekroczyła północ.

Nagle, gdy siedzieli znużeni, pogrążeni w mroku i ciszy,

zadzwonił jeden z telefonów. Młody facet w brązowej mary-

narce odebrał połączenie.

– Becky, to ty? – zawołał. – Cieszę się, że doleciałaś do Pary-

ża! A więc wiesz co się stało! Słuchaj, jestem uwięziony w win-

dzie, w pracy, w wieżowcu na dwudziestym piętrze. Jest tu ze

mną pięć osób, dzwoń proszę po pomoc, od ośmiu godzin nie

mamy z nikim kontaktu!... Obiecujesz?! Dzięki, kocham Cię!

Rozległy się trzaski, a jedna kreska zasięgu, która była jesz-

cze widoczna przez kilka sekund, zniknęła. Mitch doszedł do

wniosku, że trwają usilne starania, by przywrócić łączność, co

mogłoby uratować mnóstwo osób, których miejsce uwięzienia

pozostawało nieznane. Należało to zrobić, zanim większości

zaginionych samoistnie wyczerpią się akumulatory. Telefon

z Paryża nie wlał wielkiej otuchy w serca uwięzionych. Służby

przecież wiedziały o ich nieszczęściu. Byli zbyt zgnębieni psy-

chicznie i wyczerpani fizycznie, by okazać nawet cień radości.

195

Co robić, jeśli winda urwie się i spadnie? rozważał Mitch.

Czy stać z ugiętymi kolanami gotowymi do absorbowania

wstrząsu, jak spadochroniarz? Teoretycznie nastąpi jakaś amor-

tyzacja, ale nogi wygną się gwałtownie, a do tego nastąpi sil-

ne uderzenie miednicą w podłogę. Może właśnie w tej pozycji

kolana, nogi i kręgosłup będą narażone na ryzyko większych

urazów? A co z głową i szyją? – nastąpi złamanie kręgów? Być

może taka pozycja – równoległa do pionowej linii siły ciąże-

nia – zwiększa ryzyko złamania kości, ich zgniotu o podło-

gę pod wysokim obciążeniem masy i przyspieszenia. Stopy

mają zbyt małą powierzchnię, by bez urazów zamortyzować

uderzenie masy ciała spotęgowane przyspieszeniem. W koń-

cu Mitch doszedł do wniosku, że najlepiej jest leżeć płasko

na plecach na podłodze i osłonić czymś twarz i głowę w celu

ochrony przed lecącymi fragmentami sufitu czy podłogi. Ka-

bina na pewno roztrzaska się. Uderzenie o podłoże w pozycji

leżącej spowoduje, że siła obciążenia będzie rozłożona rów-

nomiernie na całym ciele. Kręgosłup i długie kości ustawio-

ne prostopadle do kierunku uderzenia będą lepiej chronione

przed zgnieceniem i mniej narażone na uszkodzenia. Na ile jed-

nak mają sens takie rozważania? – pomyślał Mitch. Czy trzeba

w ogóle przygotowywać się na taką ewentualność? – nie umiał

sobie odpowiedzieć na tak postawione pytania.

Oby wybawienie przyszło, zanim cały szyb runie na ziemię

z windą w środku. Prawda jest okrutna, skonstatował, mamy

zero kontroli nad przebiegiem zdarzeń. Statystycznie windy

są bardzo bezpieczne, tak długo, jak ich funkcje bezpieczeń-

stwa działają prawidłowo i pasażerowie pozostają wewnątrz.

Czytał kiedyś, że w Stanach w windach ginie rocznie mniej

196

niż trzydzieści osób, za to podczas upadków ze schodów – ty-siąc sześćset. Ale cóż, reguła nie dotyczy globalnych katastrof.

Nawet ta konstrukcja z końca XX wieku okazała się za słaba

wobec niszczycielskiej mocy uderzenia z kosmosu.

Spali, gdy nagle rozległ się ryk silników helikoptera, dobie-

gający gdzieś z góry. Wstali, czekając na to, co nastąpi.

Mitch domyślił się, że być może ratownicy podejmą pró-

bę transportowania uwięzionych w windzie na szczyt szybu,

a potem do śmigłowca. Szybko wyliczył, że jeśli są na dwu-

dziestym piętrze, to od maszynowni dźwigu dzieli ich ze czter-

dzieści metrów. Zadał sobie wiele pytań: co z dachem, który

przykrywa szyb, czy pozostał na swoim miejscu? Czy maszy-

nownia jest teraz pod otwartym niebem, czy też trzeba przez

nią wydostać się na dach? Wszyscy czekali w napięciu na dal-

szy bieg zdarzeń.

Część czwarta

Artur otrzymał mejla z centrum dyspozycyjnego przed

szóstą rano, gdy akcja ratunkowa w Sacramento trwała od pół

godziny. Nie wiedział, w której z wind znajdował się Mitch.

Szansa na ocalenie brata wynosiła jak jeden do pięciu. Ze sto-

licy Kalifornii informowano, że w nocy ekipy ratunkowe po-

dejmą próbę wydostania ludzi z trzech wind w budynku Wel s

Fargo Center. Pozostałe dziesięć szybów windowych zawali-

ło się całkowicie, grzebiąc w gruzach pasażerów. Akcja będzie

niezwykle skomplikowana. Zniszczona jest znaczna część da-

chu. Ratownicy muszą dostać się do maszynowni, następnie

do kabiny i stamtąd wyciągarką podnosić poszkodowanych.

Ryzyko będzie ogromne, ponieważ trzon budynku wraz z szy-

197

bami jest przechylony i grozi zawaleniem. Zaczęli akcję o drugiej, mimo panujących ciemności.

Niebezpieczeństwo potęgowały strugi powietrza wywoła-

ne przez helikopter, które mogły wprowadzić w drgania na-

ruszoną konstrukcję – a właściwie resztki tego, co po niej zo-

stało. Opuszczenie ratowników do zrujnowanego budynku

narażało ich na śmierć. Aby instalować wciągarki w szybach,

musieli odpiąć liny, na których opuszczono ich ze śmigłowca.

Dwóch ratowników przy wciągarce, jeden w szybie dźwigo-

wym – taką otrzymali instrukcję. Nachylenie szybu stanowiło

dodatkowe utrudnienie. Opuszczany w nim ratownik musiał

odbijać się nogami od popękanych ścian.

Artur obserwował obrazy z kamer. Silne reflektory zamo-

cowane na helikopterze rozświetlały szczyt gmachu i teren

wokół. Mnóstwo ludzi obserwowało akcję z dużej odległości,

stojąc tuż za taśmami odgradzającymi niebezpieczny obszar.

Wśród tłumu gapiów byli – czekający z nadzieją – członkowie

rodzin osób zaginionych, nie figurujących na weryfikowanych

listach odnalezionych. Ambulanse czekały na rannych i ofiary

wydobywane z gruzów. Mimo nocnej pory media na żywo re-

lacjonowały przebieg dramatycznych wydarzeń. Newsy prze-

suwające się na paskach ekranów telewizorów informowały

o tragicznych skutkach uderzenia asteroidy w Utah i sąsied-

nich stanach, szczególnie w Kalifornii.

Część piąta

Ktoś stał na dachu windy i usiłował usunąć jakieś odpad-

ki i kawałki metalu. Dochodził odgłos zrzucanych poza kabi-

nę elementów i gruzu. Usłyszeli męski głos:

198

– Mówi strażak ratownik. Czy jest ktoś w windzie?

Odpowiedział mu niekontrolowany, zbiorowy okrzyk po-

twierdzenia.

– Ile jest osób?

Po uzyskaniu odpowiedzi poinformował:

– Spróbuję odblokować pokrywę – proszę przesunąć się

na skraj kabiny.

Wszyscy, w tym blondynka w granatowym kostiumie i bia-

łej bluzce, posłusznie wykonali polecenie. Po chwili w otwo-

rze ukazała się twarz strażaka w hełmie i światło latarki wpa-

dło do kabiny:

– Proszę pierwszą osobę! Należy usiąść w siedzisku, zało-

żyć i zapiąć szelki, a wokół ciała zaciągnąć wszystkie pasy. Najpierw kobiety!

Blondynka, dotychczas niemal nieobecna, już wsiadała

do siedziska. Mężczyźni pomogli jej pozapinać pasy. Ratow-

nik przekazał przez radiotelefon sygnał, by rozpoczęto wycią-

ganie. Po chwili kobieta w jego asyście powoli powędrowa-

ła w górę szybu. Po kilkunastu minutach przejęli ją ratowni-

cy operujący wciągarką i została przemieszczona do siedziska

podwieszonego na linie do śmigłowca. Po upływie kolejnych

siedmiu minut blondynkę opuszczono na ziemię przy ambu-

lansie i niezwłocznie zabrano do szpitala. Operację powtórzo-

no i pani Diana, wymarzona sympatia Alana, została bezpiecz-

nie przetransportowana do karetki.

W kabinie windy pozostało czterech mężczyzn. Nieoczeki-

wanie we wszystkich telefonach pojawiła się łączność. Stwier-

dzili ten fakt, sprawdzając je odruchowo, gdy sygnał SMS-a za-

brzmiał w jednej z komórek. Starszy pan patrzył przez chwi-

199

lę na ekran, po czym osunął się na podłogę i siedział półprzytomny, ciężko łapiąc powietrze. Aparat wysunął mu się z ręki

i upadł. Mitch i Alan pochylili się, by ocenić, czy seniorowi po-trzebna jest pomoc. Tymczasem facet w brązowej marynarce

podniósł z podłogi jego telefon i przeczytał treść SMS-a. Fede-

ralna Agencja Zarządzania Kryzysowego z przykrością infor-

mowała o prawdopodobnej śmierci żony pana Franka Johnso-

na. Jej ciało i dokumenty osobiste znaleziono w ruinach mar-

ketu. Agencja prosi pana F. Johnsona o skontaktowanie się ze

służbami pod wskazanym numerem telefonu w celu ustalenia

miejsca i godziny przeprowadzenia procedury identyfikacji.

Tymczasem w kabinie windy znów pojawiło się siedzisko

i nie można było zwlekać. Facet w brązowej marynarce prze-

kazał Mitchowi telefon pana Johnsona, wykonując przy tym

ruch kciukiem do dołu i zapiął pasy. W windzie pozostało ich

trzech. Dla Mitcha stało się jasne, że następnego odeślą na górę pana Johnsona. Zasłabł, więc jako ostatnia osoba nie poradził-

by sobie z samodzielnym zapięciem pasów. Po kolejnych dwu-

dziestu minutach Mitch i Alan wyekspediowali w górę star-

szego pana asekurowanego przez strażaka. Oczekiwanie na

siedzisko ciągnęło się w nieskończoność. O tym, który z nich

pojedzie następny, postanowili zdecydować, ciągnąc zapałki.

Telefon od Cindy przeszkodził w zapałczanej loteri . Mitch

odetchnął z ulgą – była bezpieczna. Zorientował się, że nie mia-

ła kontaktu z Arturem. Nie chcąc, by się denerwowała, nic jej

nie powiedział o sytuacji, w jakiej się znajduje. Potwierdził,

że będzie w domu za godzinę. Alan nie miał tak silnych ner-

wów. Gdy drżącą ręką wyciągnął dłuższą zapałkę, nie potra-

fił ukryć uczucia ulgi.

200

Transport Franka Johnsona przebiegł z problemami, bo siedzisko powróciło do kabiny dopiero po pół godzinie, gdy do-

chodziła piąta rano. Strażak ratownik, wiszący nad otworem

w dachu kabiny, prosił, by nie zwlekać ani sekundy – otrzy-

mał ostrzeżenie przez radiotelefon, że szyb traci stabilność.

Gdy Alan sadowił się w siedzisku, cały szyb zadrżał, a wraz

z nim kabina, która ponownie obsunęła się nieco w dół. Stra-

żak przekazał pilną wiadomość na górę:

– Wyciągajcie mnie natychmiast, nie ma czasu i dodał –

ostatni dwaj pojadą razem!

– We trzech damy radę ich wyciągnąć! – po czym rzu-

cił Mitchowi szeroki pas, który należało podczepić nad sie-

dziskiem Alana, usiąść w nim i przytrzymywać się jego sze-

lek. Sczepieni ze sobą czekali, aż strażak dołączy do kolegów

i rozpoczną ruch do góry. W trakcie podnoszenia Mitch silnie

otarł rękę o krawędź otworu w dachu kabiny. Trzech straża-

ków z wielkim wysiłkiem wyciągało ich na górę, robiąc krót-

kie przerwy. Mitch zobaczył, że żelbetowe ściany są zrujno-

wane i rzeczywiście szybowi grozi w każdej chwili zawalenie.

Po blisko dwudziestu minutach przejęli ich strażacy. Mitch

i Alan poszybowali w powietrzu, podczepieni do lin opusz-

czonych z helikoptera. Po ewakuacji pasażerów przyszła ko-

lej na ekipę ratunkową. W niecałe pół godziny po zakończe-

niu akcji w szybie windy numer siedem cały trzon konstruk-

cji budynku – wraz z trzema szybami – zawalił się, a niektóre

jego fragmenty spadły blisko ludzi – tuż przed odgradzający-

mi taśmami bezpieczeństwa.

Był świt. W serwisach informacyjnych podkreślono boha-

terską postawę strażaków. Ocalono pasażerów dwóch wind

201

z trzech częściowo ocalałych szybów. Do kabiny trzeciego dźwigu nie można było dotrzeć, została przygnieciona wielkimi fragmentami gruzu podczas katastrofy. Żaden z jej pasa-

żerów nie dawał oznak życia.

Część szósta

Trzy godziny po katastrofie prezydent wygłosił piętnasto-

minutowe orędzie do narodu, przedstawiając pierwsze, dra-

matyczne dane o rozmiarach klęski. Ogłosił bezterminowy

stan wyjątkowy oraz tygodniową żałobę narodową w związ-

ku ze śmiercią wielu milionów obywateli. Z całego świata na-

pływały kondolencje i oferty specjalistycznej pomocy ratun-

kowej i humanitarnej.

W trzy tygodnie po tragicznej katastrofie Agencja Kosmicz-

na NASA oraz Departament Energii i Sił Powietrznych USA

wydały specjalny komunikat dotyczący przebiegu katastrofy.

Asteroida zaczęła pękać, będąc na wysokości siedemdziesię-

ciu kilometrów nad powierzchnią Ziemi. Mniejsze odłamki,

które oderwały się od głównej skały podczas przelotu przez

atmosferę, dotarły do powierzchni Ziemi po około pięciu mi-

nutach i trzydziestu sekundach od uderzenia. Były maleńkie,

stanowiły kosmiczny pył. Nastąpiło znaczące promieniowa-

nie termiczne, a po około dwóch minutach od uderzenia po-

jawiły się drgania skorupy ziemskiej – trzęsienie ziemi o sile

7,1 stopnia w skali Richtera.

Fala uderzeniowa w powietrzu była silna, niemniej nie zdo-

łała wybić Ziemi z jej aktualnej orbity. Pojawiła się po oko-

ło dwudziestu pięciu minutach i poruszała się z dużą prędko-

202

ścią. Hałas wytworzony przez uderzenie tej fali w otaczające powietrze miał natężenie 78 decybeli.

Agencja kosmiczna NASA zawsze była świadoma obecno-

ści blisko siedmiuset obiektów znajdujących się w pobliżu Zie-

mi, z których każdy miał hipotetyczną, choć znikomą szansę

uderzenia w naszą planetę. Fakt braku rozpoznania zagroże-

nia jest przedmiotem śledztwa, w które zostały zaangażowane

wszystkie agencje rządowe USA. Nowym zadaniem amerykań-

skiego Departamentu Energi i Sił Powietrznych jest przeszko-

lenie jednostek interwencyjnych na wypadek wykrycia astero-

idy na kursie kolizyjnym z Ziemią. W ocenie Centrum ds. Bli-

skich Obiektów NASA należy nieustannie kontynuować po-

szukiwania planetoid, by w przypadku wykrycia zagrożenia

zmierzającego w naszym kierunku móc wystarczająco wcze-

śnie podjąć skuteczne przeciwdziałania.

Gdyby jednak, mimo wszelkich wysiłków, nie udało się

zapobiec kolejnej katastrofie, CNN ma przygotowaną muzy-

kę i pożegnalną audycję na wypadek końca świata.

203

Tylko muzyka

I believe in music. I believe in love.

Część pierwsza

Nicolas pił wino i patrzył w stronę parku. Kawiarniany sto-

lik i miejski ogród oddzielała wąska jezdnia. Zaintrygowała go

dziewczyna siedząca na ławce. Nie poruszała się od wielu mi-

nut. Odniósł wrażenie, że uśpiona patrzy w dal. Było w tym coś

niepokojącego. Jej splecione dłonie spoczywały na udach. Miała

na sobie letnią bladoniebieską sukienkę z wąskimi ramiączkami

i dużym dekoltem. Widział bladą skórę jej rąk i ramion. Dziwne,

pomyślał, już lato w pełni, a jej ciało nie zaznało promieni słoń-

ca. Zadał sobie pytanie: co robiła przez ostatnie miesiące, skoro uniknęła opalenizny? Czyżby w ogóle nie chodziła po ulicach?

W myślach powtarzał swoją partię na wiolonczeli w Bolero

Ravela. Dzisiejsza próba z orkiestrą była najważniejsza. Kwin-

tet smyczkowy spisywał się bez zarzutu. Zresztą nikt z 26-oso-

bowego składu nie zawodził zaufania dyrygenta. Lubił Bole-

ro, proste wariacje jednego 18-taktowego tematu i narastają-

cą dynamikę stylizowanego tańca hiszpańskiego, kiedy do or-

kiestry stopniowo dołączają kolejne instrumenty.

Sączył wino, obserwował blondynkę, snuł swoje muzyczne

przemyślenia i wtedy stało się coś nieoczekiwanego. Jakiś podro-

207

stek przechodzący parkową alejką chwycił torebkę, którą dziewczyna położyła obok siebie i szybko oddalał się, przyspieszając

kroku. Nicolas, nie namyślając się ani przez moment, rzucił się

w pościg za złodziejem. Przebiegł ulicę tuż przed maską prze-

jeżdżającej taksówki i pędził przez park śladem uciekiniera. Gdy przebiegał obok dziewczyny, spostrzegł, że mogła nie zauwa-

żyć kradzieży. Miała półprzymknięte oczy i sprawiała wraże-

nie nieobecnej. Nicolas wiedział, że złodziejaszek nie ma z nim

żadnych szans. Nie grał w kosza ani w siatkówkę, jak większość

kolegów z uczelni, tylko po to, by mieć wpis w indeksie. Z za-

miłowania trenował średnie dystanse w sekcji lekkoatletycznej.

– Oddaj torebkę, złodzieju! – zawołał donośnie.

Po kilkudziesięciu sekundach dogonił rabusia, który chcąc

uniknąć schwytania, rzucił torebkę na trawę.

Nicolas podniósł torebkę i zobaczył, że oprych nie zdążył

jej otworzyć. Oba suwaki były zasunięte. Zrezygnował z dal-

szego pościgu, uznając, że podstawowy cel został osiągnięty.

Po co mam narażać się na pchnięcie nożem – pomyślał. Chło-

pak mógł biec na spotkanie ze swoją bandą i zaraz mogli być

w przewadze. Gdy wracając, nie zobaczył blondynki na ławce,

mocno się zdziwił. Gdzie się podziała? – zastanawiał się. Z to-

rebką w ręku przemierzył duży fragment parku. Bez rezultatu.

Dziewczyna jakby zapadła się pod ziemię. Osoby pytane o nią,

po wysłuchaniu opisu jej wyglądu stwierdzały, że nikogo takie-

go nie zauważyły. Nicolas usiadł na ławce w nadziei, że blon-

dynka wkrótce wróci. Po dwudziestu minutach, nie doczekaw-

szy się jej powrotu, wrócił do kawiarni. Kelner, który uprzątnął

szklankę z winem opróżnioną zaledwie do połowy, patrzył na

niego zdziwiony. Widać, pogodził się ze stratą, bo gdy Nico-

208

las zjawił się, zapłacił kartą i dał w gotówce napiwek, uśmiechnął się szeroko.

– Gdzie pan zniknął? – zapytał z ciekawości.

– Goniłem złodzieja, który ukradł dziewczynie torebkę

z ławki w parku.

– I dogonił go pan?

– Nie musiałem, rzucił torebkę na trawę, gdy właśnie mia-

łem go schwytać.

– To ta torebka? – zapytał kelner, patrząc na jego ręce.

– Tak – odparł Nicolas. – Teraz mam problem, bo dziew-

czyna zniknęła. Przepadła bez śladu. Obszedłem park, siedzia-

łem na tej samej ławce i nic. Młoda blondynka, z długimi wło-

sami, w niebieskiej sukience, może pan ją widział? – zwrócił

się z pytaniem do kelnera.

– Niestety, rzadziej wychodzę na zewnątrz, gdy operuje pa-

lące słońce. Większość gości przebywa wtedy w środku, wolą

klimatyzację od upału.

– Może weszła do kawiarni, by się uspokoić? – zapytał Nicolas.

– Niech pan sprawdzi, ale moim zdaniem jej tam nie ma.

Blondynkę zauważyłbym – dodał z uśmiechem. Wracając

do kawiarni, szczerzył swoje białe zęby, które kontrastowały

z ciemną karnacją ciała.

Grzeczny gość, wygląda na owoc francusko-algierskiej mi-

łości – skonstatował Nicolas. Dziewczyna skomplikowała mi

popołudnie – stwierdził z irytacją, bo do wtorkowej próby or-

kiestry pozostało pół godziny, a akurat tyle potrzebował, by

dotrzeć do domu. A kiedy zdążę się przebrać, wziąć instru-

ment i dojechać do sali? – pomyślał. Spóźnienie murowane.

Już lepiej nie stawić się na próbie – zdecydował i wykonał te-

209

lefon do kolegi, by go usprawiedliwił. Absencja przytrafiła mu się po raz pierwszy.

Nicolas uznał, że nie będzie grzebać w cudzej damskiej to-

rebce na oczach przechodniów. A zgłoszenie sprawy na policji

byłoby kłopotliwe – to zeznania, protokoły i strata czasu. Wło-

żył ją do plastikowej reklamówki, poszedł na przystanek auto-

busu i pojechał do domu, by w spokoju przeprowadzić swoje

prywatne śledztwo. Wszedł do mieszkania i dowiedział się, że

André – jego współlokator i kolega z konserwatorium – wróci

późno. „Może przed północą” – wynikało z tekstu kartki po-

zostawionej na stoliku. A to mogło oznaczać, że wróci nawet

nad ranem. Nicolas bez pośpiechu zrobił sobie zieloną herba-

tę, usiadł w fotelu, podniósł torebkę ze stolika i postawił przed sobą. Była dość ciężka. Rozsunął oba suwaki.

Część druga

W środku nie znalazł tego, czego się spodziewał, a więc:

damskich kosmetyków, perfum, dokumentów, przyborów,

pieniędzy, chusteczek, kluczy, komórki. Torebka nie zawie-

rała niczego, co zwykle noszą kobiety. W każdej z przegródek

znajdowały się po dwie przezroczyste, plastikowe paczki wy-

pełnione drobnymi, niebieskimi kryształami. Nicolas stracił

dech w piersiach. Oglądał seriale o gangach narkotykowych

i ten obraz widział setki razy. Jeśli twórcy filmu Breaking Bad przestrzegali realiów – leżały przed nim cztery 250-gramo-we paczki metamfetaminy. I to jakiej! – krystalicznie czystej.

Strach zajrzał mu w oczy. Cały kilogram. Wpadł w pani-

kę. Chciał natychmiast oddać ten trefny towar, ale nie wie-

dział komu. Dokładnie przeszukał torebkę w nadziei, że znaj-

210

dzie jakąś przydatną wskazówkę, która da mu szansę zwrotu jej zawartości właścicielom. Wiedział o istnieniu wszechobec-nej mafii narkotykowej, ale z koksu nie korzystał. W torebce,

poza czterema paczkami, nie było niczego. Ich właściciel naj-

wyraźniej nie był zainteresowany ujawnianiem swoich danych.

Torebka, wykonana z gładkiej, ciemnogranatowej skóry, nie

wyróżniała się niczym, brakowało nawet znaku firmowego.

Nicolas siedział przerażony. Po raz pierwszy znalazł się

w niebezpiecznej sytuacji, z której nie widział wyjścia. Jak mam zwrócić torebkę, skoro nie wiem komu? – zadawał sobie w kół-

ko retoryczne pytanie. Był bezradny. Żadne zachowanie mają-

ce logiczne uzasadnienie nie przychodziło mu do głowy. Myśl

o telefonie do Monique porzucił niemal natychmiast. Nie może

w aferę, którą sam wywołał, wplątywać swojej dziewczyny. Mają

się spotkać i do tego czasu musi być po sprawie. Po godzinnym

namyśle postanowił wrócić do parku i kawiarni, by raz jeszcze

rozejrzeć się na miejscu. Czekanie w domu na dalszy bieg zda-

rzeń, może nawet wizytę rzezimieszków, uznał za idiotyzm. Coś

musiał zrobić sam, zamiast bezwolnie zdawać się na wyrok losu.

Wspiął się po drabinie i odkręcił śrubę mocującą szeroką rozetkę pod sufitem, maskującą ceramiczną kostkę elektryczną i kable

zasilające duży ośmioramienny żyrandol. Cztery paczki umie-

ścił w mosiężnej rozetce, po czym przesunął ją po rurce w górę,

dociskając do sufitu. Ponownie przykręcił śrubę. Rozetka speł-

niła swoje zadanie. Wyszedł z domu o dwudziestej i wziął tak-

sówkę. Jazda trwała ponad pół godziny, ulice były zakorkowa-

ne. Wszedł do kawiarni z zamiarem odnalezienia kelnera, z któ-

rym rozmawiał. Niestety, od razu zorientował się, że pracowała

inna zmiana. Uznał, że rozmowa z kimkolwiek innym z perso-

211

nelu nie ma sensu. Usiadł przy stoliku, by zamówić kawę. Gdy obsługująca dziewczyna podeszła do niego, zapytał:

– Przepraszam, dzisiaj po południu byłem w kawiarni i roz-

mawiałem z kelnerem, który podał mi wino na tarasie. Miał

ciemną karnację, był wysoki i szczupły, około trzydziestki. Wie

pani, o kogo chodzi?

– Pewnie pyta pan o Marcela, dzisiaj pracował do osiem-

nastej. Wziął wolne do soboty.

– Co za pech – powiedział Nicolas. – Jestem muzykiem,

obiecałem mu bilety na piątkowy koncert. Premierowy w Nan-

tes. Niestety, zgubiłem kartkę z jego telefonem i nie mam jak

mu ich przekazać. Czy mógłbym otrzymać do niego kontakt?

– Zwykle nie udzielamy takich informacji, ale... zapytam

szefa – odpowiedziała.

Wróciła po chwili i oznajmiła Nicolasowi, że szef go pro-

si, dodając:

– Proszę iść za mną.

Nicolas znalazł się w niewielkim pokoju bez okien. Za biur-

kiem siedział mężczyzna po pięćdziesiątce, o zmęczonej twa-

rzy i włosach przyprószonych siwizną.

– Proszę przekazać mi bilety, dam je Marcelowi – powie-

dział na wstępie.

– Nie mam ich jeszcze, dlatego bardzo proszę o jego telefon.

Gdy będę je miał, umówię się i sam mu przekażę – odparł Nicolas.

– Obowiązują nas zasady, nie mogę dać panu jego numeru,

nie znam pana. Zróbmy inaczej, proszę podać swój numer, Mar-

cel zadzwoni do pana. Pana godność? To muszę mu przekazać.

Nicolas w jednej chwili stracił grunt pod nogami. Opo-

wiedział zmyśloną historię o biletach, więc podawanie swoje-

212

go numeru i przedstawianie się było absurdem. Gorączkowo szukał wyjścia z fatalnej sytuacji. Przedłużającą się ciszę przerwał dzwonek jego telefonu. Dzwoniła Monique, nieświado-

mie przychodząc mu na ratunek.

– Bardzo przepraszam, wyjdę na chwilę, muszę odebrać –

powiedział do szefa kawiarni i wyszedł na korytarz. Nie ode-

brał połączenia i pobiegł ku wyjściu. Sądził, że udało mu się

niepostrzeżenie opuścić kawiarnię. Złapał taksówkę.

Część trzecia

Roger, właściciel kawiarni Czarny Kot, natychmiast po

zniknięciu nieznajomego zadzwonił do Marcela.

– Marcel, słuchaj, facet był tutaj. Wymyślił historię z bi-

letami dla ciebie, bo chciał dostać twój numer. Odmówiłem.

Dał nogę, gdy poprosiłem o jego numer i nazwisko. Mam za-

pis z kamer, jak zwiewa z kawiarni. Wsiadł w taksówkę, nu-

mer zapisaliśmy. Zaraz sprawdzę, dokąd jedzie. Gość wyglądał

na mocno przestraszonego. Powiedz mi jeszcze raz, to ważne,

o co pytał ciebie ten diler, Max?

– Opisałem mu wygląd nieznajomego, przytoczyłem treść

rozmowy o torbie i blondynie. Gość chwalił się, że zapobiegł

kradzieży. Nie mógł zrozumieć, dlaczego okradziona zniknę-

ła, szukał jej, chciał zwrócić własność. Nie miał pojęcia, w co

się wplątał, to jasne. Ale teraz już wie. Nieznajomy płacił kar-

tą – podałem Maxowi dane transakcji. Pewnie już ma jego per-

sonalia i adres. Miejmy nadzieję, że gdy odzyskają towar, da-

dzą mu spokój. Chyba zrozumieli, że nie jest z brygady anty-

narkotykowej, policji ani z konkurencji.

213

– Dobra, na razie masz wolne do soboty. Wrócisz, jak sprawa się rozwiąże. Dam ci znać. Nie chcę narażać interesu przez

tę głupią historię. Powiedziałeś Maxowi prawdę, miejmy na-

dzieję, że nie będzie tu węszył. Przekażę Lucowi, by przez ja-

kiś czas przestali tu oferować metę. Żadnych działek! Nie chcę

kłopotów. Trzymaj się!

Po rozmowie z kolegą z korporacji, Roger, szef kawiarni,

znał już adres domu, do którego pojechała taksówka, która

o 20.53 ruszyła spod kawiarni. Podzielił się tą wiedzą z Luciem.

Część czwarta

Nicolas zmienił zamiar i zamiast do domu pojechał do Mo-

nique. Wiedziała, że próba orkiestry skończy się o ósmej i na

pewno czekała na niego. Umawiali się, że postara się wpaść,

więc chciał dotrzymać słowa, nie wzbudzając żadnych podej-

rzeń. Musiał uspokoić się i postarać zebrać myśli. Rozmowa

w kawiarni była dziwna, był o włos od ujawnienia numeru wła-

snego telefonu i nazwiska.

Monique na powitanie objęła go czule i pocałowała – co

z trudem jej odwzajemnił. Gdy usiedli do kolacji nie słuchał

uważnie jej słów. Zapytany nagle: „co o tym myśli?” nie wie-

dział, o co chodzi. Rozmowa nie kleiła się, więc zapytała go

wprost, czy ma jakiś kłopot. Wyłgał się problemami na pró-

bie, co nie zabrzmiało wiarygodnie. O dziesiątej, tłumacząc

się zmęczeniem, pożegnał się z Monique i pojechał do domu.

Wchodząc do klatki, spojrzał na zegarek. Do jedenastej bra-

kowało dwudziestu minut. Ogarnął go niepokój. W windzie

zamiast czwórki nacisnął piątkę, by nie natknąć się na niepro-

szonych gości. Wysiadł i bezszelestnie zszedł kilka stopni w dół, 214

by sprawdzić, czy nie dzieje się coś niepokojącego. Nie zauwa-

żył niczego podejrzanego. Wsunął klucz do zamka, ale okaza-

ło się, że drzwi do jego mieszkania nie są zamknięte. Uchy-

lił je powoli. W domu panował niesamowity bałagan. Fotele

były poprzewracane, z szaf wyrzucono wszystko. Na podło-

dze leżały szuflady odwrócone do góry dnem, a w kuchni wa-

lały się garnki i naczynia. Lampa w salonie wisiała nienaru-

szona. Rozetka nadal skrywała swój sekret. Poszedł do łazien-

ki, żeby umyć twarz i dojść do siebie. Na ceramicznej podło-

dze leżał André. Krew płynęła z rany na jego głowie. Miał za-

mknięte oczy, wydawał się nieprzytomny. Nicolas chwycił go

za rękę i wyczuł słaby puls. Przykleił na ranę szeroki plaster,

by zatamować krwotok. Zadzwonił po pogotowie, zgłaszając

nieszczęśliwy wypadek. Natychmiast przystąpił do porządko-

wania mieszkania, by ukryć ślady włamania i napadu. Rzeczy

nieskładnie powrzucał do szaf, aby nie walały się na podłodze.

Gdy lekarz i ratownicy medyczni weszli do apartamentu, pa-

nował w nim względny porządek. Niewielki rozgardiasz moż-

na było kojarzyć z faktem obecności w męskim gospodarstwie.

Nicolas oświadczył, że André, swojego współlokatora, zna-

lazł w łazience. Prawdopodobnie zemdlał i uderzył się. Nie ru-

szał go, by nie uczynić większej krzywdy. Nie wiedział, jak dłu-

go kolega leżał w łazience. Po pogotowie zadzwonił natych-

miast, jak przyszedł do domu.

Ekipa medyczna po stwierdzeniu, że pacjent żyje, ale jest

nieprzytomny, ułożyła André na noszach. Ratownik zabrał

jego paszport, zostawił Nicolasowi dane szpitala, spisał dane

oraz numer telefonu. Na pytanie o rodzinę poszkodowanego,

Nicolas nie potrafił udzielić odpowiedzi. Wiedział jedynie, że

215

jego rodzice mieszkają w Lille. Obiecał odszukać kontakt i zawiadomić ich o nieszczęśliwym wypadku. Karetka z André od-

jechała na sygnale i Nicolas został sam.

Dzisiaj raczej nie wrócą – ocenił prawdopodobieństwo ko-

lejnego najścia przez gang. Nadal dręczyła go myśl, jak zwró-

cić metę mafiosom. Wciąż nie wiedział, kim są ani gdzie ich

szukać. Musiał czekać na ruch z ich strony. O drugiej w nocy

zabrzęczała komórka. Z nieznanego numeru otrzymał SMS-a

z ultimatum. Polecono mu wyjść z domu z towarem o trzeciej

w nocy i iść w stronę najbliższej stacji metra. „To twoja ostat-

nia szansa” napisano na końcu wiadomości.

Nicolas wszedł na drabinę i wydostał z rozetki metamfeta-

minę. Paczki włożył z powrotem do torby. I czekał. Czas pły-

nął wolno. Napięcie potęgował fakt, że nie mógł przewidzieć,

co się wydarzy. Punktualnie o trzeciej wyszedł z bramy swoje-

go domu i skierował do stacji metra. Mijał drugą przecznicę,

gdy pojawił się przy nim motocykl. Gość w czarnej skórzanej

kurtce i kasku o stalowym kolorze nagle zajechał mu drogę.

– Nicolas, oddaj towar! – powiedział.

Bez słowa przekazał mu torebkę. Motocyklista zajrzał do

środka, po czym wrzucił ją do swojego plecaka i starannie za-

sunął suwak. Zniknął natychmiast za rogiem, a całe zdarzenie

trwało kilka sekund. Nicolas przez chwilę stał oszołomiony,

po czym ruszył w drogę powrotną.

Część piąta

Wydarzenia feralnego dnia doszczętnie zburzyły w nim we-

wnętrzny spokój. Po powrocie do apartamentu włączył płytę

z nagraniem Bolera Maurice’a Ravela. Kapitalne wykonanie 216

London Symphony Orchestra pod batutą Valery Gergieva było wzorem dla nich wszystkich. Świat muzyczny obiegła właśnie

wiadomość, że wygasły prawa do utworu. Teraz można grać

dzieło kompozytora bez płacenia tantiem. Była środa, więc do

premierowego koncertu pozostały dwa dni. Nicolas mógł być

dumny, że będąc jeszcze studentem konserwatorium, dostąpi

zaszczytu występu w renomowanej orkiestrze. Monique cie-

szyła się razem z nim. Po koncercie zaplanował zabrać ją na

kolację i powiedzieć coś ważnego, co planował od dawna. Od-

zyskał względny spokój i nadzieję, że Monique nie dowie się

o historii z feralną torebką. Jedynym zagrożeniem był André.

Nicolas zadzwonił do szpitala, by dowiedzieć się o stan

jego zdrowia.

– Przeżyje – powiedziała dyżurna pielęgniarka. – Odzy-

skał przytomność. Teraz dostał środki uśmierzające ból i za-

snął. Niech pan przyjdzie o dziesiątej, po obchodzie profesor-

skim. Wtedy będziemy znać wyniki badań. Sądzę, że za trzy

dni opuści szpital.

Nicolas odłożył słuchawkę. Wiadomość sprawiła, że po-

czuł niewielką ulgę. Postanowił, że rodziców kolegi powiado-

mi po wizycie w szpitalu i rozmowie z André. Była noc. Prze-

bieg nagłej wizyty bandziorów w mieszkaniu i wiedza André

o jej przyczynach pozostawały dla niego zagadką.

Nicolas uświadomił sobie, że musi kupić białą frakową ko-

szulę z usztywnionym stojącym kołnierzem i załamanymi ro-

gami oraz kamizelkę. „Pierwszą gażę powinniście zainwesto-

wać w porządny strój na scenę” – powiedział dyrygent. Miał

rację. Na koncertach muzyki klasycznej dress code obowiązuje.

217

PROZA

I PROZA

POETYCKA

Myśli rozbiegane

Jeśli jesteś przeciętniakiem, to musisz bardzo się starać, by zro-bić coś dobrze, jeśli geniuszem, masz problem, by coś świado-

mie spieprzyć.

✳

Zmarli odwiedzają tych, którzy za życia byli im coś winni.

✳

„NIE” możesz powiedzieć na wiele sposobów – inteligentny

rozmówca i tak zrozumie twoje intencje.

✳

Dobre i złe porównujemy do „dnia i nocy” – popełniając wiel-

ki błąd, gdyż noc jest zwykle o wiele słodsza od dnia.

✳

Kadzenie komuś smakuje jak potrawa, do której wsypaliśmy

wszystkie posiadane przyprawy.

✳

Tyle światów, ilu ludzi, tylu ludzi, co świat napłakał.

✳

Jutro przyjdzie nowy dzień, a z nim jedzenie – mówi rosyjskie

przysłowie. Długo można tak głodować?!

✳

221

Jeśli sądzisz, że pokochałeś – wyjedź, to jedyny sposób, by uzyskać pewność. Niestety, ogromna większość odjeżdża wtedy,

gdy jest już o wiele za późno.

✳

Na wszystko jest właściwy czas i miejsce, więc niewielu doznaje

pełni szczęścia. Nie pomagają najlepsze aplikacje komputerowe.

✳

Kiedy wahasz się, czy zjeść jeszcze jedną czekoladkę – zupełnie

niepotrzebnie stresujesz się przed snem. W nocy, gdy opadną

powieki, i tak dopadną Cię oglądane za dnia cudne prezenter-

ki słodkiej reklamy i grube baby przed dietą.

✳

Jak usłyszysz, że robota zrobiona jest na 100 procent – przy-

pomnij sobie, jakie oceny z matematyki miał w szkole prze-

ciętny Jaś i po prostu głębiej schowaj portfel.

✳

Budowa mostu zaczyna się od rozpoznania geologicznego,

potem jest projekt, wreszcie trwa budowa, a po jej zakończe-

niu konstruktor musi pierwszy po nim przejechać. W brydżu

jest podobnie: licytujemy (rozpoznanie), ustalamy kontrakt

(projekt), następuje rozgrywka (budujemy) i na koniec do-

konujemy zapisu (rozgrywający zbiera efekty swojej pracy).

Różnica polega zaś na tym, że w przypadku wpadki rozgry-

wający przeżyje nawet wtedy, gdy nie umie pływać, zaś kon-

struktor – nie. Dlatego słów bridge i most nie do końca moż-

na uznać za synonimy.

✳

222

„Na chybił trafił” mówimy w Lotto i zawsze spełnia się nasze życzenie, bo chybiamy i od razu trafia nas szlag. Skala spełnienia jest proporcjonalna do ilości opłaconych zakładów.

✳

Każdy, kto potrafi powtórzyć ze zrozumieniem cały tekst aka-

pitu powyżej, z pewnością będzie grać w brydża, jednak co do

jego zdolności budowania mostów takiej pewności brak.

✳

Gdy nasz dozorca, zapytany o to, czy hydraulicy usunęli awa-

rię wody, odpowiedział: „Przyszły, coś robiły i poszły – a wody, jak nie było, tak nie ma”, najpierw wpadłem w zachwyt, że kobiety żadnej pracy się nie boją, a zaraz potem ogarnął mnie żal, że nie zobaczyłem żadnej z nich. Może wśród nich jakaś ład-na blondynka była?

✳

Jeśli przystępujesz do pisania książki, wiedz, że piszesz ją dla siebie. I właśnie dlatego musi być dobra.

✳

Nadmiar planów to utopia, która może Cię więcej kosztować,

niż to wynika z prostej matematyki. A zawrócić z obranej dro-

gi jest trudniej, niż Ci się wydaje.

✳

Praca jest wartością, z którą trudno jest się rozstać i ta sentencja obowiązuje bez względu na wiek, oczywiście pod warun-

kiem, że jesteśmy zdrowi.

✳

223

Nie bądź werbalnym leniuchem i nie postępuj jak wszyscy: prezenty w walentynki, pączki w tłusty czwartek, indyk na Święto

Dziękczynienia, chryzantemy w Zaduszki. Nie jedziesz pocią-

giem, nie musisz wysiadać ze wszystkimi na tych samych sta-

cjach. Nie grasz według tych samych nut w jednej orkiestrze.

Rok ma ponad trzysta dni i każdy z nich możesz na swój spo-

sób wypełnić dobrocią, uczuciem, szacunkiem albo tym, na

co Twoje otoczenie rzeczywiście zasługuje. Porzuć to mizer-

ne naśladownictwo, stać Cię na więcej.

✳

Gdy jesteśmy zdrowi, mamy tysiąc pomysłów na spędzenie cza-

su, wciąż usiłujemy znaleźć równowagę między pracą a roz-

rywką. Jeśli pracujemy w rozrywce, to mamy problem.

✳

Pisanie książek, gdy nie ma się zaplecza marketingowego, jest

jak budowanie domów z piasku. Nie dość, że nie zarobisz, to

jeszcze przysporzysz sobie zazdrośników, którzy czytają je, by

zatriumfować, znajdując jakiś wydumany błąd.

✳

Ważne jest, by pamiętać, po co się coś rozpoczynało, jednak

skuteczna kontrola biegu własnych spraw nie jest możliwa.

Twoja idea, czy chcesz tego, czy nie, niemal od razu będzie

żyć własnym życiem.

✳

Życie pisze najciekawsze scenariusze.

✳

224

Własny los tworzymy sami, kierując się cechami i zdolnościami, które pochodzą z naszej genetyki.

✳

Nagłe zdarzenie może losowo nas dotknąć, jest jednak skut-

kiem istniejących reguł ogólnych.

✳

Nie myślmy egocentrycznie, to nieszczęście, które nas spotka-

ło, nie jest wyjątkiem, ono dotyka miliony osób.

✳

Milczenie nie zawsze jest cnotą, czasem jest okrucieństwem.

✳

Słowo potrafi zranić głębiej, niż sobie wyobrażamy.

✳

Miłość to stan umysłu, który naraża nas na takie same niebez-

pieczeństwa, jak nienawiść.

✳

Ambicja szybująca ponad pułapem własnych możliwości

w większości przypadków okazuje się niszcząca.

✳

Nigdy nie dowiemy się, jaki jest pułap własnych możliwości,

jeśli zrezygnujemy ze swoich największych ambicji.

✳

Łut szczęścia to coś, co odmienia z siłą błyskawicy nasz los

i zwykle zdajemy sobie z tego od razu sprawę, lecz czasem jego

świadomość z wolna dociera do nas z upływem lat.

✳

225

Skoro „Piekło jest dobrymi uczynkami wymurowane”, to czy

„Raj z grzechów powstaje”?

✳

Głosić prawdy jest łatwo, ale trudniej w zgodzie z nimi żyć.

Rozum pozwala podejmować bieżące decyzje, ale ich mądrość

weryfikuje czas.

✳

Nie wszystko złoto co się świeci, nie każda czerń jest złem.

✳

Ludzie tworzą miasto. Miasto tworzy ludzi.

✳

Trzeba wielkiej pokory i rozsądku, by uczyć się na błędach

innych. Tak bardzo pragniemy wiele doświadczyć, że nie

umiemy z niczego rezygnować. Zwykle więc uczymy się

na błędach własnych, a to bardzo drogo kosztuje.

✳

Dawać coś i jeszcze o to prosić – to za wiele.

226

Bez tytułu

U mnie – jak w trumnie, ciasnota – ciemność,

znużenie, zmęczenie, zniechęcenie,

zniesmaczenie, zasmucenie i znudzenie,

zdenerwowanie, zawirowanie, zobojętnienie,

zubożenie, zwichrowanie,

na tle pracy, pogody, urody, mody,

przypadek ego do zbadania

psssychiatrycznegoo,

odchylenie osobowe – jesienno-zimowe,

nostalgia, alergia i hipochondria.

Osowiały, stroniący od wody,

noszę krzywy dziób, oczy w słup,

takiego widoku nie ma nigdzie wokół,

nie nadaje się na cokół,

a jeszcze do tego opadło mu ego,

a myślał, że te przypadki są z sąsiedniej klatki.

Mimo tego, coś w nim jest, czarny kot, wściekły pies,

ta klatka jest jego,

on w tej klatce żyje, rozchełstane myśli,

już nawet nie pije,

pozorna ogłada, myślowa zagłada,

kto to przeczyta,

resztę wyśni,

czarna dziura

mu się przyśni

i dostanie mdłości,

227

od codziennej solidności,

układności, porządności,

przykładności i grzeczności,

gdy więc czasem jasność myśli mózg rozświetli o poranku,

padnie wreszcie kwestia, jak potworna bestia,

jak chęć straszna,

by przy kwaśnej zupie wypowiedzieć te słowa:

moi wiarołomcy, tak naprawdę – mam was w d...

Doba ma godzin 24, dla życia jest 16, z czego 8 na radość,

a 8 na sen,

pozostałe godziny służą ciemiężeniu człowieka przez człowieka.

Kto zakłóca ten porządek, męczy innych i siebie,

służy celom diabelskim,

choć być może czasem...nic o tym nie wie.

(albo nie chce wiedzieć) i dla potomności śle motto na przekór:

„Cześć..., ... już wy... co słychać u Ciebie?

Jak minął dzień?!”.

A dzień minął jak jakiś zły sen i dowiódł, że polską mentalność kształtuje egoizm i chamstwo, pazerność, brutalność,

cynizm i obłuda,

a wszystkie te cechy ma ściemnić niedziela,

gdy się nagle Polak na miłość otwiera,

a spieszyć się musi, bo wie,

że drewniany wałek przyda mu się

już w ten poniedziałek.

Autor słów wyżej napisanych,

prosi by przyjąć je z przymrużeniem oka,

i przesyła Ci mocny uścisk dłoni

z życzeniem wiary w świat,

pełen kwiatów i uśmiechów,

może niezbyt realny,

ale – przynajmniej dla niektórych – piękny.

Róbcie coś innego, nowego, żyjemy za krótko, żeby nie marzyć.

228

Czego oczekiwać?

Najlepiej nie za wiele. Wtedy nie będzie rozczarowań i smut-

ku. Ale cóż, wiemy doskonale, że taka postawa jest sprzeczna

z ludzką naturą, bo jedyne, co człowiek ma naprawdę własne-

go – to życie i pragnąłby wieść je jak najlepiej. To „najlepiej”

w zależności od wielu endo– i egzoczynników jest inne u każ-

dego z nas. I, co ważne, zmienia się wraz z upływem czasu.

Co nas odmienia? Praca, dom, najbliżsi, znajomi i obcy,

których reakcje i zachowania mogą nas natchnąć albo przy-

gnębić. Właściwie wszystko, co nas otacza, kształtuje nasze

życie: zdrowie, pasje – mniej lub bardziej udane – charakter

i cechy osobiste, nasze korzenie, wykształcenie, środowisko,

w jakim żyjemy.

Spośród cech osobistych niepoślednią rolę odgrywa wro-

dzony poziom temperamentu, który determinuje cel i kieru-

nek, szybkość i skalę naszych poczynań. Ambicje i marzenia

zwykle dopasowujemy do górnego (w naszym mniemaniu) po-

ziomu swoich możliwości. Dla jednych jest to wyjazd za mia-

sto na kilkudniowy wypoczynek, dla innych – przemierzanie

na koniu południowoamerykańskich pampasów w poszuki-

waniu straconego czasu. Każdy z nas tworzy codziennie wła-

sny, niepowtarzalny świat.

229

Bogaty prostak dorobkiewicz kreuje marzenia na kanwie swojej marnej wiedzy o świecie i kulturze. I w najpiękniej-szych miejscach świata, dokąd trafił zwabiony reklamą, naj-

silniej przeżywa emocje smaku miejscowego piwa.

Pogardzany przez niego wykształciuch, dużo wiedząc o kul-

turze, historii, znający mapę, często cierpi, nie mogąc zoba-

czyć na własne oczy tego, o czym wie, że istnieje i pragnąłby

podziwiać z autopsji.

Panta rei powiedział Heraklit z Efezu i tymi dwoma słowa-mi spuentował świat, historię, zmienność naszego życia i nie-

pewność jutra. Szczęście niejedno ma imię. Cieszmy się tym,

co mamy i co nas otacza. Dostrzegajmy piękno przyrody.

Zdobądźmy się na zatrzymanie czasu na chwilach rado-

snych. Nie rozpamiętujmy krzywd. Ich poczucie wynika z na-

szych indywidualnych, subiektywnych odczuć i zwykle bazu-

je na wygórowanych oczekiwaniach. Inni to samo widzą ina-

czej, przez pryzmat własnej odmienności.

Umiejmy się cieszyć i z cudzych radości. Kochajmy ludzi

i siebie, a cały świat starajmy się zaakceptować taki, jakim on jest.

Są jednak obszary i zjawiska, których nie powinniśmy ak-

ceptować. To głód, przemoc, cierpienie, niesprawiedliwość, któ-

re występują pod różnymi postaciami. Bądźmy na nie wrażliwi

i nie pozostańmy wobec nich obojętni. Szukajmy równowagi

pomiędzy miłością do ludzi, świata i siebie samego.

230

Gonitwa

Sen – alarm – przebudzenie – mocz – czajnik – kawa – mleko – czas

Gonitwa

Ożywienie – ciało – włosy – sieczka – nogi – łazienka – prysznic

Gonitwa

Łóżko – bielizna – kanapki – zęby – golenie – tabletki – gaz

Gonitwa

Spodnie – koszula – buty – marynarka – teczka – telefon – kluczyki

Gonitwa

Okna – światło – śmieci – klucze – drzwi

Gonitwa

Samochód – gaz – światła – rowery – wiraże – piesi – pasy – znaki

Gonitwa

Garaż – parking – rozmowa – lista – winda – klucz – pokój

Gonitwa

Klima – okno – komputer – drukarka – sejf – klucze – pieczątka – karta

Gonitwa

Czytnik – telefon – poczta – pisma – przetarg – oferta – dyskusja

Gonitwa

Spotkanie – audyt – kontrola – stres – matnia – wezwanie – mgła

Obojętność

Odjazd – horyzont – cienie – ciemność – mrok – cisza – syrena

Nieobecność

Światła – wiraże – lampa – chłód

Spokój

Cienki pisk – linia prosta – koniec – z g o n... i t w ą.

231

Czas poczęcia

(drzewo, lęk roku pierwszego)

Jesień

Przywiane podmuchem wiatru

dotknęło ziemi,

lekko i z niedowierzaniem.

– Czy to tu? – zapytało cichutko.

– Tak, tak! – odpowiedziały drzewa

radosnym szumem liści

– osłonimy cię, ochronimy...

Deszcz umył je i napoił.

Wrastało w miejsce swych narodzin,

coraz śmielej, z bezbronną ufnością.

W głąb, wszerz, w nieustannie słabnącym słońcu.

– Spiesz się, spiesz,

czas twojej próby nadchodzi –

szeptały drzewa.

Widziało drżenie ich gałęzi

w pierwszych porywach chłodu.

Trwało przytulone do ziemi,

nieświadome nadziei przetrwania.

232

Zima

Obdarowane liśćmi drzew,

słyszało wokół trzask zimna.

Płatki śniegu niesione wiatrem

przykryły wszystko.

Nastał sen, który był czekaniem

na to, co miało nadejść.

Cisza i spokój pierwszego domu.

Drzewa wokół z wiatrem rozmawiały,

wzruszały ramionami:

– niech śpi, niech śpi.

Świat wokół zastygł.

One już znały ten cichy czas.

Czas białego spokoju.

Czas czekania na słońce,

które obudzi moc zieloną.

Czuwały cierpliwie,

gdy ono spało głęboko,

z wiarą w dobro natury.

Wiosna

Płynąca biel obudziła je ze snu,

porywając ze sobą liście.

Znów ujrzało drzewa

leniwie przeciągające swe ramiona.

Promień słońca uśmiechnął się do niego:

– zbudź się, wstawaj, już czas.

Drzewa powitały je radosnym szeptem:

– spójrz, jesteś jednym z nas.

Spojrzało wokół ciekawie.

Ciepło słońca wysłało impuls istnienia,

233

życie budziło się wokół z siłą,

jakiej ono nigdy nie widziało.

Przyroda ofiarowała mu szansę.

Już wiedziało, że przetrwa.

Minął lęk roku pierwszego.

Z nadzieją wsłuchiwało się

w zgiełk lasu,

który wciąż narastał.

Nastał czas wiosny,

czas wzrastania.

Lato

Gdy wiosnę wypaliło gorące słońce,

poznało pełnię życia.

Ciszę i żar pierwszego lata

przywitało ubrane w zieloną szatę.

Promienie, już niestraszne,

dały mu siłę wzrastania.

Napojone deszczem

wrastało w miejsce,

które wyznaczyła mu przyroda,

niosąc wiatrem nasionko

ku nieznanemu przeznaczeniu.

Mogło już zobaczyć

dywanik trawy rosnącej wokół,

nawet spojrzeć gdzieś dalej,

ku kwiatom na krzewach,

o zapachu,

który będzie trwałym wspomnieniem

jego dzieciństwa.

100

95

75

25

5

0

Document Outline

- okładka_mała.pdf

- Strona 1

- okładka_tyl.pdf

- Strona 1

Table of Contents

okładka_mała.pdf

Strona 1

okładka_tyl.pdf

Strona 1